Mirzə Xəzərin Səsi: Category İnsan hüquqları

Prokuror Novruzəli Məmmədova 12 il iş istədi

Mirzə Xəzər — Sun, 08 Jun 2008 10:53:01 -0400

Baki. 7 iyun 2008-ci il.
Novruzeli Memmedovun huquqlarini Mudafie Komitesi
Sedr. Hilal Memmedov
hilalmamedov@yandex.ru
tel 050-559-40-63

CM-nin 274 (“Dovlete xeyanet”) maddesiyle taqsirlandirilan “Toloshi Sado” (“Talishin Sesi”) qazetinin bash redaktoru, Respublika Talish Medeniyyet Merkezinin rehberi, AMEA-nin Dilchilik Institutunun sector mudiri professor Novruzeli Memmedov ve hemin institutun dissertanti, “Toloshi Sado”nun mesul katibi Elman Quliyevin yekunlashmaqda olan qapali Mehkemesinin son prosesleri barede melumatlar

29 mayda bezi video-materiallara baxishdan sonar, 30 mayda Novruzeli Memmedov ve Elman Quliyevin Mahkama prosesi davam davam etdi. 30-da Novruzeli Memmedovun mudafiye terefinin shahid qisminde devetiyle Hacibala Ezimov ishtirak etdi. O, N.Memmedovun hebsini tamamile haqsiz bir addim oldugunu bildirdi.

2 iyun 16-00-da vekil Ramiz Memmedovun devetiyle Novruzeli Memmedovun huquqlarini Mudafiye Komitesinin sedri Hilal Memmedov shahid qisminde Mehkemede ishtirak etdi. 2 saat davam eden dindirilmenin mezmunu ashagida Sizin nezerinize chatdiririq
6 iyun 16-00-da son Mehkeme prosesi ishine basladi. Prokuror guya Elman Quliyev, Baldadash Qanbarov ve Mehkemede shahid qisminde ishtirak etmekden imtina etmish Iskender Quliyev, Seyfulla Esedullayev, Terane Quliyevanin(Elnanin heyat yoldashi) shahidlerin bezi konully etiraflarini (eslinde Istintaq materiallarinda bu “etiraflar” barede hechne yoxdur) esas tutaraq istintaqin ireli surduyu 274 (“Dovlete Xeyanet”) maddesinini quvvede saxlayib Respublika Talish Medeniyyet Merkezinin rehberi, “Toloshi Sedo” qazetinin bash redaktoru Novruzeli Memmedova 12 il, hemin qazetin mesul katibi Elman Qyliyeve ise konullu etiraflarini nezere alaraq 8 il azadliqdan mehrum edilmelerini teleb etdi. Novruzəli Memmedov prokurorun bu ittiham telebine ironiya ile bele replikayla cavab vermishdir: “bu qeder merhemetinize gore Size minnetdaram, hormetli prokuror, ele bilirdim ki, omyrluk hebsimi teleb edeceksiniz”. Sonra iki saata yaxin onun vekili Ramiz Memmedov chixish etmishdir. Mehkemenin – “hele choxmu danishacaqsiniz?”, sualina “her iline bir saat hesabiyla en azi 12 saat” danishmaq niyyetim var. Mehkeme 9 iyunda vekilin chixishi ile ishini davam etdirecekdir.

«Azadlıq» qəzetinin əməkdaşı Aqil Xəlil martın 13-ü saat 20 radələrində Bakıda bıçaqlanıb

Mirzə Xəzər — Thu, 13 Mar 2008 08:40:48 -0400

«AZADLIQ» QƏZETİNİN ƏMƏKDAŞINI BIÇAQLAYIBLAR
2008-03-13 - 20:54:00

«Azadlıq» qəzetinin əməkdaşı Aqil Xəlil martın 13-ü saat 20 radələrində Bakıda bıçaqlanıb. Bu barədə «Media forum» saytına məlumat verən «Azadlıq» qəzetinin direktoru Azər Əhmədov bildirib ki, A.Xəlil işdən - redaksiyanın yerləşdiyi «Azərbaycan» nəşriyyatından çıxıb evə gedəndə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasına çatmamış qarşıdan iki nəfərin ona sarı gəldiyini görüb. Həmin iki nəfərin fevralın 22-də 6-cı mikrorayondakı Zeytun bağında baş verən hadisədən sonra A.Xəlili izlədiyini və bu səbəbdən jurnalistin onları görəndə geri dönüb qaçmaq istədiyini bildirən A.Əhmədovun sözlərinə görə, sən demə, arxadan da iki nəfər gəlirmiş. Arxadan gələn həmin iki nəfər A.Xəlilin yolunu kəsib və onlardan biri jurnalistin döş qəfəsindən bıçaqla vurub.

