Mirzə Xəzərin Səsi: Category Qarabağımız

„APA“ Britaniyada Azərbaycanla əlaqədar yeni qalmaqala aydınlıq gətirir

Mirzə Xəzər — Wed, 05 Oct 2011 11:17:05 -0400

Mark Fild

„APA“ agentliyi „The Guardian“ qəzetinin Britaniya parlamentinin deputatı Mark Fild barədə yaydığı məlumata xüsusi şərh həsr edib. Şərhdə qeyd olunur ki, Mark Fild parlament üzvü olmaqla yanaşı 2010-cu ildən etibarən həm də Böyük Britaniya-Azərbaycan dostluq qrupunun sədridir. Mark Fildin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti indiyə qədər iki dəfə Azərbaycana səfər edib və ən yüksək səviyyədə görüşlər keçirib. Bu səfərlərin texniki təşkilatçısının Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti olduğu isə həmin vaxt işıqlandırılan xəbərlərdə qeyd olunub. Mark Fildin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti cəbhəyanı bölgədə səfərdə olub, azərbaycanlı məcburi köçkünlərlə görüşüb. Mark Fild deyib: “Biz burada, Azərbaycanın çox gözəl məkanında insanların qaldırdığı haqlı və ədalətli problemləri dinlədik. İstəyirik ki, bu 20 illik münaqişə həllini tapsın, insanların, xüsusilə uşaqların firavan və xoşbəxt gələcəkləri olsun”. "APA"nın yazdığına əsasən, Mark Fildlə birlikdə Azərbaycana gələn, Böyük Britaniya parlamentinin Lordlar Palatasının üzvü, lord Con Kuluni isə deyib ki, Azərbaycan xalqının üzləşdiyi haqsızlıqlarla yaxından tanışdır: Mən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyirəm. Britaniya parlamentində dəfələrlə Azərbaycanın lehinə çıxışlar etmişəm.”

„APA“nın şərhində oxuyuruq: Əlbəttə ki, bu bəyanatların, səfərlərin, reallıqları öz gözü ilə görən parlamentarların Böyük Britaniya parlamentindəki çıxışları, təşkil etdiyi debatlar, indiyə qədərki sükutun pozulması erməni diasporunu narahat etməyə bilməz.

Və təhlilin sonunda „APA“ sual verir: Bəs bizimkilər niyə sifarişinin haradan gəldiyi bəlli olan bu materialları nöqtəsinə-vergülünə toxunmadan yayırlar? Axı müasir informasiya əsrində axtarış sistemlərinə “Mark Fild” və ya “AAC” yazmaq çətin deyil. Axı söhbət konkret şəxslərdən yox, ölkənin marağından, başımız üstündə bayraq elədiyimiz Dağlıq Qarabağ problemindən gedir...

Öz qeydimiz:

Xarici dövlətlərdə hər hansı ölkənin mənafe və maraqları üçün lobbiçilik etmək, lobbi yaratmaq qəbahət deyildir. Dünyanın bir sıra ölkəsinin öz problemlərini, özlərini əcnəbilərə tanıtmaq, çatdırmaq və himayə qazanmaq üçün lobbiçilik fəaliyyətinə külli miqdarda vəsait xərclədiyi sirr deyildir. (MXS)

"Mirzə Xəzərin Səsi" qəzeti

06.10.2011

Q. Səfərov: Erməniləri diz çökdürən igidimiz!

Mirzə Xəzər — Thu, 04 Aug 2011 08:27:23 -0400

Allahın adı ilə! Məsəl var, deyirlər ki, qılınc yarası sağalar, amma ki, söz yarası sağalmaz. Doğrudan da, belədir. Sensasion bir hadisə baş verib. Daha doğrusu, cənab rəsmilərimizdən biri çox sensasion, şokedici, ruhlandırıcı, ümidverici bir bəyanatla çıxış edib. Sağ olsun Novruz müəllim, var olsun Novruz müəllim, salam olsun Novruz müəllimə! Eşq olsun onun bəyanati-şərifinə ki, təkcə cəmaati-millimizi deyil, üstəlik, ümməti-müslimini, bütöv milləti-İslamı sevindirib. Cəmaati-müslimin iftixar edir Novruz müəllimlə.

Mətbuata açıqlamasında Prezident Administrasiyasının beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri Novruz Məmmədov dünya ermənilərinə dağ çəkib, üstündən də, yekə bir düyün qoyub. Dəhşətli bir açıqlama. Heç Xocalı dəhşəti, mart soyqırımı, hətta, Qəzza fəlakətləri də, bu səviyyədə olmayıb.

Cənab deyir: “Ermənistan öz yanlış siyasəti ilə yaxın gələcəkdə Qafqaz regionunda (bölgədə) elə bir vəziyyətə düşə bilər ki, gəlib Azərbaycan rəhbərlərinin qarşısında diz çökər, yalvarar, hətta, Qarabağdan əlavə öz torpaqlarını da verərlər.”

Son cümlələrə fikir verin; Hətta, Qarabağdan əlavə, öz torpaqlarını da, verər. Mən elə zamani-qədimdə də, çox ərzi-kəlam edərdim ki, bu cənab digərlərindən fərqlidir. İstər baş verən olaylara münasibətdə olsun, istərsə də, siyasi təhliletmələrində və yaxud da, bu tövr bəyanati-şəriflərində bu cənaba çatan olmaz.

Nə var ki, çox böyüklərimiz çıxıb efirdə elə təkrar-təkrar cümlələr işlədib millətə yeni bir ruh verə bilmirdilər. Elə hər çıxan efirdə diktə edirdi ki, bizim Qarabağ adlı problemimiz çözülmək üzrədir, biz torpaqlarımızı işğaldan azad etmək iqtidarındayıq, Ermənistanla bizim aramızda olan diplomatik əlaqələr bizim lehimizədir, zaman bizim xeyrümizə işləyir, lazım gəlsə Qarabağı alacağıq və s. və i.a.

Artıq, eyni sözləri eşidən və eşitməkdən bezən millətə yeni bir söz, yüksək bir ruh lazım idi. Belə bir sözə müəllif də, heç şübhəsiz ki, bizim cənab Novruz Məmmədov olmalı idi və necə ki, oldu da.

Hərdən qəzetələr və digər mediya mənsubları əllərinə qələm və kağız alıb yazırdılar ki, bu Novruz Məmmədov efirdə çox gec görünür və s. və i.a. Atalar yaxşı deyib, suyun lal axanı, insanın yerə baxanı. Bizlərdə kimisi cibinə baxır, kimisi qarnına baxır, kimisi başqasının namusuna baxır, kimisi obyektinə baxır, kimisi Qarabağ məsələsinə “baxır”, amma yerə baxan Novruz Məmmədov qədər heç birisi belə bir iş tutmamışdı.

Qısa və lakonik, cənab Novruz Məmmədov ermənilərdən çəkinmədən açıqca deyir ki, ermənilər bizim önümüzdə diz çökəcəklər. Novruz müəllim, deyirəm, o sözü ki, siz demisiniz, heç mən ölüm, bundan sonra ermənini bizim önümüzdə diz çökdürə bilməsəniz də, elə çökdürmüş kimi varsınız. Hansı ki, onları diz çökdürmək iqtidarındasınız ha və mənim buna zərrəcə quşqum yoxdur.

Sağ olun, üzümüzü ağ elədiniz, üzünüz ağ olsun. Bundan sonra, heç bizim işğalda olan torpaqlarımızın bir metrini də, bundan sonra bizə qaytarmasalar- heç qaytarmasınlar, o sözü ki, demisiniz, o nəyə desəniz dəyər.

Amma, hörmətli cənab, mən çox qorxuram və şübhələnirəm ki, bizim cəmaətimiz çox ürəyi yumşaq və kövrək cəmaətdir. Deyirəm ki, birdən ermənilər bizim önümüzdə diz çökərlər- hansı ki, bu işə siz məni inandırdınız- bizim ürəyi yumşaq və kövrək cəmaətimiz öz məqami-təvazösündən istifadə edib erməninin əlindən tutub onu dikəldər. Erməninin yalvarışlarına dözməz, ağlayar və deyər ki, ay vartan, ay seryan götür bu torpaqları da, elə Qarabağı da, sənin olsun, təki ağlayıb ürəyimizi dağlama.

