Mirzə Xəzərin Səsi: Category Cənubdan gələn səslər

Mirzə Xəzərin Səsi - Podcast

Mirzə Xəzər — Tue, 04 May 2010 05:56:06 -0400

AZƏRBAYCANLI FƏALLAR ACLIQ AKSİYASINI DAVAM ETDİRİR

Mirzə Xəzər — Thu, 18 Mar 2010 07:02:14 -0400

2010-03-18 - 14:30:00

source: http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&page=03&article_id=20100318022959301

“Media forum” saytı xəbər verir ki, Azərbaycan milli kimliyi uğrunda apardıqları dinc mübarizəyə görə tutulan və Ərdəbil zindanında saxlanan azərbaycanlı fəallar Vədud Səadəti, Behruz Əlizadə, Əli Abbasi və Rəhim Qulami martın 13-dən başladıqları aclıq aksiyasını davam etdirirlər.

Aazərbaycanlı fəallar aclıq aksiyasına zindandakı acınacaqlı şəraitə və təzyiqlərə, təhqirlərə etiraz olaraq başlayıblar.

ETTELAAT-ın Ərdəbil şöbəsi əməkdaşlarının bir neçə gün əvvəl zindana gələrək V.Səadəti, B.Əlizadə, Ə.Abbasi və R.Qulamiyə xəbərdarlıq etdikləri bildirilir. Məlumatlara görə, məhbuslara deyiblər ki, onlar azad olmaq istəyirlərsə tövbə etməli və yazılı şəkildə əfv olunmalarını istəməlidirlər.

Ərdəbilli fəallara ailələri ilə telefon əlaqəsi saxlamağa icazə verilmədiyi, bəzən onların təhlükəli məhbuslarla eyni kameraya salındığı və digər təzyiqlərin göstərildiyi vurğulanır.

«Media forum»

İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Assoasiasiyasının (ADAPP) aylıq hesabatı – Avgust 2009-ci il

Mirzə Xəzər — Tue, 22 Sep 2009 08:25:12 -0400

İranda Azərbaycanlılar əleyhinə insan haqqları pozuntuları 2009'cu ilin Avqust ayında da, Azərbaycanlı öyrəncilərə basqıların çoxalması, öyrəncilərin yüksək təhsilə başlamalarına izin verilməməsi, Azərbaycan fəallarının kültürəl mərasimlərdə iştirak etmələrinin önlənməsi və basqılaraya rəğmən iştirak edənlərin həbs edilməsi şəklində davam etmişdir. Əsassız və öz xoşuna şəkildə həbs alınanlar işgəncə və çeşidli basqılara məruz qalıblar. Həbslərin çoxunda məhbusun haraya aparıldığı və hansı səbəbə görə tutulduğu ilə bağlı bilgi verilməyib, vəkillə təmin olma və ailə ilə görüş haqqları onlardan alınıb və sağlıqları üçün gərəkli olan imkanlar sağlanmayıbdır.

Azərbaycanlı hüquq müdafiəçisi və jurnalistın sağlıq durumu yaxşı deyil

8 il həbsə məhküm olub və Tehranin Evin həbsxanasına göndərilən Azərbaycanlı jurnalist və insan hüquqları Müdafiəçisi Səid Mətinpur, mədə qanaması, həzm problemi, bel ağrısı, ürək problemi və şiddətli baş ağrısı kimi xəstəliklərlə qarşı-qarşıyadır. Ağır xəstəliklərinə baxmayaraq doktora göstərilməyən Mətinpurun sağlığı təhlükədədir.

Səid Mətinpur 2007’ci ilin May ayında Zəncan şəhrində tutulub və 278 gün, mühakimə olmadan İran təhlükəsizliyinin (Ettalaat) tək adamlıq kamerasında saxlanıldıqdan sonra 500 min dollarlıq vəsiqə qarşılığında keçici olaraq sərbəst buraxılmışdı. O azadlıqdan sonra, məruz qaldığı işgəncələr və sağlıqsız kamerada saxlandığı nəticəsində, ciddi bel ağrısı və həzm çətinlikləri ilə qarşı-qarşıya olduğunu xəbər vermişdi. Təhlükəsizlik məmurları tərəfindən kamera qarşısında etiraf etdirmək məqsədi ilə ağır işgəncələrə məruz qalan insan hüquqları müdafiəçisi həbs sürəsində vəkillə təmin olma və ailə ilə görüşmə haqqına sahib deyildi.

Təhlükəsizlik məmurları Mətinpura yönəlik basqıları artırmaq üçün onun qardaşı Əlirza Mətinpuru da nəzarətə almışdılar. İran məhkəməsi jurnalistin işkəncə altında etdiyi etiraflara əsaslanaraq onu “Yabançılarla əlaqə qurmaq” (Casusluq) və “Rejim əleyhinə təbliğat” ilə günahlandırıb və səkkiz il həbs cəzasına məhkum etdi. Təmyiz (Apellyasiya) Məhkəməsi isə eyni qərarı təsdiqlədi.

Qəzetəçinin həyat yoldaşı Ətiyə Tahiri onun mühakiməsinə işarə edərək “Hakimiyyət orqanlarının Səidin əleyhinə sənədləri vardıysa, niyə mühakimədə o sənədləri deyil, işgəncə və ruhi basqılar altında həyata keçirilən sorğu-cavablardan alınan etirafları əsas tutdular?” deyir.

Ətiyə Tahiri Mətinpurun sağlıq durumunun çox pis olduğunu deyir. O ümumi suçlardar nədəni ilə məhkum olanların saxlandığı sağlıqsız bir bölmədə saxlanılır. Ətiyə Tahirinin dediklərinə görə, davamli istirahət və fizioterapiyaya ehtiyacı olan həyat yoldaşına zindan içində tibbi imkanlar mövcüd deyildir.

Tehran Universitetinin fəlsəfə bölümü məzunu olan Səid Mətinpur, ‘Yarpaq’ ve ‘Moc-i Bidari’ (Oyanış Dalğası) qəztləri və Azərbaycanda insan hüquqları üzərə fəaliyət edən ‘Haqq’ bloqunun yazarı olub. Mətinpur həmçinin öz şəxsi bloqu və başqa qəzetlərdə Azərbaycanda dil və insan hüquqları haqqında çoxlu məqalələr yazıb. Uluslararası Əfv Təşkilatı, Sərhədsiz Reportyorlar, Front Line və Jurnalistləri Müdafiə Birliyi quruluşları daha öncə nəşr etdikləri hesabatlarda Səid Metinpuru düşüncə məhbusu olaraq gördüklərini ifadə edərək heç bir ön şərt olmadan bir an öncə sərbəst buraxılmasını istəmişlər. İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Birliyi (ADAPP) Səid Mətinpur sağlıq durumu ilə bağlı nigaranlığını bildirərək, İran hakkimiyyət orqanlarını bu məsələdə məsul tanıyır.

Azərbaycanlı öyrənci aktivist həbsxanaya göndərildi

İranda Azərbaycanlı öyrənci aktivistlərə tətbiq olan basqılar son illırdə daha ağırlaşıb. Öyrənci quruluşlar və öyrənci dərgilərin çoxu bağlanıb, çox sayıda öyrənci fəaliyətlərindən dolayı neçə semestr universitetden uzaqlaşdırılıb və bəzilıəri qovulublar. Bəzi öyrəncilər isə bəlli olmayan nədənlərdən dolayı gözaltına alındıqdan sonra mühakilmə edilib və zindana göndəriliblər. İram hakimiyyəti indi isə yüksək təhsilə başlamaq istəyən öyrınciləri universitetlərə qəbuı etmir.