A.Xəlil hazırda Kliniki Tibbi Mərkəzdədir. Onun döş qəfəsinin rentgeni çıxarılır. Xəsarətlə bağlı ilkin tibbi rəy hələ bəlli deyil.

A.Əhmədov artıq Yasamal rayon 26-cı polis bölməsinin əməkdaşlarını da Kliniki Tibbi Mərkəzə gəldiyini deyir.

Bu il fevralın 22-si saat 17 radələrində Bakıdakı 6-cı mikrorayon ərazisindəki Zeytun bağında A.Xəlil bir qrup şəxsin hücumuna məruz qalmışdı. Həmin vaxt ağac kəsən şəxslərin şəklini çəkməyə cəhd edən jurnalistin barmağımı sındırmışdılar. Jurnalist onu döyənlərin iki nəfər olduğunu bildirmişdi.

«Azadlıq» qəzetinin baş redaktoru Qənimət Zahid və qəzetin yazarı Mirzə Sakit hazırda həbsdədirlər.

«Media forum»

Yaşar Ağazadə: «Bayılda birinci gün bizi elə bir otağa saldılar ki, dəhşətə gəldim»

Mirzə Xəzər — Tue, 04 Mar 2008 02:38:47 -0500

“24 nəfərlik kamerada 35 nəfər qalırdıq”