Bu bizim zəif damarımızdır və nə var ki, erməni dığası tarixən bizim bu zəif damarımızdan necə lazımdır istifadə edib və indi də, etməkdədir. Odur ki, sizdən dərin xahiş və təmənnim budur ki, siz öz cənabınıza əziyyət verib də, bir qədər bu haqda da, tövsiyə və nəsihət xarakterli çıxış edəsiniz. Məncə cəmaətimizin bu tövr çıxışlara da, çox ehtiyacı vardır.

Gələk, əvvəldə ərzi-kəlam elədiyim qılınc-söz zərbü-məsələsinə. Mübarək nəzəri diqqətinizə ərz edim ki, hörmətli cənab Novruz müəllim, ermənilərin tarix boyu -tarix boyu ha- bizə vurduğu yaralar artıq, sağalıb. Unudulub aradan gedib. Biz o yaraları sizin böyük vəzifə və mənsəb sahibi olduğunuz bu məmləkətimizdə şou ilə, çalıb-oynamaqla, vur-çatlasınla sarımışıq və artıq, hətta, yaralarımız sağaldığından o sarğıları açıb bir qırağa atmışıq da. Amma, sizin o sözlərinizin vurduğu yaralar, heç vaxt sağalmayacaq.

Zira, əvvəldə də, ərz-kəlam elədim mübarək məhzərlərinizə ki, qılınc yarası sağalar, söz yarası isə sağalmaz.

P.S. Qoy mübariz gizirimiz Mübariz İbrahimov, baş leytenantımız Fərid Əhmədov öz məzarında rahat uyusunlar, Ramil Səfərov qürbətdə nigaran qalmasın!

Hörmətlə: Q. Səfərov.

Pənah Hüseyn: «QARABAĞA GÖRƏ İLHAM ƏLİYEVLƏ BİRGƏ İSA QƏMBƏR DƏ MƏSULİYYƏT DAŞIYIR»

Mirzə Xəzər — Sun, 12 Jul 2009 06:13:20 -0400

Pənah Hüseyn: «İşğal əbədiləşə bilər!»
«Ümumrespublika mitinqinin keçirilməsi gündəmə gəlməlidir»

Qarabağ üçün olduqca təhlükəli vəziyyət yaranıb. Artıq məsələ o qədər ciddiləşib ki, ABŞ rəsmiləri konkret təkliflərlə çıxış edir. Səfirlərin «xalq diplomatiyası» adı altında Dağlıq Qarabağa getdiyi vaxt ölkə başçısı İlham Əliyevin Rusiyanın «Vesti» televiziyasına bu məsələlərə bağlı müsahibə verməsi, həmsədr ölkələrin rəsmilərinin güzəştlərdən və müharibə etməməkdən danışması, dünən isə çoxdandır ətrafında danışıqlar gedən «Madrid prinsipləri»nin detallarının Ağ Ev tərəfindən açıqlanması təhlükənin olduqca böyüməsindən xəbər verir. Bunlar onu deməyə əsas verir ki, hansısa qüvvələr Qarabağda ikinci erməni dövlətinin yaradılması kimi mənfur ideyanı reallaşdırmağa çalışır. Baş verənlərin Azərbaycana nə vəd etməsi, hansı işlərin görülməli olması, vəziyyətdən çıxış yolları barədə millət vəkili Pənah Hüseynlə danışdıq.

- Hər şeydən öncə bir məsələnin altını ikiqat xətlə cızmaq istəyirəm. Əgər Qarabağla bağlı Azərbaycanın mənafeyinə zidd olan, Qarabağin verilməsi ilə nəticələnəcək hansısa hadisə baş versə, buna görə İlham Əliyevlə birlikdə İsa Qəmbər də məsuliyyət daşıyacaq. O mənada ki, bu gün siyasi müxalifəti onun ən nüfuzlu lideri olan İsa Qəmbər simvolizə edir. Açıq demək lazımdır ki, hazırda müxalifətin Qarabağ məsələsində tutduğu biganə və laqeyd mövqe bütün cəmiyyəti, milli-demokratik kəsimi təəccübləndirir və hiddətləndirir. İqtidarın, ümumiyyətlə iqtidarların bu cür məsələlərdə mövqeyi və həmin mövqeyə münasibət aydındır. QHT rəhbərlərini də buraya əlavə etmək istərdim. Çünki bu proseslə bağlı hadisələr intensivləşəndən sonra, özəlliklə də son günlərdə Qarabağla bağlı bir neçə tədbir keçirilib. İstər DUİ-nin təşkil etdiyi Qarabağ forumunda, istər Qarabağ Koordinasiya Şurasının təşkil etdiyi tədbirdə, istərsə də bu qəbildən olan digər tədbirlərdə həyəcan təbili çalınsa da müxalifətin və QHT-lərin mövqeyindəki arxayınçılıq, biganəlik bizi narahat etməyə bilməz. Sanki onlara arxayınçılıq nümayiş etdirməklə ictimai sayıqlığı bir növ kütləşdirmək komandası verilib. İş o yerə çatıb ki, tanınmış müxalifətçilərdən bəziləri vəzifəli məmurların ardınca bədnam «xalq diplomatiyası»na qoşulmaq üçün növbəyə dayanıb.
Dünən (srağagün-red.) Qarabağ Koordinasiya Şurasının keçirdiyi tədbirdə çıxış edən bir sıra hörmətli siyasi liderlər ümumiyyətlə, sanki heç nə olmayıbmış və olmayacaqmış məzmununda bəyanatlar səsləndirdi. Hətta onlar problemlə bağlı narahatçılıq bildirənləri «panika» salmaqda suçlamaqdan da çəkinmədi.
Bu proses mənə 1988-ci ili xatırladır. Həmin dövrdə milli-demokratik qüvvələr arasında müəyyən bir kəsim var idi ki, onlar bütün diqqəti rejimə qarşı yönəltmək şüarını irəli sürürdü. Onlar ümumiyyətlə Qarabağ məsələsi ilə məşğul olmağı milli-demokratik qüvvələrin vəzifəsi hesab etmirdi. Hökumət və müxalifət daxilindəki başqa bir kəsim isə bunun əksini irəli sürürdü. Deyilirdi ki, rejimə qarşı mübarizəni kənara atıb tək Qarabağla məşğul olmaq lazımdır. Bu gün biz çox təəssüf ki, eyni situasiyanı görürük. Son günlər aparılan müzakirələr zamanı da müşahidə etdim ki, bəziləri totalitarizmə qarşı mübarizəni yekunlaşdırmaq, yalnız bundan sonra Qarabağ məsələsini gündəmə gətirmək şüarını səsləndirir. Əks fikirlər də eşidilir. Halbuki tarix bu təkliflərin hər ikisinin yanlış olduğunu göstərib. Azərbaycanda anti-demokratik rejimə, totalitarizmə qarşı mübarizəni Qarabağ uğrunda mübarizədən heç bir halda ayırmaq olmaz. Əslində demokratiya uğrunda mübarizə Qarabağ uğrunda mübarizədir, Qarabağ uğrunda olan mübarizə də demokratiya uğrunda mübarizədir.

- Sizcə, bu məsələdə son söz sahibi kim olmalıdır?

- Çox müsbət hadisədir ki, cəmiyyətin bu məsələdə mövqeyi istər siyasi partiyaların, istərsə də QHT rəhbərlərinin və ziyalıların mövqeyindən qat-qat fəaldır. Son günlər mənim kənd rayonu olan daırəmdə seçicilərlə görüşlər zamanı adamlar birinci əkin-biçindəki problemlərdən yox, daha çox Qarabağ məsələsi ilə bağlı soruşurlar. «Nə baş verir, rayonlar azad olunacaqmı, deyirlər Qarabağ verilir» kimi suallar sadə insanlarımızın dilindən birbaşa səsləndirilir. Nə qədər qəribə olsa da, fakt budur ki, sadə vətəndaşların Dağlıq Qarabağla bağlı narahatlıq və həyəcanı müxalifət liderlərındən artıqdır. Ona görə də məncə yenidən əlahəzrət Azərbaycan xalqına - bu torpağın əsl yiyəsinə müraciət etməliyik. Burada hər şeyi iqtidar, müxalifət və QHT nomenklaturasının öhdəsinə buraxmaq olmaz.