İsfahan şəhri Malik Əştər Universitetində təhsil alan Azərbaycanlə öyrənci aktivist Məcid Makuyi bir il həbs cəzası və iki il şərtli həbsə məhkum olandan sonra 2009 Avqustun 18’də həbs sürəsini çəkmək üçün Təbriz həbsxanasına göndərilib.

2008’ci ilin yayında Məcid Makuyi, Təbriz Universitetindən olan yetdi öyrənci aktivisti ilə birlikdə, İran təhlükəsizliyi məmurları tərəfindən gözaltına alındılar. O üç aylıq gözaltına tutulub və raporlara görə işgəncə olduqdan sonra, keçici olaraq və vəsiqə qarşılığında sərbəst buraxılmışdı. 2009 Fevralın 8’də ona “AZOH” (Azərbaycan Öyrənci Hərəkati) Bloqda yazmaq için, “rejim əleyhinə təbliğat” və “milli güvənlik əleyhinə fəaliyət edən quruluşa üyəlik” ittihamları verilərək bir il həbs cəzası və iki il şərtli həbsə məhkum olundu. Təmyiz (Apellyasiya) Məhkəməsi isə eyni qərarı 2009’cu ilin Mayında təsdiqlədi. Daha öncə eyni məhkəmə həmin ittihamlardan dolayı, Fəraz Zehtab, Aydın Xaceyi və Ehsan Nəcəfnijadı üç il həbs cəzasına məhkum etmişdi. Onlar 2009’cu ilin İyulundan bəri həbsdədirlər.

Azərbaycanlı öyrəncilərin yüksək təhsilinin qarşısı alınıb

İran dövlət universitetlərində yüksək təhsilə giriş testlərinin nəticəsi verildikdən sonra, Behzad Ciddi, İbrahim Şahbazi və Rəhim Şövqü öz bölmərində yüksək təhsilə giriş sınağını qazandıqlarına baxmayaraq, təhsillərinin qarşısı alınıb. İranın Bilim, Araşdırma və Teknoloji Nazirliyi bu öyrənciləri yüksək təhsilə uyğun olmayan öyrəcilər şəklində sınıflandırıb. Təbriz Azad Universiteti (Özəl universitet) də Azərbaycan öyrənci aktiviti və “Arman” öyrənci quruluşunun siyasi bölmə müdürü Nəvid Məhəmmədini bilgisayar mühəndisliyi bölümündə qəbul olduğuna baxmayaraq qeydiyyata almayıb.

Keçən ildə də İbrahim Rəşidi, Emin Sadiqi, Səməd Paşayi, Mehdi Hacməhəmmədi və Nahid Babzadə kimi Azərbaycanlı öyrənci aktivistlərin yüksək təhsilinin qarşısı alınmışdı.

Azərbaycan öyrənci fəallarının əleyhinə olan basqılar sadəcə yüksək təhsilin qarşısını almaqla sınırlanmır. Son həftələrdə yüksək təhsilini bitirməkdə olan Vəhid Şeyxbəyli tezini (dissertasiya) müdafiə etməyə sadəcə neçə həftə qaldığında universitetdən qovulub. Yüksək təhsilinin ikinci semsterində olan Behnam Türkanpur (sənaye idarəetməsi bölümü) və son semstrdə olan Yunis Zareiyyun (siyasi bilimlər bölümü) də eyni şəkildə universitetdən qovulublar. Alınan xəbərlərə görə bu öyrəncilərin qovulması İran Təhlükəsizlik Nazirliyindən (Ettelaat) universitetlərə öyrəncilərlə bağlı məktub göndərdiklərindən sonra gerçəkləşib.

Uzun süre, qanunsuz gözaltına alınan aktivistlər

Təhlükəsizlik məmurları 2009 Mayın 31’də Azərbaycan mədəni fəalı Aydın Zakiri’ni Xiyav şəhrində (Meşkinşəhr) tutuqladılar. 3 ay tutulduqdan sonra hələ də gözaltında olan Zakiri mühakimə olmamış və ona qarşı hər hansı ittiham irəli sürülməyib. Yerli qaynaqlara görə Azərbaycanlıların dil və kültür hüquqları ilə bağlı Xiyav şəhrində məqalələr nəşr etdiyi üçün nəzarətə alınan Zakiriyə Vəkillə təmin olma haqqı verilməyib. Hökümət orqanları Zakirinin ailəsinə onun gözaltına alınma nədəni ilə bağlı heç nə deməyiblər.

Azərbaycanlı yazar və tarixçi və keçən illərdə nəşrinə qadağa qoyulan “Şəms-i Təbriz” qəzetinin yazarı Nağı Əhmədi Azər 2009 Aprelin 4’də tutulduqdan bəri hələ də Təbriz zindanında saxlanılmaqdadır.

Əhmədi Azər ailəsinin dediklərinə görə hakim (qazi) bir aydan çoxdur məhbusun ailəsi ilə görüşməsinə izin verməyib. Hökümət məsulları jurnalistin tutulma nədəni ilə bağlı hər hansı bilgi verməsələr də, yerli qaynaq Əhmədi Azərin Azərbaycan Cumhuriyyətində ədəbiyatçılar iclasına qatılmasından dolayı tutulduğua inanırlar.

Əhmədi Azər Azərbaycan tarixi və ədəbiyyatı haqqında neçə kitab yazıb və tərcümə etmişdir. O “İran Yazıçılar Birliyi”nin üyəsi və “Azərbaycan Yazıçılar Birliyi”nin fəxri üyəsidir.

Təbriz Təhlükəsizlik məmurları 2009 İyulun 13’də Azərbaycanlı yazıçı və Türkcə dili öyrətməni Həsən Əbdullahi’ni (Umudoğlu) evində tutuqladılar.

Umudoğlunun tutulmasından iki ay sonra o hələ də gözaltında tutulmaqdadır. Raporlara görə yazıçı Azərbaycanlıların kültürəl və dil hüquqları ilə bağlı CD’lər yaymaqla “milli güvənlik əleyhinə fəaliyyət edən quruluş qurmaq” ittihami ilə qarşı-qarşıyadır.

Azərbaycanlı fəal daha sonra mühakimə olmaq üzərə vəsiqə qarşılığında sərbəst buraxıldı

Universitetli və mədəni fəal Əlirza Fərşi 95 gün boyunca Təbriz həbsxanalarında gözaltında saxlandıqdan sonra Avqustun 25’də 70 min Dollarlıq vəsiqə qarşılığında sərbəst buraxıldı.

2009 Mayın 22’də Təbriz şəhərində bir yığıncaqda tutuqlanan Fərşiyə psixoloji basqı olsun deyə, İran təhlükəsizlik orqanı onun həyat yoldaşı Sima Didar’ı da bir ay boyunca gözaltına aldmışdı. Sima Didar 50 min dollarlıq vəsiqə qarşığında sərbəst buraxıldı. Fərşi rejim əleyhinə və etnik məsələlər haqqında təbliğat ittihami ilə tutuqlanmışdı.