Sonuncu əfv fərmanı ilə azadlığa çıxan jurnalistlərin arasında “Müxalifət” qəzetinin şöbə redaktoru Yaşar Ağazadə də var idi. O, ilk açıqlamasıyla həmkarlarından müəyyən qədər fərqlənmişdi. Yaşar jurnalistlərə məsləhət görmüşdü ki, həbsxanadan qorxmasınlar. Razılaşdıq ki, həbsxana həyatı ilə bağlı bizə müsahibə versin. Danışmağa sözü çox idi. - Həbsxanada olanların bir qismi oranı “məktəb”, digər qismi isə “dəhşət” adlandırır. Bəs sən necə düşünürsən? - Həqiqətən orada müəyyən müsbət və mənfi qaydalar var ki, azadlıqda bu yoxdur. Bu baxımdan türmə həyatını tamam başqa bir həyat hesab edirlər. Dəqiq deyə bilmərəm, “məktəb” sözü bunu ifadə edə bilər, yoxsa yox. Həbsxana deyəndə insanlar həyəcanlanır, narahat olur. Fikirləşirlər ki, orada əzilmə, döyülmə var, insanların hüquqları addımbaşı pozulur. Amma bu, belə deyil. Sadəcə, insanın azadlığının məhdudlaşdırılmasının özü insan həyatı üçün ciddi hadisədir və bu, narahatçılığa səbəb olur. Yəqin, məhz buna görə kənardan həbsxana dəhşətli görünür. Amma yeddi ay yarım məhbəs həyatı yaşamış adam kimi deyə bilərəm ki, dustaqlıq vahiməli bir şey deyil. - Sən də türməni müəyyən mənada “məktəb” sayırsan. Türmə insana nəyi öyrədir ki? - Ilk növbədə dostların saf-çürük olunması baxımından yaxşı bir mərhələdir. Ora düşəndən sonra dostların nə dərəcədə səninlə maraqlanması, lazım olan məqamda köməklik göstərməsi baxımından onlar arasında müqayisə aparmaq olur. Dost var ki, “siçan deşiyini” satın alır və azadlığa çıxandan sonra deyir ki, bağışla məni, sənin yanında üzüqara qaldım. Bundan başqa, türmənin özünün müəyyən qaydaları var. Bəziləri məqbul qaydalardır, onları öyrənmək olar. Istintaq təcridxanasında saxlanılanda orada hər cür cinayət törətmiş insanlar vardı. Onların əksəriyyəti ictimai-siyasi proseslərdən uzaq adamlardır. Bununla belə, onlarla normal münasibət saxlamaq mümkündür. Onlar da çalışırlar ki, bir-birinin hörmətini saxlasınlar, qayğı ilə yanaşsınlar. Bu mənada dustaqların arasında sanki bir etik norma var ki, hamı ona riayət etməyə çalışır. Həbsdəkilərin çoxu kriminal cinayət törədənlərdir. Siyasi proseslərin qurbanları da var, amma belələrinin sayı digərlərilə müqayisədə çox azdır. Kriminal cinayət törədənlərin də əksəriyyəti cəmiyyətin alt təbəqəsidir. Bir çoxları heç adını yaza bilmir, əlifba tanımır, cəmiyyətdə baş verənlərdən xəbərsizdir. Bu cür insanlarla ünsiyyətdə olmaq müəyyən mənada çətindir. Amma hər halda bizim üçün rahat keçdi, dil tapa bilirdik. - Cəmiyyətdə gedən proseslərdən xəbərsiz olduqlarını deyirsən. Sizin ora düşməyinizə reaksiyaları necə oldu? - Jurnalistlərin yazıya görə həbs edildiyini eşidəndə təəccüblənirdilər ki, belə bir şeyə görə adamı türməyə salarlar? Konkret bizim işə gəlincə, deyirdik ki, Cəlal Əliyev barədə yazı yazmışıq və bizi “Heydər Əliyevin vaxtında iqtisadiyyatın ən gəlirli sahələrinin və rüşvət çarxının başında o dururdu” cümləsinə görə tutublar. Onlar təəccüblənirdilər və dərhal Cəlal Əliyevin obyektlərini sayırdılar. Hələ mən indiyə qədər bilmirdim ki, Cəlal Əliyevin üzümçülük və qoyunçuluq təsərrüfatları da var. Mən elə bilirdim ki, onun işi taxılçılıqla yekunlaşır. Bunları mənə dustaqlar dedilər. Onların içərisində az da olsa elələri var idi ki, müəyyən vəzifələrdə işləyiblər, yaxud kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olublar. Bu kateqoriyadan olan dustaqlar Cəlal Əliyevi tez-tez müzakirəyə çıxarırdılar. Onları daha çox düşündürən bu idi ki, Cəlal Əliyev yığdığı milyardları kimə təhvil verəcək. Adını çəkmədiyim ağdamlı bir məhkum mərhum Aqil Əliyevdən maraqlı bir fakt danışdı. Dedi ki, Aqil Əliyev yataq xəstəsi olanda ona 1 milyon dollar pul gətiriblər. O da ağır vəziyyətdə olmasına baxmayaraq, yatağının içində həmin pulları sonacan sayıb, təhvil alıb. Ümumiyyətlə, dusatlar Əliyevlər ailəsi barədə çoxlu bilgilərə malikdirlər və bundan sonrakı yazılarımız üçün maraqlı faktlar söylədilər. - Səhv eləmirəmsə, müsahibələrinin birində demisən ki, həbsxanada vaxtının çoxunu dustaqların şikayətlərini yazmağa sərf eləmisən. - Həqiqətən də elə olub. Qeyd etdiyim kimi, çoxları adlarını yaza bilmir, savadlarının olmamasının ucbatından əziyyət çəkirlər, hüquqlarının pozuntusuna müqavimət göstərə bilmirlər. Qəribədir ki, məhkumun özü savadsızdır, heç nəyi bilmir, arxasında duran valideyni, qohum-qardaşı da bu insanlara maraq göstərmir. Hüquqlarını bilmədiklərinə görə nəyəsə etiraz edə də bilmirlər və nəticədə verilmiş cəzaya boyun əyirlər. Bu mənada biz 1 saylı istintaq təcridxanasına sanki onlar üçün göydən düşmə idik. Çıxış yolları soruşurdular. Onlara izah eləyirdik ki, bu iş üzrə Baş