- Dünyadan gələn səslər, təkliflər, bəyanatlar nəyin göstəricisidir?

- Əlbəttə ki, üç böyük dövlətin, o cümlədən Minsk Qrupu həmsədrləri olan ölkələrin prezidentlərinin bu barədə məlum bəyanatları verməsi çox ciddi hadisədir. Bəyanatların ardınca da «Madrid prinsipləri»nin detalları açıqlanıb. Burada bizi narahat edən əsas müddəa Dağlıq Qarabağa keçid statusu verilməsi ilə yanaşı, onlara yekun statusla bağlı hüquqi iradələrinin ifadəsi hüququnun tanınmasıdır. Bu, Dağlıq Qarabağda referendumun keçirilməsinin nəzərdə tutulması deməkdir. Bununla da Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan birdəfəlik alınmasına aparan sürəcin startı verilir.
Digər tərəfdən, bu sənəd deklorasiyadır. Mühüm olan oradakı prinsiplərin necə icra olunmasıdır. Bundan asılı olaraq, həmin sənədin bizim xeyrimizə, ya da zərərimizə olması müəyyənləşəcək. Referendum məsələsinin dəqəqləşməsi ona görə mühümdür; həmçinin sənəddəki sülhməramlı əməliyyatlar anlayışı bu qəbildəndir. Sonuncunun mənası budur ki, Dağlıq Qarabağ və Azərbaycan arasında xarici qoşunlar dayanacaq. Bununla da Azərbaycan öz ərazisini silahlı qüvvələrdən istifadə etməklə işğaldan qurtarmaq hüququndan birdəfəlik məhrum edilir. Bu isə çox ciddi konstitusiya pozuntusudur.
Mən xarici silahlı qüvvələrin Azərbaycana sülhməramlı kimi gətirilməsini ciddi məsələ sayıram. Bu, konstitusiya ilə bağlı və hətta referendum keçirilməsini tələb edən məsələdir.

- Müharibə etməmək öhdəliyi təklifi də gündəmdədir. Bunun məğzi nədən ibarətdir?

- Azərbaycanın beynəlxalq hüquqda təsbit olunmuş bu hüquqdan imtina etməsinə dair bir sıra dairələr, o cümlədən həmsədrlər tərəfindən şərhlərə rast gəlinir. Hətta bunu Azərbaycanın güzəşti kimi də qələmə verirlər. Heç bir halda bu hüquqdan imtina etmək, bu barədə beynəlxalq müqavilələr formasında öhdəlik götürmək olmaz.
Hazırda Azərbaycana çox güclü təzyiq göstərirlər. Azərbaycan iqtidarı özünün əsas müdafiə vasitələrindən olan ictimai təzyiqi və onun subyektlərini zəiflətməklə, sıradan çıxarmaqla, əslində Azərbaycana çox böyük zərbə vurub. Bu zərbə sonda onun özünə qarşı çevriləcək. Bunu nə qədər tez başa düşsələr, bir o qədər yaxşıdır.

- Necə hesab edirsiniz, indi nə etmək zamanıdır?

- Son dövrlər hadisələr çox sürətlə inkişaf edir. Ona görə də eyni sürətlə bu məsələlərə reaksiya verilməlidir. Çox geniş bir kəsimin bu məsələdə birləşməsi və hadisələrə çevik reaksiya verməsi üçün də bir işçi qrupun yaranmasına ehtiyac var. Həftənin birinci günü Qarabağ Koordinasiya Şurasının son toplantısında iştirak edən şəxslərin mövqeyini ifadə edən bir sənədin hazırlanıb imzalanmaya açılması planlaşdırılır. Məncə, yaranmış vəziyyət yenidən toplanmağı və bu hadisələrə münasibət bildirməyi tələb edir.

- Hakimiyyətlə birgə müzakirələr məsələsi qaldırılacaqmı?

- Bu, iqtidardan gələn təşəbbüs nəticəsində baş versə, əhəmiyyətli ola bilər. Məncə, hazırda vəzifə xalqın milli müqavimətini təşkil etmək və yönəltməkdən ibarətdir. Bunun üçün lazım gələrsə, ümumrespublika mitinqinin keçirilməsi də gündəmə gələ bilər. Bir daha deyirəm, Azərbaycanın və hakimiyyətin ciddi beynəlxalq təzyiq qarşısında olduğu hamıya aydındır. Bu təzyiqin qarşısını yalnız xalqın iradəsinə istinad etməklə neytrallaşdırmaq və ya azaltmaq olar. Ona görə də bu istiqamətdə iqtidarın konstitusiya borcu xalqın rəyini öyrənmək və bu rəyə istinad edərək müvafiq addım atmaqdır. Bu, ciddi və konkret işlərin həyata keçirilməsini, məsləhətləşmələrin aparılmasını, siyasi müxalifətlə müzakirələri nəzərdə tutur. Bu məsələdə milli birliyi ifadə edən siyasi iradə ortaya qoyularsa, o halda situasiyadan daha az zərərlə çıxa bilərik. Bu iradənin strateji hədəfi də heç bir halda gizlədilməməlidir. Söhbət xalqın bütün vasitələrdən, o cümlədən silahlı qüvvələrdən istifadə etməklə torpaqlarını azad etmək əzminin açıq şəkildə ifadə olunmasından gedir.

- Madrid prinsiplərində ətraf rayonların qaytarılması nəzərdə tutulur. Azərbaycan buna razılaşa bilərmi?

- İstənilən halda nəinki nəzərdə tutulan rayonların, hətta rayonların bir hissəsinin də Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılmasının heç kim əleyhinə deyil. Amma söhbət burada kompleks tədbirdən, bir-biri ilə bağlı olan 6 prinsipdən gedir. Mən «Madrid prinsipləri»ndə Azərbaycan üçün təhlükəli məqamların olmasına diqqəti cəlb etdim. Təkrar edirəm, bu prinsiplərin necə reallaşacağı əsasdır. Onların necə həyata keçiriləcəyi aydın olmayana qədər sülhməramlıların gəlişi, referendumla bağlı məsələlər Azərbaycanın maraqları üçün ciddi təhlükə yaradır. Bunlar işğalı əbədiləşdirə bilər.

Elşad MƏMMƏDLİ http://www.musavat.com/site/shownews.php?news_id=56314

QARABAĞ AZADLIQ TƏŞKİLATI: “QARABAĞ ƏLDƏN GEDİR”

Mirzə Xəzər — Sat, 11 Jul 2009 05:38:38 -0400

Qarabağ Azadlıq Təşkilatı iyulun 11-də bəyanat yayaraq Minsk qrupuna həmsədrlik edən ABŞ, Rusiya və Fransa prezidentlərinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair son açıqlamasına münasibət bildirib.

İyulun 10-da ABŞ, Rusiya və Fransa prezidentləri “böyük səkkizlər”in İtaliyanın Akvil şəhərində keçirilən toplantısında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması ilə bağlı birgə bəyanatla çıxış ediblər. Prezidentlər Barak Obama, Dmitri Medvedyev və Nikola Sarkozi həmsədrlərə Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinə baza prinsiplərinə dair son təkliflərin əks olunduğu, 2007-ci il noyabrın 29-da açıqlanmış Madrid təklifləri üzrə yeni versiyanı təqdim etməyi tapşırıblar: “Biz Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərini qalan fikir ayrılıqlarını aradan qaldırmağa və hərtərəfli sülh planının əsasını təşkil edəcək baza prinsiplərinin razılaşdırılmasını başa çatdırmağa çağırırıq”.