Azərbaycan öyrənci fəalı, Cəfər Ağaməhəmmədi, 29 gün həbsdən sonra vəsiqə qarşılığında keçici olaraq sərbəst buraxıldı. O Azərbaycanlıları aşağılayan İranın əski prezidenti Xatəmini qınayan məqaləni Xiyavda (Meşkinşəhr) yaydığına görə “rejim əleyhinə təbliğat” ittihamı ilə 2009 İyulun 21’də evində tutulmuşdu. Məmurları onun evini axtarıb və bəzi əşyalarını o cümlədən kitablar və əl-yazmalarını aparmışdılar.

Digər Azərbaycanlı fəal Babək Hüseyni Muqəddəm “İran” qəzetinin May 2006 ilində yaydığı Azərbaycan Türklərini aşağılayan Karikaturaya etirazların ildönümündə Təbriz şəhərində tutuqlanmışdı. Hüseyni “rejim əleyhinə təbliğat” və vərəqələr dağıdıb, xalqı etirazlara dəvət etdiyi üçün “separatizm” ittihamları nədəni ilə altı ay həbsə məhkum edilmişdi. Onun həbsi sürəsi bitdikdən sonra 2009 Avqustun 28’də azadlığa buraxıldı.

Azərbaycanlı fəallar və Azərbaycanlə keçmiş Millət Vəkili məhkəməyə çağrıldılar

Təbrizin əski millət vəkili Əkbər Ələmi, inqilab gözətçiləri ordusunun (Sepah-i Pasdaran) ondan şikayəti ilə bağlı sualları cavablamaq üçün Təbriz məhkəməsinə çağrıldı. Ordunun şikayəti Əkbər Ələminin millət vəkili olduğu zaman, İran məclisində, Hərb Naziri’nə verdiyi sual ilə bağlıdır. Ələmi hərb nazirindən, Azərbaycan Türklərini aşağılayan karikaturaya etiraz zamanında Sepah və başqa hərbi orqanlar tərəfindən Təbriz xalqına hərbi güc tətbiq edilməsi ilə bağlı sual vermişdi. Etirazlar əsnasında onlar nəfər öldürülüb və çoxları həbs edildi. Ələmiyə həmçinin, onun məclisdəki danışıqlarının birində qutsal inancları aşağılaması iddiası ilə bağlı da sual verilib. Ələminin başqa ittihamı isə onun 18 yaşlı bir qızın bir hökümət adamı tərəfindən zorlanması haqqında araşdırma təşkil etməsidir.

İran Anayasasına (Konstitusiya) görə, bütün məclis vəkilləri, öz fikir və düşüncələrini məclisdə bəyan etməkdə sərbəstdirlər və onlara məclisdə verdikləri səs və dedikləri və ilə bağlı sual verilməməlidir.

Son illərdə Azərbaycan fəalları İranda yeni təhsil ilinə yaxınlaşdığı zaman, İranda Türk dilində təhsil yasağına etiraz eyləmlərinə başlayırlar. Bu eyləmlər umumən ana dilində təhsil haqqı ilə bağlı vərəqələr dağıtmaq və duvarlarda yazmaq şəklində olur. Bu eyləmlər bu ildə dəvam etmişdir. Bu etirazların dəvamında Azərbaycanın Nəğədə (Sulduz) şəhrində üç gənc, Hüseyn Əsədi, Əli Mirzayi və Behnam Əbdi, duvarlarda “Ana dildə mədrəsə - Olmalıdır hərkəsə) yazdıqları üçün Təhlükəsizlik (Ettelaat) idarəsinə çağrılıblar.

Azərbaycan kültürəl mərasimləri keçirilməsinin qarşısı alınır

Əmniyyət gücləri Babək qalasında düzənlənən mərasimə hücum etdib, iştirakçılara güc tətbiq edərək, neçə nəfəri o cümlədən, Mustafa Qasimi, Mir Musa Ziya Zərgər və Rəsul İrani’ni tutuqladılar. Gözaltına alınanlar beş sonra sərbəst buraxıldılar. Onların tutulma nədənləri, qeyri qanuni toplanmaq, rejim əleyhinə təbliğat, ümumi düzəni qarışdırmaq və rəqs etmək (Azərbaycan rəqsi).

Babək Qalası İranın doğu güneyinde olan Kəleybər şəhərindədir. Babək
Azərbaycanlıların milli qəhrəmanıdır.

--
Association for Defence of Azerbaijani Political Prisoners in Iran (ADAPP)
www.adapp.info
www.savalansesi.com

YOUTUBE: DAVAM EDİR 37

Mirzə Xəzər — Mon, 27 Jul 2009 01:23:55 -0400

YOUTUBE: Xəlil Rza

DAVAM EDİR 37

Iran inqilabının simvolu güllələndi. Nidanın səsini kəsdilər

Mirzə Xəzər — Tue, 23 Jun 2009 14:09:33 -0400

foto: nydailynews.com

Onun adı Nida idi. İyunun 12-də alovlanan və bu günədək davam edən üsyanın NİDAsı idi 26 yaşlı Nida. İyunun 20-də Tehranda atası ilə birlikdə küçədə dayanarkən bəsic snayperinin gülləsi onun sinəsinə dəydi. Nida Ağa Soltani atasının qucağında can verdi.

Nida, İranda azadlıq uğrunda mübarizənin, yaşıl inqilabın simvoludur.

Faxtə Zamani: "Birlikdə kiçik bir qığılcımı, irqçilik divarlarının kərpiclərini yaxacaq olan şiddətli yanğınlara çevirə bilərik"

Mirzə Xəzər — Fri, 08 May 2009 14:02:30 -0400

Faxtə Zamani

Faxtə Zamanı, İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbuslarını Müdafiə Birliyi (ADAPP) sədri, 23 Aprel 2009 Cümə axşamı günü, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İrqçiliklə bağlı konfransdakı "Voices: Everyone affected by racism has a story that should be heard" (İrqçiliyə məruz qalmış hər kəsin anladacaq bir hikayəsi vardır) panelində danışaraq Azərbaycanlıların İranda məruz qaldıqları irqi ayrı-seçkilikdən söz açdı.

İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbuslarını Müdafiə Birliyi sədrinin çıxışının mətni:

Mən Faxtə Zamanı, İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbuslarını Müdafiə Birliyinin qurucusu və indiki başçısıyam. Üç ildən bəri, İranda Fars olmayan millətlərin ana dili və mədəni haqqları üçün verdikləri mübarizəyə diqqət çəkmək məqsədiylə dəfələrcə Quzey Amerika və Avropaya səfər edərək müxtəlif yığıncaqlarda danışdım. Fəaliyətlərimi durdurmaq üçün saysız təhdidlərə baxmayaraq, insan haqları pozuntularına məruz qalanları və onların ailələrini təmsil etmək üçün əlimdən gələni edirəm. Bu insanlar yalnız ana dillərini işlətdikləri və ya ana dildə təhsil haqqı tələb etdikləri üçün həbs olunub işgəncə görürlər. Bütün bunlar İranın, toplum içinə qədər yayılmış irqçi sisteminin bir sonucudur.