Prokurorluğa müraciət eləmək olar, bu iş üzrə Ombudsmana şikayət etmək olar və s. Xahiş eləyirdilər ki, həmin ərizələri yazmağa kömək eləyək. Bir günə təxminən 8-9 ərizə yazırdım, apellyasiya şikayəti hazırlayırdım. Bu cür köməyin qarşılığında onlar bizə daha da hörmətlə yanaşırdılar. - Vəkilləri olmurdu ki, bu cür məsələlərdə sən yardım edirdin? - Əksəriyyətinin vəkilləri, arxasınca gəlib-gedənləri olmur. Özləri də heç nə bilmirlər. Mən həbsxana dövründə bir şeyi də başa düşdüm ki, Azərbaycanda kütləvi savadsızlıq var imiş. Belələrinin həm ibtidai istintaq, həm də məhkəmə zamanı prosessual hüquqları pozulur. Istintaqı aparanlar baxırlar ki, özü savadsızdır, arxasınca gəlib-gedəni də yoxdur, lazım olandan artıq maddələr tətbiq eləyirlər. Məhkəmə də həmin pozuntuların üstündən keçir və daha ağır cəza verir. Bu adamlar belə hallarda nə etmək, kimə müraciət etmək lazım olduğunu bilmirlər. Belə hallar çoxdur, kütləvidir. - Türmədə olduğun yeddi ay yarımda nahaqdan həbsə düşənlərlə qarşılaşdınmı? - Dustaqların böyük əksəriyyəti özünü günahsız hesab etsə də, onlar sanki özlərini təmizə çıxarmaq üçün belə deyir, əksəriyyəti cinayət törədiblər. Cinayət törətmədən həbsə atılanlar da var, amma digərlərilə müqayisədə belələrinin sayı azdır. Bir Laçın qaçqını var, Yeni Yasamalda ət bazarı söküləndə heç həmin hadisələrin iştirakçısı olmayıb, nəinki polisə daş atmaq, onu vurmaq. Sadəcə, proseslərə kənardan tamaşa eləyib. Hesabat verməliymişlər ki, bu hadisəyə görə beş-altı polis yaralanıb və təbii ki, kimlərsə tutulmalıdır. Həmin adamı da həbs eləmişdilər. Başqa birisi Masallının Köhnə Alvadı kənd sakini Zahid Ağayev idi ki, o, Azərbaycan-Iran istiqamətində sürücü kimi fəaliyyət göstərib. Azərbaycanlı biznesmen Şərbətov Nadir Ayatulla oğlunun sifarişilə zavod üsulu ilə qablaşdırılmış 1200-ə yaxın kisədə 40 ton kəc yükünü Irandan Azərbaycana gətirib. Astara gömrük-keçid məntəqəsində yoxlama aparılarkən kisələrin 11-nin içində narkotik tapılıb. Halbuki burada sürücü sadəcə, günəmuzd fəhlə kimi fəaliyyət göstərib. Bakıda belələri doludur. Maşına yükləyiblər, sürücü də daşıyıb. Istintaqı Dövlət Gömrük Komitəsi aparıb. Yükü sifariş verən biznesmen və yükün sahibi olan Iran firması məsuliyyətdən kənarda qalıb, sürücü isə həbs olunub. Məhkəmədə prokuror ona 13 il iş istəyib. Maraqlıdır ki, bu cinayət işində biznesmenin himayəçisi kimi milli təhlükəsizlik nazirinin müavini Əli Nağıyevin və baş prokurorun birinci müavini Rüstəm Usubovun adı çəkilir. Qeyd edim ki, Nadir Şərbətov iş adamı olmaqla bərabər bir ayağı siyasətdədir. O 77 saylı Astara Seçki Dairəsində YAP-ın təmsilçisidir. Iki il əvvəl onun qardaşı Arif Şərbətov da narkotik ticarətinə görə həbs olunub və yuxarıda adını çəkdiyim məmurlar tərəfindən azadlığı buraxılıb. Artıq mən Zahid Ağayevin hüquqlarını müdafiə komitəsi yaratmışam və məhkəmənin ədalətli qərar verməsi üçün hakimə müraciət ünvanlamışam. Bu cür misalları artırmaq olar. Demək istəyirəm ki, törətmədiyi cinayətə görə tutulanlar da az deyil. Üstəlik siyasi sifarişlə həbs olunanlar. - Bayıla aparıldığın gün yadındadır? - Mayın 18-də Yasamal rayon Polis Idarəsindəki “KPZ”dən bizi Bayıla apardılar. Orada elə bir otağa saldılar ki, dəhşətə gəldim. Elə bildim ki, “kalona” köçürülənə qədər orada qalacağıq. Otaq dəhşətli dərəcədə pinti, iyrənc idi. Ora 11 nəfərlik idi, amma içəridə 17 dustaq vardı. Dərhal müqavimət forması firləşdim ki, görəsən, nə edim? Həmin gün tutulmağıma peşman oldum. Cəlal Əliyevə qarğış edirdim. Sonradan bildim ki, bura karantin otağıymış və orada cəmi bir gecə qalacağıq. - Həmin 11 nəfərlik dəhşətli otaqda 17 nəfər necə qaldı? - Bir hissəsi sıxlaşıb yatdı, qalanı da stolun üstünə başlarını qoyub qaldılar. Analoji hal Rövşən müəllimgilin də qaldığı karantin otağında olub. Ertəsi günü bizi kameraya göndərdilər. Orada şərait karantin otağıyla müqayisədə bir az yaxşı idi. Biz də həmin kameraya köçürüləndən sonra oradakı dustaqların sayı 35 oldu. Amma ora cəmi 24 nəfərlik idi. Bizə hörmət eləyib yer verirdilər, özləri gecəni oyaq qalırdılar. Işgəncələr Əleyhinə Komitənin sədri Bayıla gələndə ona şikayət elədik ki, 24 nəfərlik kamerada 35 dustaq saxlanılır. Təcridxananın rəisi Misir Əliyevə müraciət olunandan sonra balans qorundu, yəni 24 yerə 24 dustaq qaldı. - Bəs problem həllini tapana qədər necə keçinirdiz? - Orada “burada heç kimin yeri yoxdur” prinsipi var. Yəni, kim harada istəyirsə, yata bilər. Axşam düşəndə 24 nəfər uzanırdı, 11-nə yer çatmırdı. Onlar da kameranın ortasındakı stolun ətrafında astadan söhbət eləyirdilər. Gecə yarı kimsə oyanırdı, yerini oyaq qalanlardan birinə