QAT-ın bəyanatında prezidentlərin açıqlaması Azərbaycan dövlətinə qarşı qəsd kimi qiymətləndirilir: “Üç xristian dövləti işğalçı Ermənistanı açıq şəkildə dəstəkləyir, işğalçı dövlətin bütün iddialarının yerinə yetirilməsinə yardım göstərir və Azərbaycanı təslimçi sülhə məcbur etməyə çalışırlar. Onların təklif etdikləri variant Dağlıq Qarabağdakı qondarma rejimə müvəqqəti statusun verilməsi, yekun statusla bağlı referendumun keçirilməsinə şərait yaradılması, Dağlıq Qarabağdakı qondarma rejimi qorumaq üçün beynəlxalq sülhməramlıların regiona yerləşdirilməsindən ibarətdir. Həmsədr ölkələrin təklif etdikləri bu variant Ermənistanın işğal hərəkətlərinə bəraət qazandırılmasına, Dağlıq Qarabağın həmişəlik itirilməsinə yönəlib”.

Qarabağ Azadlıq Təşkilatı hesab edir ki, təklif olunan variant Azərbaycanın maraqlarına qətiyyən cavab vermir, ona görə də hakimiyyət dərhal danışıqlardan imtina etməlidir: “Həmsədr ölkələr bu variantı verməklə obyektivlikdən və ədalət prinsiplərindən çox uzaq olduqlarını nümayiş etdirdilər. Azərbaycan hakimiyyətinin bu danışıqları davam etdirməsi, hansısa formada bu varianta razılıq verməsi milli maraqlara xəyanətdir. Azərbaycanın bütün siyasi və ictimai qurumları bir araya gəlməli, antimilli xəttin həyata keçirilməsinə, Dağlıq Qarabağın həmişəlik itirilməsinə yol verməməlidir. Vəziyyət həddindən artıq təhlükəlidir! Qarabağ əldən gedir! Ayağa qalx Azərbaycan kişisi!”

«Media forum»

Əhməd Davudoğlu: “Ankara və İrəvan arasında soyuq müharibə başa çatıb”

Mirzə Xəzər — Thu, 11 Jun 2009 06:13:09 -0400

Türkiyə xarici işlər naziri artıq iki dövlət arasında “düşmən” anlayışının olmadığını bildirib

Türkiyənin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu Türkiyə və Ermənistan arasındakı münasibətlərdə “soyuq müharibə” dövrünün başa çatdığını vurğulayıb. Lent.az-ın “İnterfaks” agentliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, nazir iki ölkə arasında artıq “düşmən” anlayışının olmadığını bəyan edib.

Davudoğlu Türkiyənin Ermənistanla münasibətlərinin normallaşdırılmasının tərəfdarı olduğunu qeyd edib: “Bizim İsraillə münasibətlərimiz eyni zamanda Fələstinin də xeyrinədir. Azərbaycan da görür ki, Ermənistanla münasibətimiz onun marağındadır”.

LENT.AZ

Bəhmən Sultanlı: Moskva bəyanatını Qərbə mesaj kimi də yozmaq olar

Mirzə Xəzər — Wed, 13 May 2009 23:42:23 -0400

(Müsahibə)

-Bəhmən müəllim, Türkiyə ilə bağlı son olaylara münasibətinizi bilmək istərdik. Doğrudanmı Türkiyə Ermənistanla sərhədləri açmaq fikrində ciddi idi, yoxsa bu, Azərbaycana bir mesaj idi? Axı, el. Hadisələrin cərəyan etdiyi günlərdə Türkiyənin Baş Naziri Rəcəb Təyyub Ərdoğan “Dağlıq Qarabağ problemi həll olunmadan sərhədlər açıla bilməz” demişdi...

-Etiraf edək, qardaş ölkənin rəhbərliyinin son siyasi manevrləri həm Türkiyə Respublikasının özündə, həm də Azərbaycan Respublikasında rezonans doğurdu. İki qardaş qardaş xalq, qardaş ölkə arasında zaman-zaman formalaşmış münasibətlərin belə kəskin forma alması gözlənilməz idi. Lakin, hesab edirəm, bunun müəyyən səbəbləri də vardı. Məsələn, Türkiyənin PKK-ya qarşı mübarizəsinə Azərbaycan dövlətinin dəstək verməməsi, Türkiyədə minlərlə suçsuz insanların məhv edilməsinə səbəb olmuş bu təşkilatı terrorçu təşkilat kimi tanımaması, hətta qardaş ölkənin dövlət rəhbərliyi səviyyəsində PKK-ya maliyyə yardımı edilməsi barədə səsləndirilən fikirlərə Azərbaycan hakimiyyətindən reaksiya olmaması Türkiyə Respublikasının Azərbaycana mesaj verməsinə səbəb ola bilərdi. Doğrudan da, Azərbaycan hakimiyyəti araşdırma aparmalı idi, əsas olsaydı, tədbir görməli idi, hərçənd, Türkiyənin iddialarına cavab verməli idi. Təbii, Ermənistanla sərhədlərin açılması Azərbaycandan daha çox Türkiyənin özü üçün gələcəkdə faciələrə aparıb çıxarda biləcək ciddi problem yaradardı. Türkiyə hakimiyyəti hesab edirsə, Ermənistanla sərhədləri açmaqla yalançı erməni soyqırımı məsələsi gündəmdən çıxacaq, o, yanılır, düzəldilməsi mümkünsüz olan səhvə yol verir. Çünki tarixən ermənilər əldə etdikləri güzəştlərlə kifayətlənməyiblər. Onlar Türkiyənin ərazi bütövlüyünü bu günədək tanımırlar. Bu anlamda mən Türkiyənin Ermənistanla sərhədləri açacağı fikrinə ümumiyyətlə inanmıram. Məncə, Türkiyə diplomatiyası bu yolla uğurlu diplomatik gedişlər edir. Sərhədlər açılmadı, ABŞ-da soyqırımın tanımasının qarşısı alındı, Türkiyə öz xoşməramlığını nümayiş etdirdi, Obamaya qondarma soyqırımı dilə gətirməməkçün bəhanə verdi, Avropa Birliyini fakt qarşısında qoymaqla özünün bu birliyin üzvü olmasına təkan verəcək yol açdı, Türkiyənin mütərəqqi bir dövlət olduğunu büruza verildi. Bu anlamda Ermənistan Türkiyənin təklifləri qarşısında aciz qaldı. Türkiyənin bu diplomatiyasından Ermənistanın bəhrələnə bilməsi çoxqat sual altındadır. Türkiyənin Ermənistanla anlaşma qurmağa tələsməsi onun bir sıra hadisələri qabaqlamaq istəməsinin sonucu kimi yozula bilər.

-Siz inansanız-inanmasanız da Türkiyə hakimiyyətinin səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycan cəmiyyətində bu ölkəyə qarşı əks reaksiya doğurdu. İctimai etirazlardan başqa, Azərbaycan rəhbərliyi səviyyəsində bu məsələyə münasibət bildirildi. Ölkə başçısı əvvəl Təhlükəsizlik Şurasının iclasını keçirdi, bunun ardınca isə Rusiyaya üz tutdu. Moskva görüşləri və orada verilən bəyanat bir çox siyasətçilər tərəfindən hakimiyyətin xarici siyasət kursunda ciddi dəyişikliklər kimi dəyərləndirilir...

-Əslində, Türkiyə hakimiyyəti rahatsızlıq doğura biləcək heç bir bəyanat səsləndirmədi, həm də dediklərinə ayrıca şərh vermədi. O, öz manevr etmək səylərini açıqlamamalı idi də. Bunu başqa cür yozanlar səhvə yol vermiş olurlar. O təəssüfləndiricidir, Azərbaycanda Türkiyə əleyhinə kampaniya başladı. Bu kampaniyanın ilhamvericilərinin xüsusi məqsədləri var idi. Məncə nəticə çıxarmağa tələsmək lazım deyil. Ölkə başçısı Rusiyaya bir sıra səfərlər edib, səfərləri zamanı analoji bəyanatlar səsləndirib... Necə olur, öncəki səfərlər, öncəki danışıqlar xarici siyasət kursunda köklü dəyişiklik kimi dəyərləndirilmir, amma bu səfərə tamam başqa bir mövqedən yanaşılır? Azərbaycan prezidentinin Rusiya ilə yaxşı münasibətdə olması məncə, hamıya gün kimi aydındır. Bunu başqa cür düşünənlər varsa, onlar yanılırlar. Əksinə, indiki Azərbaycan prezidenti Rusiya ilə münasibətləri gərginləşdirsə, bu, qəribə görünə bilər...