Çox təəssüf ki, İranda böyümüş bir Azərbaycanlı olaraq irqçiliyə bir çox kəz tanıq oldum. Bunun bir sonucu olaraq irqçiliyə məruz qalan digər bütün toplumları anlayır və hisslərini paylaşıram. İrandakı irqçiliyi və buna qarşı çıxanların məruz qaldıqları insan haqqları pozuntularını anlatmaq məqsədi ilə Durban Konfransında olduğum üçün sevinirəm. Danışığıma başlamadan öncə, bəlli bir irqi ya da toplumu anlatmaq üçün deyil, İran irqçiliyini ictimai bir problem olaraq müzakirə etmək üçün burada olduğumu açıqlamaq istəyirəm. Söz etdiyim irqçilik, yalnız dövlət tərəfindən deyil, İran cəmiyyətinin bütünü tərəfindən mənimsənmişdir. İran əhalisinin yarısından çoxunu təşkil edən, Fars olmayan millətlərin, məruz qaldığı bu ayrı-seçkilik, uşaqlıqdan etibarən insanların yaşamında etgisini göstərməkdədir.

Danışığıma İranda bir Azərbaycanlı olaraq yaşadığım təcrübələrdən söz açaraq başlamaq istəyirəm. Azərbaycanlıların çoxu kimi, evdə ana dilimi danışıb və dilimiz, mədəniyyətimiz və tariximizlə qürur duyan ailəmdən Azərbaycanlıların İran toplumundakı böyük önəmini göstərən hikayələr dinləyərək böyüyürdüm. Bu hikayələr mənə güclü və dəyərli bir xalqın nəsilindən gəldiyimi hiss etdirərdi. Bütün bunlar, ilk oxula (məktəbə) başlayıb irqçiliyi tanıdığımdan sonra dəyişdi. Bu irqçiliyi sinif yoldaşlarımdan deyil, müəllimlərimdən görməyim vəziyyəti daha da pisləşdirirdi. Oxulda Farsca danışmağı öyrənməyə məcbur edilərdik və ana dilimizi istifadə etmək böyük bir günah sayılardı. Tarix kitablarımızda bütün hadisələr, Fars irqinin görkəmini göstərəcək şəkildə təhrif edilmişdi. Heç birimiz ana dilimizdə yazılmış kitabları oxuya bilmirdik və Fars mədəniyyəti bizə bütün İranlıların ortaq şəxsiyyəti olaraq göstərilirdi. Azərbaycan Türklərinin İranın tarixindəki önəmli rollarını görməməzlikdən gəlirdilər. Bir çox yerdə, Azərbaycan Türklərindən, Fars mədəniyyətini yıxıb yandıran vəhşi bərbərlər olaraq bəhs edilirdi.

Təhsil Nazirliyinin müfəttişləri siniflərimizə girərək müəllimlərin dərs məzmunlarını birə-bir izləyib izləmədiklərini kontrol edərdi. Əks halda işlərini itirəcək olan müəllimlərimiz, çoxunluqla Azərbaycanlı olmalarına baxmayaraq, bu sistemə uymuşdular. Təhsil Nazirliyi, Farsca xaricindəki dillərdə danışan uşaqların sinifdə döyülərək və ya məktəbdən uzaqlaşdırılaraq cəzalandırılmasını təsdiqləyirdi. Farsca xaricində bir dildə tualetə getmək üçün icazə istəyən şagirdlər belə cəzalandırılırdı. İrqçilik yalnız oxula sınırlı qalmırdı, mənsubu olduğum millətin düzənli olaraq radiolarda, televiziya kanallarında və rəsmi mətbuat nəşr orqanlarında aşağılandıqlarına tanıq olurdum.

Bu gün bu durum hələ davam edir. Azərbaycanlılar radiolarda və milli mətbuatda zəkası yetərsiz, insanlıqdan uzaq "hamam böcekleri" (Tarakan) olaraq təsvir edilirlər. Fars olmayan millətlərin əhalisinin sıx olduğu bölgələrin iqtisadi inkişafı əngəllənir. Çoxunluqla Azərbaycanlıların yaşadıqları məhəllələrdəki esnafın mağaza və dükanları üçün Farsca xaricindəki dillərdən ad seçmələri belə əngəllənir, əks halda dükanlarına zərər verilir və ya bağlanılırlar.

İranın Fars olmayan millətlərinə irqçilik yalnız ölkə sərhədləri içərisində bitmir. Şəxsən İranın xaricində, Qərbliləşmiş İranlılar tərəfindən, bir çox irqçi hərəkətə tanıq oldum. Əsas rahatsız edici olan, bu irqçi hərəkətlərin təhsil səviyyəsinin yüksəlməsiylə sona çatmamasıdır. Elitlər, professorlar, doktorlar vs. hələ özlərinə son dərəcə təbii gələn bu rəftarı davam etdirirlər. İranın siyasi müxalifət qrupları da eyni durumdadırlar.

Bir çox insan bu məsələni, İranın nüvə proqramı ya da genəl insan haqları qonularının yanında daha əhəmiyyətsiz görür. Ancaq İranda Fars olmayan millətlərin məruz qaldığı irqçilik, ən az İran hökumətinin üzləşdiyi digər məsələlər qədər ciddiyə alınması lazım olan son dərəcə əhəmiyyətli bir mövzudur. Fars olmayan millətlər İran əhalisinin yarısından çoxunu oluşdurduqları üçün, bu problem əslində İran toplumunun çoxunluğunun problemidir.

İran əhalisinin dörddəbirindən çoxunu oluşduran Azərbaycanlılar, Azərbaycan Respublikasının əhalisinin təxminən üç qatıdırlar. Sərhədin iki tərəfindəki Azərbaycanlılar ortaq dili və mədəniyyəti paylaşmaqdadırlar, ancaq Quzey Azərbaycan 1991-ci ildən bəri müstəqilliyini qazanıb mədəni olaraq inkişaf edərkən Güney Azərbaycanlılar 80 ildən uzun sürədir Farslaşmağa zorlanmaqdadırlar. İranda asimilasyona boyun əyməyən Azərbaycanlılar tərd olmaqda və ictimai irəliləmələri əngəllənməkdədir. Ayrı-seçkilikçi nizama qarşı səsini yüksəltməyə cəsarət edənlər həbs olunmaqda, işgəncə edilməkdə və hətta öldürülməkdədirlər.

Bu durum, 2006-cı ilin May ayında rəsmi "İran" qəzetində nəşr olunan və Fars bir uşaq ilə Azərbaycan Türkcəsində danışan bir hamam böcəyi (tarakan) arasındakı ünsiyyətsizliyi anladan karikaturalar nəticəsində açıqca ortaya çıxdı. Bu nəşrə təpgi olaraq Azərbaycanlı əhalinin sıx olduğu Təbriz, Urumiye, Ərdəbil, Zəncan, Xoy, Nəğədə (Sulduz) və digər bir çox şəhərdə xalq küçələrə-xiyavanlara çıxaraq etirazlara başladı. İran hökumətinin bu etirazlara təpgisi sərt və sürətli oldu. Verilən hesabatlarda yüzlərlə insanın həbs olunduğu və onlarla silahsız etirazçının təhlükəsizlik gücləri tərəfindən öldürüldüyü bildirilməkdədir.

Tanınmış siyasi məhbus (vicdan məhbusu) Abbas Lisani, bu etirazlar əsnasında nəzarətə alınmış və mühakimə olunmuşdu. Ona verilən cəza, dükanının Azərbaycan Türkcəsindəki adını dəyişdirməyi rədd etməsi səbəbiylə verilən digər cəzayla birləşdirildi və həbs sürəsi təxminən 6 ay öncə sona çatdı. Lisani, həbs sürəsində gördüyü əziyətlərə etiraz etmək üçün bir neçə dəfə aclıq etirazı başlatmasına baxmayaraq vəzifəlilər ona şiddət göstərməyə davam etdilər.