verirdi. Gecəni heç yatmayana da gündüz şərait yaradılırdı ki, o da yuxusunu ala bilsin. Beləcə, dustaqlar bir-birini yola verirdilər. Əslində, bu, istintaq təcridxanasının rəhbərliyindən asılı olan problem deyil. Hətta biz bir dəfə onlara müraciət eləyəndə dedilər ki, neyləyək, dustaqları evimizə aparaq? Olan yerimiz budur. Düzdür, spekulyasiya eləyirdilər. Orada “burjuy xata” deyilən ayrıca kameralar var. Yeri gəlmişkən, dustaqlar kameraya “xata” deyir. Həmin o “burjuy xata”larda on nəfərlik yerdə beş nəfər saxlanılır. Əsasən, imkanlı adamlar orada qalır, çünki şəraiti daha rahatdır. Bunu nəzərə almasaq, bu problem istintaq təcridxanasının rəhbərliyindən asılı olan məsələ deyil. Dustağın sayı çoxdur, o da məcburdur ki, içəri doldursun. Amma kim necə yatacaq, ayaqyolunda növbə yaranacaq - bütün bunlar nəzərə alınmır. - Kamerada şərait necə idi? - Bizim qaldığımız kamera təxminən 40 kvadrat metrlik idi. Təlimata görə, hər dustağa 2,5 kvadrat metr sahə düşməlidir. Bunu nəzərə alanda o kamera heç 24 nəfər üçün də deyildi, qalmışdı ki, 35 nəfər üçün. Təsəvvür edin, 40 kvadrat metrlik yerdə 24 yatacaq yeri, stol-stullar, küncdə də ayaqyolu var. Ortada gəzinti üçün yer yox idi, kameranın ventilyasiya sistemi yoxdur. Yayda kamerada təxminən 38-40 dərəcə istilik var idi. Kameraya “ventilyator” qoymuşduq. Bunun üçün də təcridxananın rəisi Ədliyyə Nazirliyindən zorla icazə almışdı ki, dustaqların istidən ürəkləri partlayır. Yəni temperatur qaydaları gözlənilmir. Halbuki qaydalara görə, kameralarda yay-qış 18 dərəcə istilik olmalıdır. Yayda dəhşətli dərəcədə isti idi, amma qışda Bayılda olmamışam. Normativə görə, kameralarda daimi su olmalıdır. Amma Bayıldakı yeddi korusdan yalnız birində daimi su var. Digər korpuslara gündə cəmi üç dəfə su verirlər. Bu da antisanitariyaya gətirib çıxarır. - Dustaqlara verilən yemək necə, səni qane edirdi? - Gündə üç dəfə yemək verirlər. Müşahidə elədik ki, dustaq üçün nəzərdə tutulan qida rasionunun təxminən 30-40 faizini verirlər. Bu da dustağın normal yaşamasına kifayət edəcək miqdardadır. 100 faizin hamısını versələr, bu, dustağın “xan kefində” dolanması demək olar. Səhərlər adətən mannı, günorta toyuq və ya mal ətindən borş, axşam noxud, düyü supu, balıq qızartması, kartoşka soyutması verirlər. Borşun içində həmişə toyuğun bel sütunu olur. Niyəsə döşü, budu heç vaxt olmur. Hərdən də kis-kas borşu verirdilər - pişik üçün nəzərdə tutulandan. Borşun içində qənd boyda yumru ətlər olur, özü də həmişə suyun üzündə dayanır. - Meyvə də verirlər? - Yox, meyvə-tərəvəz verilmir. Amma menyuda var. - Bəs şirələr? - Onu da vermirlər. Yalnız bazar günü səhər adama iki dənə qaynanmış yumurta verirlər. Qəşəng, iri yumurtalardır. Elə bil ki, satışda olanlardan deyil. - Sən həbsdə olduğun dövrdə ümumilikdə səkkiz jurnalist həbsxanada idi. Türmədə heç həmkarlarını görürdün? - Bayılda Rövşən müəllimlə bir müddət eyni kamerada olduq. Amma qalan həmkarlarımdan gördüyüm olmadı. Əli Insanovu tez-tez görürdük. Nə vaxt biz vəkillə görüşə gedirdiksə, görürdük ki, o da vəkillərilə görüşdədi. Hüseyn Abdullayev bizdən bir az əvvəl buraxılmışdı, amma eşitdik ki, onu orada bir az sıxışdırırlarmış. - Dustaqlardan heç işgəncədən şikayətlənəni oldumu? - Əsasən, polis idarələrindəki işgəncədən şikayətlənirdilər. Amma həbsxanada döyülmə hallarına rast gəlmədim. Penitensiar Xidmətin əməkdaşları işgəncə versin, döysün, təhqir eləsin - bu kimi hallar baş vermədi. Onların dustaqlarla normal münasibətləri var. Çalışırlar ki, dustaqlara ziyan yetirməsinlər. Əksinə, dustaqlardan onlara qarşı sərt münasibət görmüşəm, amma onlar tərəfindən dustaqlara münasibətdə hər hansı pislik görməmişəm. Bizə isə xüsusi münasibətləri var idi. Çünki niyə tutulduğumuzu yaxşı bilirdilər. Əksinə, bizə ürək-dirək verirdilər ki, darıxmayın, bu gün-sabah buraxılacaqsınız. Hətta biri muştuluq almağa gəlmişdi ki, sizi televizorda görmüşəm, deyirdilər ki, 22 iyul - Milli Mətbuat Günündə curnalistləri buraxacaqlar. Təbii ki, biz də onlara normal münasibət bəsləyirdik. Onlarlıq nə var ki? Polis orqanlarında işgəncələrdən şikayətlənən çox idi. Deyirdilər ki, cinayəti etiraf etmək, yaxud kiminsə adını, yerini demək üçün polislər, müstəntiqlər tərəfindən döyülüblər. Bir dustaq var idi Ədalət Vəliyev, qız qaçırmışdı. Yasamal Rayon Polis Idarəsində onu o qədər döymüşdülər ki, məcbur olub qızı zorla qaçırdığını demişdi. Ceyhun adlı müstəntiqin gözləri qarşısında ona dəli paltarı geyindiriblər. Sonradan eşitdim ki, məcburi etirafa görə ona 5 il cəza veriblər. - Deyilənə görə, türmənin özünün qayda-qanunları var. Nədən ibarətdir bu qayda-qanunlar?