-Məsələ bundadır ki, Türkiyə hakimiyyəti də Əvvəllər Qarabağ problemi həll olunmayınca sərhədlərin açılmayacağını bildirirdi, AKP isə ortaya başqa mövqe qoyub...

-Fikrimcə, Türkiyədə baş verdiyi iddia olunan olaylar, Azərbaycan prezidentinin Moskvaya səfəri, Moskvada verdiyi bəyanatlar bir-birini tamamlayır. Türkiyə ilə Ermənistanın sərhədlərinin açılması Qərb dövlətlərinin, xüsusilə də Amerika Birləşmiş Ştatlarının müxtəlif maraqları dairəsindədir. Ona görə də həmin dövlətlər Türkiyəyə ciddi təzyiq göstərirlər. Bunu nəzərə aldıqda, ölkə başçısının Moskvada verdiyi bəyanatları da Qərbə mesaj kimi dəyərləndirmək olar. Amma onu da deyim, doğrudan da bu addımlar Azərbaycanın siyasi kursunun dəyişməsinə xidmət edərsə, bu kurs heç vaxt Azərbaycanın dövlət maraqlarına, Azərbaycan xalqının mənafelərinə cavab verməyəcək.

-Demək istəyirsiniz ki, Azərbaycan da bu yolla Qərbə təzyiq göstərmək istəyir?

-Bəli, belə güman edirəm. Axı, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsini Rusiyanın yaratmış olduğunu, onun həllinin də onun vasitəsilə müşkülə salındığını Azərbaycanda olduğu kimi Rusiyanın özündə də yaxşı anlayırlar. Ona görə də bu münaqişənin həllini Rusiyadan gözləmək heç bir məntiqə sığmır, heç bir ağıllı təfəkkürə uyğun gəlmir. Rusiya adı çəkilən münaqişəni maksimum yaraqlandıqdan, gələcək maraqlarını maksimum təmin etdikdən sonra həll etmək barədə düşünər.

-Yəni Rusiya hələ Azərbaycanda öz maraqlarını təmin edə bilməyib?

-Bütöv şəkildə yox. Bir çox məsələlərdə o, irəli gedə bilib. Bizim üçün ən qorxulu məqam ondan ibarətdir, həmin geniş miqyaslı maraqlar Azərbaycanın öz müstəqilliyini itirməsinə, Rusiyanın forpostuna çevrilməsinə gətirib çıxara bilər. Rusiya Azərbaycanla bütün münasibətlərində buna çalışır, addım-addım bu niyyətlərinə qovuşmağına can atır. Ona görə də Rusiya ilə münasibətlərdə ehtiyatlı olmaq, çevik siyasət yürütmək tələb olunur.

-Elə Bakının “Nabukko”nun təşkilatçılığından və iştirakçılığından imtina etməsini də məhz həmin maraqlara xidmət hesab etmək olarmı?

-Əlbəttə, o, birbaşa həmin maraqlara xidmət edir. Çünki Rusiya Avropanı öz enerji asılılığında saxlamaq istəyir. Çox da uzaq olmayan bir zamanda Rusiya ilə Ukrayna arasında fikir ayrılığı yarananda Avropa ölkələri enerjidaşıyıcılarna görə necə çətinliyə düşdü. Bunu nəzərə alan Avropa dövlətləri Rusiyanın asılılığından xilas olmaq üçün alternativ qaz kəmərini -“Nabukko”nu gündəmə gətirib. Rusiya isə bunun qarşısını almaqdan ötrü hər cür vasitələrdən istifadə etməyə çalışır. Azərbaycan “Nabukko”da iştirakdan, təşəbbüsçülükdən imtina edərsə, Rusiyanın istəyinə xidmət etmiş olar. Bunu başqa cür dəyərləndirməkdə çətinlik çəkirəm.

-Sizcə, məsələ sonda necə həll olunacaq?

-Hesab edirəm, Azərbaycan Qərbdən tamamilə üz döndərib Rusiya ilə qalmamalıdır. Çünki bunun gələcəyi yoxdur. Rusiya demək olar, bu gün dünyada təklənib. İqtisadi böhran bundan sonra da bir müddət davam etsə, bu ölkədə ciddi dəyişikliklərin şahidi olacağıq. Belə bir halda Rusiya naminə Qərbdən imtina etmək kökündən yanlış siyasət olardı. Bir də, Rusiya ilə uzun illər bir yerdə olduq, sonu nə oldu? Tariximiz saxtalaşdırıldı, sərvətlərimiz talandı, siyasi repressiyalara məruz qaldıq, başımıza yüzlərlə oyunlar açıldı, Rusiya ədalətsiz mövqe tutaraq Ermənistana arxa durub torpağımızın itirilməsinə zəmin yaratdı, minlərlə şəhid verdik... Azərbaycanın Qərb qarşısında mövqe sərgiləmək vaxtı ötmək üzrədir, gecikməməliyik. Qərbi öz enerji ehtiyatlarımızla təchiz ediriksə onu da torpaqlarımızın istiladan azad edilməsinə yardımçı olmağa sövq etdirməliyik. Onyeddi ildir, ATƏT-in Minsk qrupu danışıqlar aparır, bu danışıqlarda Azərbaycanın haqlı mövqeyi bir yanda qalır, ölkəmiz birtərəfli, ədalətsiz güzəştlərə təhrik edilir. Bu işlərdə Rusiyanın ədalətsiz, istilaçı mövqeyi göz önündədir...

-Bəhmən müəllim, ölkə başçısının “Biz erməni tərəfi üçün Ermənistan-Dağlıq Qarabağ arasında quru əlaqəsinin olmasının vacibliyini başa düşürük və burada heç bir problem görmürük. Laçın dəhlizi ilə bağlı məsələlər səmərəli şəkildə həll oluna bilər” fikri birmənalı qarşılanmayıb. Bir çox siyasətçilər bunu birtərəfli güzəştlər sıasınaaid edirlər...

-Düşündüyümə görə, Ermənistan Respublikası ilə Dağlıq Qarabağ arasında dəhliz açmaq məsələsi gündəmdə olmamalıdır. Bu məsələnin ortaya atılması beynəlxalq prinsiplərə də ziddir. Belə çıxır, dünyanın başqa ölkələri üçün bir standart, bir meyar mövcuddur, təkcə Ermənistan üçün başqa standart, başqa meyar. Nəzər salsaq görərik dünyanın heç bir yerində hansısa etnik qrupun, ya da mçilli azlığın kənar bir dövlətlə, ya da millətlə əlaqəsi üçün dəhliz açılmır. Belə bir hal Ermənistan Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası arasında baş versə, onda beynəlxalq prinsiplərdə dəyişiklik yaranmasına, yeni beynəlxalq nümunə yaradar, beynəlxalq xaosa gətirib çıxardar. Dəhliz açmaq əvəzinə, Ermənistanla Azərbaycan Respublikasının ərazisi olan Dağlıq Qarabağ arasında sərhədləri şəffaflaşdırmaq, gediş-gəlişi sadələşdirmək barədə düşünmək olar. Bu gün dünyada dövlətlərin, millətlərin yaxınlaşması gedir. Güney Qafqaz regionunda dayanıqlı sülh yaranarsa, bizdə bu prosesin getməsi qaçılmaz olacaq.
Söhbət ermənilər üçün ayrıca dəhliz açmaqdan gedirsə, onda Azərbaycanla öz muxtar respublikası olan Naxçıvan arasında da belə bir dəhliz açılmalıdır.

-Sizcə, Qərb Azərbaycanın dövlət başçısının bəyanatlarından sonra konfliktin ədalətli həllində dönüşə nail olmağa çalışacaqmı?