Abbas Lisani ilə eyni qədəri paylaşan çox sayda aktivist var. Karikatura etirazlarının ildönümündə nəzarətə alınan 25 yaşındakı mədəni aktivist Fərhad Möhsüni, 20 gün boyunca gördüyü şiddətli işgəncələr üzündən həyatını itirdi. Bunlar, yaşanan durumların yalnız bilinən örnəkləridir. İran mühakimə sistemi gizliliklə icra edildiyi üçün, bir çox adam anlatdığım durumları yaşamış ola bilər.

İranda gələnək və ənənə halına gəlmiş irqçilik sistemi və etnik ayrı-seçkilik, əsla daha önəmli görünən ayrı məsələlərin kölgəsində buraxılmamalıdır. İrqçilik, mənim kimi insanlar üçün, yaşamı boyunca ayrı-seçkilikçi önyarqılar və irqçi lətifələr (Joke) eşitmək, ana dilinə və mədəniyyətinə özgələşməyə zorlanmaq anlamını verməkdədir. Ancaq İranda açıqca irqçilik nizamına qarşı səsini yüksəltməyi seçmiş olan daha cəsur insanlar üçün bu həbs olunmaq, işgəncə görmək və hətta öldürülmək deməkdir. Bunlar İran toplumunda yerləşmiş problemlərin əlamətləridir. Əgər bu özgədən nifrət (xenophobia) fəlakətini müalicə edə bilsək, digər dilləri eşidəcək, mədəniyyətlərin inkişafına və toplumun irəliləməsinə şahid ola biləcəyik. İranın çeşid çeşid mədəniyyətinin, öz mədəniyyətlərini ana dillərində öyrənmələrini və milli qəhrəmanlarını xatırlamalarını təmin edə biləcəyik. Hər şeydən önəmlisi, təməl insan haqları üçün mübarizə edən aktivistlərin işgəncə edilərək öldürülməsini önləyəcəyik.

Bütün bunlara gedən ilk addım, bu irqi ayrı-seçkilik sistemini dünyaya eşitdirməkdir. Birlikdə kiçik bir qığılcımı, irqçilik duvarlarının kərpiclərini yaxacaq olan şiddətli yanğınlara çevirə bilərik. Dr. Martın Luther Jing Jr'nin dediyi kimi: " Ən sonunda, düşmənlərimizin sözlərini deyil, dostlarımızın səssizliyini xatırlayacağıq". Bu səbəblə bütün dünyanı İran toplumuna yerləşmiş olan irqi ayrı-seçkilik problemini bildirməli və bunun sona çatması üçün çaba göstərməliyik.

Faxtə Zamani BMTnın irqçilik əleyhinə konfransında iştirak edir

Mirzə Xəzər — Mon, 20 Apr 2009 16:25:51 -0400

Faxtə Zamani

Iranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Birliyinin katibi və Azərbaycanlı insan haqları müdafiəçisi, Faxtə Zamanı də, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İrqçiliklə bağlı konfransına qatılanlar arasındadır.

Faxə xanımın Cümə axşamı günü konfransda çıxışı gözlənilir.

Faxtə Zamani öz çıxışını, İranda Azərbaycanlılara qarşı aparılan irqçilik və ayrı seçkilik siyasətinə həsr edəcək.

BMT İnsan Haqları Kommissiyasının təşkilatçılığı ilə, 20-24 April 2009-cü il tarixində, Geneva şəhərində keçirilən konfransın açılış mərasimində, bir sıra insan haqları təşkilatlarının təmsilçiləri ilə yanaşı həm də dövlət başçıları və hökümət nümayəndələri, o cümlədən İran prezidenti Mahmud Əhmədinəjad da iştirak edir.

Mərasimin başlanğıcında, BMTnin İnsan Haqları Kommissarlığının hazırladığı “Dinlənilməsi lazım olan səslər” ünvanlı 7 dəqiqəlik bir video klip nümayiş etdirilib. Həmin klipə dünyanın müxtəlif yerlərində irqçilikdən əziyyət çəkən azlıqları təmsil edən fəalların qıssa çıxışları salınıb. Faxtə xanım da həmin klipdə çıxış edənlər arasındadır. Həmin klipdə O, “ Mən İranlı Azərbaycanlıyam və doğulduğum gündən bəri mili mənsubiyyətimə görə ayrı seçkiliyə məruz qalmışam. Xatırlayıram ki, məktəbdə mənə öz ana dilimdə danışmağa icazə verilmirdi!” sözlərini dilə gətirir.

İrqçıliklə bağlı bundan öncəki beynəlxalq konfrans, 2001-ci ildə Cənubi Afrikanın Durban şəhərində keçirilmişdi. Durban Konfransının sonunda irqçılik və ayrı seçkiliklərə qarşı mübarizə ilə bağlı müxtəlif qərarlar qəbul edilmişdi.

“İrqçılıyə qarşı birlik, hamiya hörmət və ədalət!” şüarı ilə keçirilən Geneva Konfransı isə, Durban Konfransının qəbul etdiyi qərarların gərçəkləşdirilib- gərçəkləşdirilmədiyini araşdırır.

Durban konfransına qatılan dövətlər, öz ərazilərində yaşayan etnik azlıqların sosyal durumlarının və peşə mövqelərinin yüksəldilməsi, eləcə də, kütləvi informasiya vasitələrində irqçiliyə və yabancılaşmağa qarşı mübarizənin tənzimlənməsi haqda məcburi olmayan öhdəlikər götümüşdürlər.

4 günlük Geneva konfransının zamanı bir sıra iclaslar keçirilməsi planlaşdırılır. Həmin iclaslarda iştirakçılar məruz qaldıqları diskriminasiya ilə bağlı şəxsi təcrübələrini bölüşürlər.

Faxtə Zamanı də həmin iclasların birində, ayrı seçkiliklə bağlı öz şəxsi təcrübələri haqda danışacaq, İranda Azərbaycanlıların qarşılaşdığı ayri seçkilik və irqçilik haqda iclas iştirakçılarının suallarını cəvablandıracaqdır.

Hormetle,
Vahid Qarabagli,
İranda Azerbaycanlı Siyasi Mehbusların Mudafie Assosiasiyasının Sozchusu
Tel: 001 604 677 2524

http://www.un.org/durbanreview2009/video.shtml

İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Assosiasiyasının (ADAPP) Aylıq Hesabatı - Mart 2009

Mirzə Xəzər — Sat, 11 Apr 2009 10:22:24 -0400

Bəzz qalası

İran’da Azərbaycanlıların insan hüquqlarının pozulması halları Mart ayında da davam etmiş və Novruz (İran təqviminə görə yeni il) bayramında dövlət dairələri və məhkəmələrin tətil etmələrinə baxmayaraq təzyiqlərin şiddəti azalmamışdır.

Azərbaycanlı mədəni fəallar əsassız olaraq tutulur, haqlarındakı ittihamlar bildirilmədən və vəkil tutmaq hüquqları verilmədən nəzarətdə saxlanılır. Bu müddətdə təhlükəsizlik məmurları tutulanlara şiddətli işgəncələr tətbiq edərək onları əsassız ittihamları qəbul etməyə məcbur edir və bunun nəticəsində fəallara ağır hökümlər verilir.