Aytən Məmmədova

("Azadlıq" qəzeti)

KUNQUROVANIN ÖLÜMÜ İLƏ BAĞLI ARAŞDIRMA DAVAM EDİR

Mirzə Xəzər — Fri, 07 Dec 2007 05:42:00 -0500

Novella Cəfəroğlu: “Proses başa çatandan sonra bizə məlumat verəcəklər”

Həbsxanada dünyasını dəyişmiş keçmiş ADP-çi Faina Kunqurovanın bacısı Zeynəb Vəkilovanın baş prokuror Zakir Qaralova müraciət ünvanladığı barədə yazmışdıq. O, bacısının ölümünün əsl səbəblərinin araşdırılmasını istəyib. Belə ki, mərhumun yaxınları onun ürək çatışmazlığından dünyasını dəyişməsinə inanmırlar. Onu da qeyd edək ki, baş prokurora ünvanlanan müraciətin sürəti Avropa Şurasına və ölkədə fəaliyyət göstərən insan haqları təşkilatlarına təqdim olunub. Dilarə Əliyeva adına Qadın Hüquqları Müdafiə Cəmiyyətinin sədri Novella Cəfəroğlu bizimlə söhbətində F.Kunqurovanın bacısının məktubunun işçi qrupuna çatdığını təsdiqlədi: “Müraciət prokurorluğun İşçi Qrupundakı nümayəndəsinə təqdim edilib. Onlar araşdırıb bizə məlumat verəcəklər. Bundan əvvəl Ədliyyə Nazirliyinə həmin məsələ barədə yazmışdıq. Onlar isə ekspertizanın rəyi əsasında Fainanın ürək çatışmazlığından öldüyünü bildirmişdilər. Mərhum idmançı olduğu üçün şübhə doğurmuşdu. Düzdür, hələ əlimizə sənəd verməyiblər. Amma araşdırma gedir. Proses başa çatandan sonra bizə məlumat verəcəklər”. N.Cəfəroğlu sonda F.Kunqurovanın ölümü ilə bağlı bütün məsələlər barədə beynalxaq təşkilatlara məlumat çatdırıldığını da söylədi.