-Güman edirəm, çalışacaq. Türkiyə hakimiyyətinin öz ölkəsinin, həm də Azərbaycan ictimaiyyətinin təpkilərindən sonra “Dağlıq Qarabağ konflikti həll olunmadan sərhədlər açılmayacaq” deməsi kimi, Qərb də konfliktə münasibətini dəyişməyə məhkum olacaq. Yeri gəlmişkən, bir məqamı da vurğulasam yerinə düşər: Türkiyə hakimiyyətinin mövqeyinə həm Azərbaycanda, həm də Türkiyənin özündə ictimayi münasibət eyni oldu. Bu, Azərbaycan xalqı ilə Türkiyə xalqının eyni mövqedə olduğunun, həqiqi qardaşlığının örnəyidir.

(VH qəz., 22.04.2009, kiçik redaktədə)

TÜRKİYƏNİN QORXULU APRELİ SABAH BİTİR, AZƏRBAYCANIN QORXULU MAYI İSƏ HƏLƏ QABAQDADI

Mirzə Xəzər — Thu, 23 Apr 2009 02:19:47 -0400

Könül ŞAMİLQIZI

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistanla münasibətlərin iki tərəfi də qane edəcək şəkildə normallaşdırılması istiqamətində ümumi çərçivənin və yol xəritəsinin müəyyənləşdirildiyini açıqladı.

Yəqin sabahdan Azərbaycanda Türkiyəyə qarşı kampaniyanın “gördünüz, deyirdik bizi aldadırlar, inanmırdınız” mərhələsi başlayacaq. Türkiyədə də, çox güman, bir neçə gün “biz demişdik, Ərdoğana inanmayın, haqlı çıxdıq” havası hakim olacaq. Ermənilər bu situasiyadan yararlanıb “Türkiyə bizə heç bir ön şərt qoymur” bəyanatlarının, biz isə bu bəyanatlara istinadla Türkiyəyə hücumların sayını çoxaldacağıq. Özümüzü və Türkiyəni nə qədər aşağıladığımızın, rusların və ermənilərin çox usta şəkildə qurduqları informasiya tələsində çırpınmağımızın fərqinə varmadan, bəlkə də heç bir dostluq, qardaşlıq, müttəfiqlik ölçüsünə sığmayan siyasətimizin Ankaranı bu açıqlamaya vadar etdiyi ehtimalını ağlımızın ucundan belə keçirmədən...

“Mən demişdim” tərzini heç sevmirəm, amma Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılmasının bu günün məsələsi olmadığını, 2008-ci ildən başlayan futbol diplomatiyasının səmərə verməyəcəyini, bunun Ankarada da çox yaxşı anlaşıldığını, amma regionda liderlik iddiasında olan və beynəlxalq platformadakı hər addımının qarşısına “soyqırım” şantajı və “Ermənistanla münasibətlərin qurulması” şərti çıxarılan Türkiyənin bu xətti davam etdirməkdən başqa yolunun olmadığını hələ bu həşirdən xeyli əvvəl yazmışdım. Bu gün də həmin fikrimdə qalıram və Türkiyə XİN-in açıqlamasının daha çox sabah Vaşinqtondan gözlənilən təhlükəyə - “Obama 24 aprel müraciətində “soyqırım” ifadəsi işlədə bilər” təhlükəsinə qarşı önləyici addım olduğunu düşünürəm.

Yaxşıdı, yoxsa pis, bu mürəkkəb vəziyyət Türkiyənin “soyqırım” iddialarına qarşı ciddi, uzunmüddətli strategiyasının olmaması səbəbindən, yoxsa beynəlxalq birliyin ədalətsizliyi ucbatından yaranıb – bunlar müzakirə oluna bilər. Amma bugünkü reallıq budu ki, Obama rəsmən “erməni soyqırımı”nı tanıyacağına söz vermiş prezidentdi və indiki situasiyada bu sözü deməməsi üçün Türkiyənin hansısa addım atması lazımdı. Bu baxımdan Türkiyə XİN-in açıqlaması istər zaman, istərsə də ehtiva etdiyi mahiyyət baxımından Ankara və Vaşinqton üçün zəruriydi. Ankara da özünün maraqlarını nəzərə alaraq və siyasət elminin qarşılıqlı maraqlar deyilən anlayışından çıxış edərək indiki situasiyada zəruri hesab etdiyi addımı atdı.

Bu açıqlama Qarabağ şərtinin gündəmdən çıxması, sərhədlərin açılacağı və diplomatik münasibətlərin qurulacağı kimi izah oluna bilməz və olunmamalıdı. Ən azı o baxımdan ki, iki gün fərqlə baş nazir səviyyəsində verilən “işğal bitmədən sərhədi unudun” bəyanatı var və Türkiyə iki gündə bir-birinə zidd olan iki fərqli strateji qərar verəcək qədər qeyri-ciddi dövlət deyil. XİN-in bəhs etdiyi yol xəritəsində diplomatik münasibətlərin qurulması, sərhədlərin açılması kimi məsələlər nəzərdə tutulmuş ola bilər, amma bunun Azərbaycanla Ermənistan arasında problemlərin həlli istiqamətində addımların atılması ilə paralel həyata keçiriləcəyinə dair şərtlərin və bəndlərin yer almasına da mənim heç bir şübhəm yoxdu. Türkiyə dövləti Azərbaycanın maraqlarına zidd addım atmaz, atmağı düşünməz – hökumətdə istər Ərdoğan olsun, istər başqası...

Türkiyənin bu açıqlamasından səmimi və ya qeyri-səmimi şəkildə narahatlıq keçirənlər, hətta Ankaranın Azərbaycana münasibətdə tutduğu mövqeyə şübhə edənlər ola bilər. Amma hətta buna görə də Türkiyəni suçlamaq ucuz populizmdən başqa bir şey deyil və heç nəyə yaramayacaq. Çünki əvvəla, bütün hallarda Türkiyə Azərbaycanın dünyadakı yeganə dəstəkçisi, tək dostudu və ondan uzaqlaşmaq, onu suçlamaq, ona güvənsizlik nümayiş etdirmək yalnız və yalnız bizim özümüzə zərər verə bilər.

Digər tərəfdən, Azərbaycan marta qədər Ankara ilə birlikdə yürütdüyü siyasətdən bir neçə günün içində vaz keçib, “mən oynamıram” havasına girərək Türkiyəni pis vəziyyətdə qoymaqla, “bizə bilgi verilmədi” kimi tənqidə dözümsüz bəhanələrin arxasına saxlanaraq Türkiyəyə meydan oxuma tonuna keçməklə, Türkiyənin acığına Rusiyayla qardaşlıq pozları verməklə indiki mərhələdə giley-güzar eləmək haqqını itirib. Ankara ilə Bakı arasındakı münasibətlər heç zaman olmadığı qədər gərgin bir mərhələdən keçir və Türkiyənin ən yüksək səviyyədəki bəyanatlarına rəğmən Azərbaycan bu gərginliyi əlindən gəldiyi qədər artırmağa, uzatmağa meyllidi. “Kiçik qardaşın şıltaqlığı” əndazəni kifayət qədər aşıb və bu, səbr nümayiş etdirməyə, təmkinli davranıb Azərbaycanı qırmamağa çalışan Türkiyə rəsmilərinin son açıqlamalarında da aydınca sezilir.

Ona görə də Azərbaycanın hakimiyyəti də, “əl gətir” deyəndə qol qoparan təbliğat strukturları da Ankaranın son addımını top-tüfənglə qarşılamaq əvəzinə ciddi şəkildə ölçüb-biçməli, Türkiyə ilə münasibətlərdə qarşılıqlı güvən təzələmək istiqamətində nələr edilə biləcəyini düşünməlidilər. Çünki Türkiyənin qorxulu apreli sabah bitir, Azərbaycanın qorxulu mayı isə hələ qabaqdadı. ABŞ dövlət katibi, ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri, Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı danışıqları izləyən əcnəbilərin hamısı “mayda anlaşma olacaq” deyirlər.