Fəallara göstərilən işgəncələr

5 Fevral 2009 tarixində Ərdəbildəki evində nəzarətə alınan Azərbaycanlı mədəni fəal Ramin Sadiqi, hələ də Ərdəbil şəhərinin Ettelaat (Kəşfiyyat Təşkilatı) mərkəzində saxlanılmaqdadır. Müxtəlif mənbələrin verdiyi məlumata görə, Sadiqi şiddətli fiziki və psixoloji işgəncələrə məruz qalmaqdadır.

Müstəntiqlərin Ramin Sadiqi və qardaşı Məhməd Sadiqini bir neçə gün ərzində tək ayaqlarından tavana asaraq işgəncə etdikləri; əsassız cinayət senarilərini qəbul etdirərək etiraf almaq məqsədilə məhbusu müvəqqəti saxlama otaqlarında tutaraq, çarxıfələk adlı işgəncə alətindən istifadə edərək, bədəninin həssas yerlərinə elektrik şoku verərək, şiddətlə döyərək və şallaqlayaraq, uzun muddət yuxusuz saxlayaraq və təhqirlər edərək əziyyət etdikləri bildirilmişdir.

Bir şahidin ifadələrinə görə Ramin və Məhməd Sadiqi, şiddətli fiziki və psixoloji işgəncələr altında əsassız ittihamları etiraf etməyə məcbur qalmışdılar.

Bu etiraflarda məhbuslar, digər 3 Azərbaycanlı fəalla birlikdə Muğan şəhərində (İran və Azərbaycan Respublikaları arasındakı sərhəddi təşkil edən) Araz çayını keçərək sərhəddin digər tərəfindəki xarici güclərlə əlaqə qurub, onlardan CD və bildiriş alaraq Azərbaycan hərəkatının inkişafını təmin edəcək qaynaqları əldə etdiklərinə dair cinayət senarisini qəbul etmişlər.

Bununla yanaşı, məhbuslar digər Azərbaycanlı fəalların əleyhinə yalan etiraflar etməyə, xüsusilə də tanınmış fəal Abbas Lisani və həyat yoldaşıla əlaqədar əssasız ittihamları qəbul etməyə məcbur olmuşdular.

Səlahiyyətlilər, Sadiqinin ailəsinə özünün istintaqının başa çatmasından sonra, Novruzdan (İran təqvimində ilin ilk günü) əvvəl azad edəcəklərini söyləmişlər. Ramin Sadiqi, Ərdəbil məhkəməsində işi araşdıran məmurun suallarına verdiyi cavablarda, işgəncə altında verdiyi etirafları rədd etmiştir. Bunun ardınca işə baxan hakim Sadiqinin təkrar Ərdəbil Ettelaat Mərkəzinə geri qaytarılmasına və tutulmasının davam etməsi qərarını vermişdir.

Məhbusun qardaşı olan Məhməd Sadiqi 14 Mart 2009 tarixində 17 gün nəzarətdə saxlanılmasından sonra 30 min dollar təminat qarşılığıda sərbəst buraxılmışdır.

Ramin Sadiqi, daha əvvəl 21 Fevral 2007 tarixində Dünya Ana dili tədbirlərində bildirişlər yaydığı üçün nəzarətə alınmış və bir aydan sonra təminat qarşılığında sərbəst buraxılmışdı. Beynəlxalq Əfv Təşkilatı, bu mövzuda yayımladığı hesabatda Ramin Sadiqini vicdan məhbusu elan edərək dərhal sərbəst buraxılmasına çağırmışdır.

Həbs cəzaları

Rəşt şəhərinin İnqilab Məhkəməsinin 1-ci şöbəsinin hakimi Mustafavi tərəfindan Azərbaycanlı insan hüquqları müdafiəçisi Vədud Əsədiye 1 il və Rəşt Universiteti İnşaat Mühəndisliyi ixtisası tələbəsi fəal Hüseyn Rəhimiyə 6 ay həbs cəzası verildi.

Son iclası 28 fevral şənbə günü vəkilsiz və bağlı olaraq keçirilən məhkəmədə Azərbaycanlı insan hüquqları müdafiəçisi Vədud Əsədi və tələbə fəal Hüseyn Rəhimi, "milliyyətçilik" və " rejim əleyhinə təbliğat " ittihamlarıyla mühakimə olundular.

Adı çəkilən fəallar 2008-ci ilin iyun ayında Rəşt şəhərinin asayiş keşikçiləri tərəfindan saxlanılaraq Ettelaat (Kəşfiyyat və Təhlükəizlik Təşkilatı) mərkəzində bir aydan çox vaxt ərzində nəzarətdə saxlanılmışlar. Tutulanların təxminən saxlanma müddəti sonunda müvəqqəti saxlama otaqlarında, fiziki və psixoloji təyziqlərə məruz qaldıqları bildirilmişdir. Bu müddət ərzində vəkilləri və ailələri ilə görüşdürülməyən tutulanların ailə üzvləri bütün cəhdlərinə baxmayaraq səlahiyyətli şəxslərdən fəallarin tutulduqları yer haqqında məlumat ala bilməmişlər.

Beynəlxalq Hüquq Müdafiəçilərini qoruma Təşkilatı " Front Line " tərəfindan 8 avqust 2008 tarixində yayımlanan bildirişdə Vədud Əsədinin azad edilməsi çağırışı etmişdi.

Geomorfoloji ixtisası məzunu olan Vədud Əsədi, Ərdəbil Azad Universiteti tələbə birliyinin keçmiş sədri və bağlanılmış Azərbaycan mədəniyyət və folklor jurnalı "Səhər"in yazı işləri müdiridir.

Vədud Əsədi daha öncə 2006-çı ilin may ayında İranda Azərbaycanlıların etiraz nümayişləri zamanı Ərdəbil şəhərində tutulmuş və 40 gün nəzarətdə saxlanıldıqan sonra azad edilmişdi.

Təbrizdə Şərqi Azərbaycan əyaləti Appeliyasiya məhkəməsi, Azərbaycanlı mədəni fəal İrəc Huseyniyə qiyabi olaraq 2 il həbs cəzası verdi. Daha əvvəl Təbriz cəza məhkəməsinin 11-ci şöbəsi tərəfindən "asayişi pozmaq və qanunsuz nümayişlərə qatılmaq" ittihamı ilə bu fəala 4 ay həbs və 30 şallaq cəzası verilmişdi. Hüseyni, 21 may 2008-ci il tarixində, İranda Azərbaycanlıların dövlət qəzetində dərc olunan təhqir xarakterli karikaturaya etiraz nümayişlərinin ikinci ildönümündə saxlanılmışdı.

İran İslam Respublikası Konstitusiyasının 27-ci maddəsinə görə, ölkədə İslam dininin əleyhine olmamaq şərtilə hər cür nümayişə qoşulmaq azaddır.

Ərdəbil əyalətinə bağlı Meskin şəhərində İslam İnqilab Məhkəməsi tərəfindan Azərbaycanlı mədəni fəal Beytullah Berzəgərə 5 ay şərtli həbs cəzası verildi. "CD və bildirişlər yayaraq rejim əleyhinə təbliğat və milliyyətçilik etmək" ittihamı ilə mühakimə olunan fəalın məhkəmə prosesi vəkilsiz və qapalı keçirildi.

Gənç Azərbaycanlı tələbə məhkəməyə çağırıldı

16 yaşındakı Azərbaycanlı tələbə İbrahim Nuri, Əhər şəhərinin İnqilab Məhkəməsinin 1-ci şöbəsi tərəfindan məhkəməyə çağırılmışdır. İbrahim Nuri, İranda Azərbayanlıların dövlət qəzetində yayımlanan təhqir xarakterli karikaturaya qarşı etiraz nümayişlərinin birinci ildönümü olan 22 May 2007-ci il tarixində Əhər şəhərində saxlanılmışdı.