Zülfiyyə SAKİTQIZI

(“Yeni Musavat” qəzeti)

Elçin Behbudov: «Harda yazılıb ki, itaətsizlik göstərdiyinə görə məhbusa zor tətbiq edilməlidir?..»

Mirzə Xəzər — Thu, 08 Nov 2007 13:11:00 -0500

Qobustan həbsxanası “gestapo”dur?

8 noyabr 2007

Şikayət əsasında Qobustan həbsxanasına baş çəkən Ombudsman Aparatı əməkdaşlarının bəzi məhbusların bədənində qançırlar aşkar etdikləri barədə məlumat vermişdik. Həmin məhbuslar dərman almaqçün həkim çağırdıqda müəssisənin bir neçə əməkdaşının onların qollarına qandalı keçirərək, rezin dəyənəklə döyüb, sonra da cərimə təcridxanasına yerləşdirdiyini demişdilər. Müəssisənin rəisi Kazım Abdullayev isə Ombudsman əməkdaşlarına bildirmişdi ki, həmin məhkumlar itaətsizlik göstərdiklərinə görə əllərinə qandal vurulub, onlara rezin dəyənək tətbiq edilib və cərimə təcridxanasına salınıblar. Artıq Ombudsman Elmira Süleymanova məsələ ilə bağlı Ədliyyə Nazirliyinin rəhbərliyinə müraciət edərək baş vermiş döyülmə hallarının araşdırılmasını, həbsxana əməkdaşlarına Avropa Konvensiyası və digər sənədlərin öyrədilməsini, əməkdaşların peşəkarlıq səviyyəsinin artırılmasını tövsiyə edib. Məsələyə münasibət bildirən Işgəncələr Əleyhinə Azərbaycan Komitəsinin sədri Elçin Behbudov baş verənləri qanunsuzluq və konkret cinayət əməli kimi qiymətləndirib: “Heç bir yerdə yazılmayıb ki, itaətsizlik göstərdiyinə görə insana işgəncə verilməli, zorakılıq tətbiq edilməlidir. Əgər, məhbus daxili nizam-intizam qaydalarını pozursa, bunun üçün cərimə otağı – “karser” var. Məhbusu “dubinka” ilə döyməyə heç kimin ixtiyarı yoxdur. Bu, cinayət xarakterli qanun pozuntusudur. Yəni, işgəncədir. Azərbaycan 1996-cı ildən BMT-nin, 2002-ci ilin sonlarından isə Avropa Şurasının Işgəncələrə Qarşı Konvensiyasına qoşulub. Azərbaycan dövləti rəsmi şəkildə üzərinə götürüb ki, işgəncə faktı aşkarlanarsa, araşdırma aparılacaq və buna yol verənlər məsuliyyətə cəlb ediləcək. Bununla yanaşı, Azərbaycanın Konstitusiyası da zoru və işgəncəni qadağan edir. Ombudsman Aparatının əməkdaşları gedib işgəncənin üzərinə çıxıblarsa, yəni, məhbusların bədənində zorakılığın izlərini görüblərsə, bunu törədənlərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini tələb etməlidirlər. Ombudsman səlahiyyətli təşkilatdır. Qoy, işgəncə verən şəxslər barədə tədbir görülməsini tələb etsin. Mən başa düşə bilmirəm ki, cəzaçəkmə müəssisəsi konslagerdir, yoxsa, gestaponun dindirmə otağıdır? Harada yazılıb ki, daxili intizamı pozan şəxsə qarşı bu cür tədbir görülməlidir? Yolverilməz bir haldır və mən bunu qətiyyətlə pisləyirəm”. Baş verən hadisə ilə bağlı hansı tədbir görülməsi məsələsinə gəlincə, E.Behbudov əvvəlcə Ombudsman Aparatına müraciət edib həmin məhbusların kimliyi barədə məlumat alacağını deyir: “Bu məhbusların adlarını öyrənəndən sonra müvafiq qurumlara müraciət edəcəm, əgər, ehtiyac yaransa, özüm də onlara baş çəkəcəm”.