Mayda və ya başqa ayda imzalanacağından asılı olmayaraq, hazırda üzərində söhbət gedən anlaşmanın Azərbaycanın faydasına olmadığının hamımız fərqindəyik. Amma “Wall Street Journal”da çıxan və dogrulanmayan “Aprelin 16-da Türkiyə Ermənistanla sərhədləri aça bilər” xəbərini bəhanə edib tozu dumana qatdığımız halda ABŞ dövlət katibi səviyyəsində səslənən “mayda anlaşma ola bilər” bəyanatına münasibətdə “təmkinimizi” qətiyyən pozmuruq.

Baxmayaraq ki, 15 il sonra Qarabağda keçiriləcək referendum hətta günü sabah Türkiyə-Ermənistan sərhədinin açılmasından daha real və daha qorxunc təhlükədi. Bunu görmək və ya görünməsini əngəlləməmək, Qarabağ da daxil, bütün məsələlərdəki tək müttəfiqimizlə münasibətlərimizdə açdığımız yaranı necə sarımaq barədə düşünmək zamanıdı...

("Media Forum") URL: http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&page=02&article_id=20090423070856645

Y. Səfərov: "...Ümidimiz odur ki, Azərbaycana arxa çevirib, ABŞ və Ermənistan atəşi ilə oynayan Türkiyə iqtidarı əllərini çox yandırmasın"

Mirzə Xəzər — Mon, 20 Apr 2009 12:17:06 -0400

Y. Səfərov

"Yurddaş" qəzeti

Semih İdizin "...azərbaycanlılar əllərini çox yandırmasınlar" yazısına bir baxış

Ermənilər Rusların təsir zonasına daxildir. Ankara ABŞ-ın təzyiqi ilə Ermənistanla sərhədləri açaraq Ermənistanı Rusiyanın təsiri altından çıxarmağa çalışır. Bundan sonra, güya ABŞ-ın təsiri altında olan Ermənistana, Qarabağ məsələsində təzyiq göstərmək mümkün olacaq. Məncə əslində "AKP həm də Ermənistan atəşi ilə oynayır". İyirmi ildən ziyadə biz zaman ərzində xristian dünyası bir dəfə də olsun (müsəlman)Azərbaycanın maraqlarını əks etdirən təsirli bir əməl etməmişdir. Hətta özlərinin qəbul etdikləri qətnamələrin icrasına da cəhd etməmişlər. Azərbaycan öz torpaqlarını özü də azad edə bilər. Amma bu günə qədər heç kim bu münaqişənin hərbi yolla həllini iki dövlətin (Azərbaycan və Ermənistanın) öhtəsinə buraxmayıb. Əksinə hər zaman Azərbaycana müharibə etməmək haqqında təzyiq göstəriblər. Əgər rusların ermənilərə hərbi yardım etməyəcəklərinə qarantiya olsaydı, Azərbaycan öz torpaqlarını hərbi yolla azad edtməyə qalxardı. Amma təəssüf ki, nə Azərbaycanın torpaqları işğal olunan zamanlarda Türkiyə dövləti Rus hərbi birləşmələrinə "dur" deyə bilmədi. Nə də indi Ermənistanla Azərbaycan arasında başlana biləcək müharibəyə, Rusların qarışmayacağına qarant olmağa cəhd etməyib.

Odur ki, Azərbaycan özü Rusiya ilə anlaşmalıdır. 1.Nəyin bahasına olursa olsun Ermənistanı Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarından çıxarmağa Rusiyanı razı salmalıdır. 2.Azərbaycanın hərbi yolla öz torpaqlarını azad etməsinə Rusiyanı razı salmalıdır.. Bir neçə kəlmə ilə Semih İdiz yazısı haqqında. Ermənistanla sərhədləri açmaq səbəbilə Azərbaycana arxa çevirən Türkiyə iqtidarı, ABŞ-a yaxınlaşmaqla "soyqırım"la əlaqədar arzularını yerinə yetirə biləcəyini sanırsa, "bizcə yuxu görür". ABŞ dünyada müsəlman-xristian siyasətini eynən izlədiyini İrakda, Əfqanıstanda, dolayısı ilə Fələstində, dünyaya göstərdiyi anda, Ankaranın bu ümidlərinin boş olduğu açıq-aşkar ortadadır. B.Obama Türkiyə üçün, ermənilərin soyqırımına münasibətində seçkiöncəsi mövqeyinin dəyişmədiyini söyləmişdir. Bunun adı de-yure (sözdə) "erməni soyqırımının tanınması" olmasa da, de-fakto (əməldə) bu mənaya gəldiyi açıq-aydındır. Erməni diasporasını da Türkiyəyə qarşı qoruyan ABŞ-ın, soyqırım iddialarından əl çəkməsi üçün ermənilərə təzyiq göstərəcəyini düşünmək də xəyaldan ibarətdir+

(Bu səbəbdən) Qardaş olaraq bizim də tək ümidimiz odur ki, Azərbaycana arxa çevirib, ABŞ və Ermənistan atəşi ilə oynayan Türkiyə iqtidarı əllərini çox yandırmasınlar". Ekiz qardaşlardan birinin canı yananda o biri qardaş da bunu öz canında hiss edir.

AYAZ MÜTƏLLİBOV: «ERMƏNİLƏR TÜRKİYƏ İLƏ ƏLAQƏLƏRİNİ NORMALLAŞDIRSALAR, BİZ TƏCRİD VƏZİYYƏTİNƏ DÜŞƏCƏYİK»

Mirzə Xəzər — Tue, 07 Apr 2009 02:01:31 -0400

1992-ci ildən Rusiyada mühacir həyatı yaşayan sabiq prezident, Sosial Demokrat Partiyasının həmsədri Ayaz Mütəllibov «Media forum» saytına müsahibə verib.

- Ayaz müəllim, Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılması ciddi müzakirə predmetinə çevrilib. Sizcə, bu baş verəcəkmi və Azərbaycana hansı təsirləri olacaq?

- Nə qədər ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll olunmayıb, Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılması Azərbaycanın ziyanınadır. Ola bilsin, ziyan sözü bir qədər kəskin səslənir... Hər halda, bu, xoşagəlməyən hərəkətdir. Burda bir fitnə də ola bilər. Ermənilər Türkiyə ilə əlaqələrini normallaşdırsalar, biz müəyyən mənada təcrid vəziyyətinə düşəcəyik, kənarda qalmalı olacağıq. Yəni böyük ehtimalla demək olar ki, Azərbaycana mənfi təsir göstərəcək.

Amma danışıqlar gedirsə, deməli, sərhədlərini açılması fikri realdır. Türkiyə uzun illərdir ki, Avropa Birliyinə daxil olmağa çalışır. Avropa Birliyi isə Ankarının qarşısında tələb qoyur ki, ermənilərlə əlaqələri bərpa edəndən sonra üzvülük məsələsinə baxa bilərik. Yəni Türkiyənin özü də məcburiyyət qarşısında qalıb. Hər bir dövlət milli maraqlarını gözləyir. Yəqin ki, ermənilərin Türkiyəyə qarşı irad tutmalarına son qoymaq üçün müəyyən dərəcədə yaxınlıq əldə olunmalıdır. Mən bunu belə qiymətləndirirəm. Amma inanmıram ki, Türkiyədə Azərbaycana olan münasibət köklü şəkildə mənfiyə doğru dəyişsin. Bu, mümkün olmayan məsələdir.

- Sizcə, sərhədlərin açılması Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə təsir edə bilərmi?

- Bunun mənfi cəhəti odur ki, münaqişənin həlli üçün 17 il ərzində çəkilən əzab-əziyyət nəticəsiz qalacaq. Belə bir fikir yarana bilər ki, sərhədlər bu qədər vaxt nahaq yerə bağlı saxlanıb, yəni bu siyasət düzgün deyilmiş. Digər tərəfdən, sərhədlər açılandan sonra bölgədəki vəziyyət xeyli dərəcədə müsbətə doğru dəyişə də bilər. Çünki həmişə qarşıdurmaya meyil etmək olmaz. Bu, hansısa mərhələdə sona çatmalıdır.