Məhkəmə tərəfindan göndərilən çağırışa görə İbrahim Nuri, İranda Novruz tətilindən sonraki ilk iş günü olan 25 Mart 2009-cu il tarixi etibarı ilə Əhər İnqilab Məhkəməsinə müraciət etməsi istənilmişdir. Müraciətindən sonra hakim, özünə 4 aprel 2009-cu il tarixində məhkəmədə hazır olmasını demişdir. Bir müddət əvvəl İbrahim Nuri, mədəni fəaliyyətləri səbəbiylə oxuduğu liseyin müdiri tərəfindan 3 gün müddətində məktəbdən uzaqlaşdırılmışdı.

Təhsil Hüququnun əngəllənməsi

Azərbaycanlı universitet tələbə fəalları son illərdə bir çox təyziqlərlə qarşılaşmaqda və bir çox dəfə intizam komitələrinə çağırılaraq təhsil hüququndan məhrum edilməkdədirlər.

İran Təhsil Nazirliyində universitetlər miqyasında Azərbaycanlı fəal tələbələrin siyahısının tutulduğu və bu tələbələrin magistr təhsili almalarının əngəlləndiyi bilinməkdədir.

Bu sahədə Tehran Universiteti tələbəsi fəal Qədir Qiyaninin şikayəti İdarə Ədalət Divanı və Məclis Komissiyası tərəfindan rədd edilmişdir.

Qiyani 2009-cu ildə daxil olduğu magistr pilləsində beynəlxalq münasibətlər ixtisasını qazanmasına baxmayaraq universitetdə qeydiyyatdan keçməsinə maneə törədilmiş və etdiyi müraciətlərə təhsil nazirliyi tərəfindan özünə mədəni fəaliyyətləri səbəbilə siyahıya salındığı və magist təhsilindən kənarlaşdırıldığı deyilmişdir.

Daha əvvəl Təbriz Universitetində Emin İmami, Nahid Babazadə, Səməd Paşayi və Nadir Mehdi Qarabağ adlı Azərbaycanlı mədəni fəallar magistr təhsili almaqdan uzaqlaşdırılmışdır.

Mağaza və Dükanların türkcə adlarının dəyişdirilməsi

Müxtəlif mənbələrin verdiyi məlumatlara görə son aylarda İran Azərbaycanının bir çox şəhərində adları türkcə olan məkanlara qarşı məhdudiyyətlər artmaqda və bu məkanların bir çoxu tək bir xəbərdarlıqdan sonra bağlanmaqdadır.

19 mart cümə axşamı günü Azərbaycanlı fəal Abbas Lisani, Ərdəbil əyalətinin təhlükəsizlik şurası tərəfindan göndərilən bir xəbərdarlıq məktubu ilə dükanın türkcə adının dəyişdirilməsi mövzusunda xəbərdarlıq edildi.

Göndərilən xəbərdarlıqda Lisaninin sahibi olduğu dükanın adı 21 mart şənbə gününə qədər dəyişdirilmədiyi halda, asayiş keşikçilərinin bu dükanı bağlayacaqları bildirildi.

Abbas Lisaninin sahibi olduğu dükan adını Koroğlu dastanının Azərbaycan nüsxəsindəki "Çənlibel" qalasından götürür. Dastanın Türkiyə nüsxəsində Camlıbel adıyla adlandırılan qala Azərbaycanda bu adla tanınır.

İranda Azərbayanlıların ən tanınmış fəallarından biri olan Abbas Lisani, 29 oktyabr 2008-ci il tarixində 30 aylıq həbs cəzası başa çatdıqdan sonra Yəzd həbsxanasından azad edilmişdir.

Yerli mənbələrin bildirdiyinə görə Qərbi Azərbaycan əyalətinin Negedə (Sulduz) şəhərində də türkcə adı olan mağaza və dükanlar asayiş keşikçiləri tərəfindan bağlanmaqdadır. Son olaraq Afşin Poyəndənin sahibi olduğu gözəllik salonu bağlanmış və dükanın fəaliyyət göstərməsinə verilən icazə ləvğ edilmişdir. Eyni şəhərdə Azərbaycan musiqisi çalınan bir çox taksi sürücülərinin dövlət tərəfindən verilən sürücülük vəsiqələri ləvğ edilmişdir.

Bu təyziqlər keçən il Azərbaycanlı millət vəkillərinin "mağaza adlarında və lövhələrdə türkcə ad istifadə etmə qadağası"na etirazları nəticəsində bu qanunun ləvğ edilməsinə baxmayaraq tətbiq edilməkdədir.

Azərbaycanlı Sənətkarlara qarşı Təyziq

Təbrizdə tanınmış musiqiçi Həsən Dəmirçinin müdiri olduğu "Azərbaycan" musiqi məktəbi 11 mart 2009-cu ildə asayiş keşikçiləri tərəfindan bağlanmışdır. Daha öncə məktəbin idarəçiləri Şərqi Azərbaycan əyaləti Təhlükəsizlik İdarəsi və Təbriz şəhərinin Ettelaat (kəşfiyyat təşkilatı) üzvləri tərəfindan bir neçə dəfə təhsil fəaliyyətlərini dayandırmaları ilə təhdid edilmiş və məktəb dəfələr bağlanmışdır.

Musiqiçi Həsən Dəmirçi, 2006-cı ilin may ayında İranda Azərbayanlıların dövlət qəzetində yayımlanan təhqir xarakterli karikaturaya qarşı etiraz nümayişləri zamanı saxlanılmış və bir il həbs cəzası verilmişdi. Bu zaman ərzində bağlanılan məktəb Dəmirçinin azad edilməsinən sonra ədalət məhkəməsinin verdiyi icazə ilə təkrar açılmışdı.

"Azərbaycan" musiqi məktəbi 12 müəllim və 180 tələbəsiylə Təbrizdəki Azərbaycan Türk musiqi mərkəzlərindən biri olub, son illərdə İran Azərbaycanının bir çox şəhərində və xaricdə müxtəlif konsertlər vermişdir.

Tələbə jurnallarının bağlanılması

Urmiya Azad Universitetində Əmir Qəhrəmaninin məsul müdirliyi altında Azərbaycan türkcəsi və Farsca olaraq hazırlanan "Yağış" jurnalı, ilk sayında yayımlanmadan əvvəl universitetin mədəniyyət şurası tərəfindan bağlanmışdır. Jurnalın məsul müdirinin bildirdiyinə görə, Urmiya Azad Universiteti mədəniyyət Şurası, daha əvvəl universitetdə eyni adda başqa bir tələbə jurnalının yayımının "Pan Türkizm (Türkçülük) fəaliyyəti" səbəbi ilə dayandırılmasını əsas göstərərək jurnalı bağlamışdır. Jurnalın bağlanma qərarı yazıların yayımdan əvvəl universitetin mədəniyyət şurasına təqdim edildiyi zaman verilmişdir.

Son illərdə İrandakı universitetlərdə mədəni fəaliyyətlərə müxtəlif maneə qaydalar qoyulmaqdadır. Tələbə jurnallarının redaktorları jurnal yayımlanmadan öncə hazırlanan yazıları universitet səlahiyyətlilərinə verərək təsdiqlətmək məcburiyyətindədirlər.