Dağlıq Qarabağ Azərbaycan xalqı və dövləti üçün çox mühüm bir məsələdir. Azərbaycan heç bir dövlətin ərazisinə göz tikməyib. Biz bölgədəki vəziyyətin müsbətə doğru dəyişməsi prinsipini üstün tutub buna öz tövhəmizi verə bilərik. Amma bir şərtlə ki, bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü hesabına olmasın.

- Son zamanlar Dağlıq Qarabağ danışıqlarında fəallıq müşahidə olunur. Minsk qrupunun həmsədrləri bəyan edirlər ki, 2009-cu ildə münaqişənin həllinə dair Azərbaycan və Ermənistan arasında razılıq əldə oluna bilər. Bunu mümkün hesab edirsinizmi?

- Dağlıq Qarabağ münaqişəsini çox sadə bir yolla həll etmək olar. Bu da ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Dağlıq Qarabağa geniş muxtariyyət tanıyır, Dağlıq Qarabağ erməniləri və Ermənistan Azərbaycanın təkliflərini qəbul edirlər və bununla da məsələ sona çatır. Ermənilər buna razılıq versələr, digər məsələləri bir günə həll etmək olar. Əgər onlar bölgədəki problemlərin həllini, müharibənin bitməsini və siyasi-iqtisadi əlaqələrin bərpasını istəyirlərsə, bu yolu qəbul etməlidirlər. Lazımsız kompromislər axtarışının heç bir perspektivi yoxdur. Çünki hər hansı bir kompromis Azərbaycanın əleyhinə olacaq. Mən münaqişənin 2009-cu ildə həll olunacağına inanmıram. Problemin kökünü aradan qaldırmasaq, münaqişənin həlli mümkün deyil.

- Narahatlıq yaradan fikirlərdən biri də Dağlıq Qarabağın statusunu müəyyənləşdirmək üçün gələcəkdə orada referendumun keçirilməsidir. Bunu düzgün hesab edirsinizmi?

- Azərbaycan Dağlıq Qarabağda referendum keçirilməsinə razı olmayacaq.

«Media forum»

P.S. Müsahibə ixtisarla verilir - tam mətni http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&page=02&article_id=20090407015159232

Xalid KAZIMLI: 20 YANVAR ŞƏHİDLƏRİ, 20 YANVAR ŞAHİDLƏRİ

Mirzə Xəzər — Tue, 20 Jan 2009 01:28:38 -0500

Aradan 19 il keçib, amma 20 Yanvar faciəsinin bütün detalları yaddaşlarda dünənin hadisəsi kimi diri qalır. O vaxtdan bəri çox şey köhnəlib, dəyişib, deformasiyaya, korroziyaya uğrayıb, yalnız 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi təzədir. Bir də məzarları üstündən bizə boylanan ağ-qara şəkillərdəki görkəmləri heç dəyişmir.
Əvvəllər yazmışıq, bir daha təkrar edək: Kərbəla şəhidləri müsəlman dünyası üçün kimdirsə, 20 Yanvar şəhidləri də Azərbaycan xalqı üçün odur. Aradan 1400 il keçəndən sonra da onlar unudulmayacaq.

Bir də var 20 Yanvar şahidləri, yəni bizlər, yaşı 30-dan yuxarı olan ölkə vətəndaşları. O vaxt, 19 il öncə 11 yaşı olan uşaqlar baş verən hadisənin mahiyyətini aydın şəkildə bilməsələr də, o hüznlü günləri yaxşı xatırlayarlar. Habil Əliyevin kamanında səslənən “Zabul-segah” parçası, Kamil Cəlilovun qoboyundan çıxan “Zəminxarə” sədası onlara başa salırdı ki, bu gün oynamaq, deyib-gülmək günü deyil, nəsə dəhşətli bir şey olub. Artıq neçə ildir həmin cocuqlar böyüyüblər və çox şeyi, o cümlədən 19 il öncənin yanvar matəminin məğzini bilirlər.

20 Yanvar şəhidləri kimi 20 Yanvar şahidlərini də bəxtsiz nəsl saymaq olar. Onların yeganə təsəllisi budur ki, çəkdikləri əzab-əziyyət hədər getmədi, Azərbaycan müstəqil dövlət oldu. Vəssalam. Nə Qarabağı erməni caynağından xilas etmək mümkün olub, nə də ölkədə haqq-ədalət, demokratiya bərqərar etmək. Dövlətin müstəqilliyi isə bəzən tamam şərti xarakter daşıyır. Suveren dövlətə layiq bir şəkildə adi qərar qəbul edəndə, Kremldən, Ağ Evdən elə sərt mesajlar gəlir ki, Azərbaycan özünü sovet vaxtındakı kimi hiss edir - asılı, müstəmləkə, zəif, qüdrətsiz.

20 Yanvar şəhidləri rus tankının qarşısına Azərbaycan 19 ildən sonra belə olsun deyə çıxmamışdılar. Onlar əsl müstəqillik, gerçək bütövlük, həqiqi azadlıq, tam demokratiya, firavanlıq istəyirdilər. Bunları 20 Yanvar şahidləri də istəyirdilər, hələ də istəyirlər. Çünki 20 Yanvar şəhidlərinin (eləcə də Tiflis, Vilnüs qurbanlarının) qanı bahasına qazanılan müstəqillik hələ də xalqa xoşbəxtlik gətirməyib. Əksinə, bir çox sahələrdə vəziyyət daha da pisləşib - rüşvətxorluq böyüyüb korrupsiyaya çevrilib, qohumbazlıq şiddətlənib klanlaşmaya dönüb, büdcə oğrularının yerində mafiozlar oturub, hüquqsuzluq, dərəbəylik ərşə dirənib. Yalnız üçrəngli bayrağımız hansısa beynəlxalq təşkilatın qarşısında, hansısa böyük mərasimdə dalğalananda, himnimiz xaricdə böyük idman arenasında səslənəndə qürur duya bilirik. Amma müstəqil xanədanlığın məmləkət əhlinə verdiyi qubar-qəhər o qədər böyükdür ki, insanlar belə-belə şeylərə ürək dolusu sevinə də bilmir. Problemlər məngənəsində çabalayan adamların yadına nə bayraq düşür, nə də milli himn.

Bu gün 20 Yanvar şahidlərinin çoxu mübarizə meydanında yoxdur. Dünyasını dəyişənlər, mühacirət edənlər, hər şeyə “əh” deyib bir kənara çəkilənlər olub, incik-incik gendən-genə hərlənənlər, aldadıldığını düşünənlər, sonu görünməyən mübarizədən usananlar, ideyasını kalori və komforta satanlar və satılmadan, usanmadan hələ də azadlıq və demokratiya davası aparanlar var. Ancaq bu gün onların hamısı (rəhmətə gedənlərdən başqa) istər-istəməz bir araya toplaşacaqlar. Qürbətdə, çox-çox uzaqlarda yaşayan 20 Yanvar şahidləri mütləq bir araya gələcək, şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuş bir məclis quracaqlar. Buradakı şahidlər isə elliklə, ailəliklə Şəhidlər Xiyabanına ziyarətə gedəcəklər.
Onlar hər il belə edirlər. Bu, 19 ildir ki, bu cür davam edir. Hər il yanvarın 20-də yüz minlərlə 20 Yanvar şahidi sübh tezdən özünü 20 Yanvar şəhidlərinə borclu sayır və evlərindən çıxıb o borcu ödəməyə gedirlər.

Zaman keçdikcə 20 Yanvar şəhidlərinə ehtiram artır, amma 20 Yanvar şahidlərinin həm sırası, həm də əvvəlki əzmi, coşqusu azalır. Bəlkə də hər şey yenidən başlasaydı, bu gün onlar başqa yol tutardılar, tank, silah qarşısına çıxmazdılar.
Bax, əsl milli faciə odur ki, vətənin başı üstünü qara buludlar alanda nəinki yalın əllə, hətta silahla belə düşmən qarşısına könüllü çıxan olmasın.

"Yeni Musavat" qəzeti, 20.01.2009

http://www.musavat.com/site/?name=yazar&news_id=46217&yid=38