Universitetlərin tələbə Yayımlarından Məsul Qurumun bildirişlərində isə heç bir rəsmi və ya sivil strukturun, tələbə yayımlarında çıxacaq yazı və sənədləri yoxlamağa və senzura qoymağa haqqı olmadığı bildirilmişdir.

Keçən aylarda universitetlərin Azərbaycanlı tələbələri tərəfindan yayımlanan Ulus, Nəsim, Araz, Ölük, Oyanış, Səttar Xan, Kimlik, Yoldaş, Aydın Gələcək, Qıpcaq, Yarpaq, Teləngər, Çənlibel, Yaşıl Yol, Ana Yurd, Səhər, Açıq söz, Sayan, Bulud, Hələc və İsəlay jurnallarının yayınları, universitet idarəçilərinin qərarı ilə dayandırılmışdır.

Hormetle,
Vahid Qarabagli - ADAPP Sozchusu
p: +1-604-677-2524

İranda soydaşımız edam edildi

Mirzə Xəzər — Sun, 01 Mar 2009 07:24:44 -0500

Dünən səhər saatlarında İranın Urmiya həbsxanasında bir soydaşımız edam edilib. Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının Xəbər Mərkəzindən lent.az-a verilən məlumata görə, Mehdi Qasımzadə adlı bu şəxs Quşaçay bölgəsindəki Üçtəpə kəndində İran hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarına müqavimət göstərməkdə ittiham olunaraq, həbs edilib.

Onun polisə müqavimət göstərməsinə səbəb hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşlarının onların yaşadığı əraziyə kobud müdaxilə etməsi olub.

Onun barəsində edam qərarı çıxarılıb və dünən M. Qasımzadə həbsxanada asılaraq edam edilib.

Hələlik M. Qasımzadənin cənazəsi ailəsinə verilməyib. Ailə üzvlərinə cənazənin Xomeyni adına xəstəxanaya göndərildiyi bildirilib. Xəstəxanadan isə cənazənin ETTELAAT məmurlarına təhvil verildiyini deyiblər.

M. Qasımzadə ilə birlikdə həbs edilən Səhənd Əli Məhəmmədi, Baxşəli Məhəmmədi, İbadulla Qasımzadə və Yunus Ağayan isə onlar üçün çıxarılmış edam cəzasının icra ediləcəyi günü gözləyirlər. Onlar M. Qasımzadənin edam edilməsindən sonra aclıq aksiyasına başlayıblar.

LENT.AZ

Güney Azərbaycanlı jurnalist Şahnaz Qulami zəmanət müqabilində azadlığa buraxıldı

Mirzə Xəzər — Sun, 18 Jan 2009 00:55:34 -0500

Yazar: Bakı Təbriz @

ImageGüney Azərbaycandan "Bakı Təbriz" Xəbər Qrupu www.D-A-K.org-a istinadən xəbər verir ki, jurnalist, hüquq müdafiəçisi və milli fəal Şahnaz Qulami, Təbriz vaxtı ilə 16:00-da, 20000 ABŞ dolları zəmanəti müqabilində həbsdən buraxılıb. Bunu da bildirmeliyik ki, Şahnaz Qulaminin yenidən həbsə alınıb zindana salınması və ya azadlığa buraxılacağı bu yaxınlarda keçriləcək məhkəmədə həll olanacaq. Xatırladaq ki, bir müddət öncə Təbriz İnqilab Məhkəməsinin birinci şöbəsində güneyli jurnalist və hüquq müdafiəçisi Şahnaz Qulami barəsində 6 ay həbs qərarı çıxarmışdı. “Ettelaat” əməkdaşları milli fəalı keçən il noyabrın 9-u, gecə, Qara ağac məhəlləsindəki mənzilinə girərək özləri ilə aparmışlar. O, Güney Azərbaycanda baş verən hadisələrdən yazdığına görə təqsirli bilinmişdi.

Cinayət Məcəlləsinin “İran adlanan yerə qarşı təbliğat” maddəsi ilə ittiham olunaraq həbs olunan Şahnaz Qulaminin Təbriz həbsxanasında təhlükəli cinayətkar və əxlaqsız qadınlarla birlikdə saxlanıldığı, onun ən zəruri imkanlarla, o cümlədən yorğan-döşəklə təmin edilmədiyi də bildirilirdi. Azərbaycanlı jurnalist rütubətli və soyuq beton üzərində gecələməyə məcbur edildiyindən bel ağrılarından hələ də əziyyət çəkir. Şahnaz Qulaminin həbsindən sonra isə onun xəstə və yardıma ehtiyacı olan anası, eləcə də atasını itirmiş 9 yaşlı qızının tam baxımsız vəziyyətdə qaldığı bildirilirdi. O, daha öncə də 2006-cı ilin May hadisələri zamanı həbs olunmuş, bir neçə həftə saxlanıldıqdan sonra zaminə buraxılmışdı. Şahnaz Qulaminin həbsinə səbəb kimi onun son zamanlar Güney Azərbaycan Milli Hərəkatının fəalı Qulamrza Əmaninin avtomobil qəzasında ölümü ilə bağlı irəli sürdüyü ehtimalların da durduğu bildirilirdi. Vəkil Nağı Mahmudi belə demişdir: “Şahnaz Qulami deyirdi ki, Əmanini və digərlərini polis öldürüb, sənədlərdə də bu göstərilirdi. Polis də şikayət edirdi ki, Şahnaz Qulami saxta xəbərlər yayıb. ’’Saxta olub-olmasa da, məncə, bir jurnalisti buna görə sorğu-suala çəkmək və həbs etmək doğru deyil. Jurnalistlər dünyanın hər yerində öz fikirlərini azad yayırlar”. Təbriz həbsxanasında cinayətkarlarla birlikdə saxlanılmasına, ümumiyyətlə, qanunsuz həbsinə qarşı etiraz əlaməti olaraq aclıq aksiyası keçirən güneyli jurnalist huşunu itirərək Təbriz həbsxanasının xəstəxanasına köçrüldükdən sonra həkimlərin yardımı ilə ayılsa da, onun sağlıq durumu ağır olaraq qalırdı. Qeyd edək ki, Xalq Mücahidlər Hərəkatında siyasi fəaliyyətinə görə Şahnaz Qulami 1989-cu ildən 1994-cü ilədək həbsdə olub. 2007-cı ilin mayında isə “İran” qəzetində azərbaycanlıları təhqir edən karikatura ilə bağlı etirazların ildönümündə iştirakına görə də bir ay həbsdə saxlanılmışdır. Jurnalist ona qarşı irəli sürülən ittihamları təkzib etməsinə baxmayaraq məhkəmə jurnalistin yazdığı bir sıra məqalələrin "milli təhlükəsizliyə" zərbə vurduğunu hesab etmişdir. Problemlərə səbəb olan yazılar arasında o cümlədən, son zamanlar qadınlara qarşı ayrıseçkiliklərlə bağlı məqalələrin olduğu da vurğulanır. Qeyd edək ki, Şahnaz Qulami “azarwomen” vebloqunun yaradıcısı və İran adlanan yerdə Qadın Jurnalistlər Assosiasiyasının (“Roza”) üzvüdür.

http://www.bakitebriz.azeriblog.com/2009/01/18/guney-azerbaycanli-jurnalist-shahnaz-qulami-zemanet-muqabilinde-azadligha-buraxildi