Gültəkin (“Azadlıq” qəzeti)

Media Hüququ İnstitutunun 6 aylıq hesabatı

Mirzə Xəzər — Sat, 21 Jul 2007 04:29:00 -0400

MEDIA HÜQUQU INSTITUTU Defamasiya (qarayaxma) ilə bağlı məhkəmə işləri Yarımillik hesabat (yanvar-iyun 2007)

2007-ci ilin birinci yarısında tənqidçi xəbər mediasına defamasiya (qarayaxma) iddiaları əsasında təpkilər artıb. Azərbaycanın məhkəmə hakimiyyəti ölkənin gələcəyi üçün böyük önəm daşıyan söz azadlığının müdafiəsi, qarayaxma işlərinin qabaqcıl meyarlara uyğun çözülməsindən ötrü gərəkli çaba, məsuliyyət və peşəkarlıq göstərə bilməyiblər. Məhkəmələr işlərə baxılmasında nə Avropa Məhkəməsinin İfadə Azadlığı ilə bağlı presedent hüququnun müəyyən etdiyi arqumentlərdən, nə başqa qabaqcıl təcrübələrdən istifadə edib. Hökuməti, siyasi fiqurları tənqid edən jurnalistlərə münasibətdə isə Azərbaycanın daxili qanunvericiliyinin elementar müddəaları düzgün tətbiq olunmayıb.

Yarım il içində kütləvi informasiya vasitələrinə, jurnalistlərə qarşı şərəf, ləyaqət, işgüzar nüfuzun müdafiəsi ilə bağlı 60-dan çox məhkəmə davası açılıb. Bu göstərici 2005-ci ilin uyğun göstəriciləri ilə müqayisədə 10 dəfə çoxdur. 2005-ci ilin yanvar – iyul ayları aralığında mediaya qarşı qarayaxma ilə bağlı 6 iddia qaldırılıb. Ən ağır nəticələnən qarayaxma iddialarının hədəfləri – “Gündəlik Azərbaycan”, “Realnıy Azerbaydjan”, “Azadlıq”, “Müxalifət”, “Nota bene”, “Yeni Müsavat”, “24 saat” qəzetləri olublar.

2007-ci ilin birinci yarısında ölkə məhkəmələri 6 tənqidçi jurnalisti yazilarına görə ən ağır cəzaya – azadlıqdan məhrum etmə cəzalarına məhkum edib. Bir jurnalist islah işləri cəzası alıb. Bu jurnalistlərin hamısı və onların dərc olunduqları qəzetlər hökuməti tənqid edən yazıları ilə tanınırlar.

Məhkəmə yazıçı-jurnalist Rafiq Tağı və “Sənət” qəzetinin baş redaktoru Samir Sədaqətoğlunu dini ayrıseçkilik salmaqda suçlu sayıb. Həbsə atılan qalan 5 jurnalist isə Cinayət Məcəlləsinin söz azadlığının düşməni sayılan 147 (böhtan) və 148-ci (təhqir) maddələri əsasında cəzalandırılıblar. “Nota Bene” qəzetinin baş redaktoru Sərdar Əlibəyliyə 1 il 6 ay islah işləri cəzası verilib. “Nota Bene”nin yazarı Fərəməz Novruzoğlu 2 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. “Gündəlik Azərbaycan” və ”Realniy Azerbaydjan” qəzetlərinin qurucusu və baş redaktoru Eynulla Fətullayev, “Müxalifət” qəzetinin baş redaktoru Rövşən Kəbirli və həmin qəzetin şöbə redaktoru Yaşar Ağazadə 30 ay azadlıqdan məhrum etmə cəzası “qazanıblar”. Həbsdə olduğu zamanda Eynulla Fətullayevə qarşı qəzetdə getmiş yazılarına görə daha iki ağır ittiham – terrora çağırış və milli, irqi, dini ayrıseçkilik salma maddələri ilə ittihamlar irəli sürülüb.

Defamasiya ilə bağlı məhkəmə işlərinin nəticəsində tənqidçi media böyük məbləğlərdə ödənclər verməyə məcbur edilib. Məhkəmə qətnamələri ilə qəzetlərin üzərinə qoyulan ödənclərin məbləği 700 min AZM civarındadır. Bu məbləğin yarıdan çoxu ən tirajlı qəzetlərin – “Azadlıq” və “Yeni Müsavat”-ın payına düşür. Qarayaxma iddiaları əsasında təkcə “Azadlıq” qəzetinin üzərinə qoyulan məcburi ödəncin məbləğı 300 min AZM-dən artıqdır.

2007-ci ilin yanvar-iyun ayları içində formal qarayaxma iddiaları əsasında media aşağıdakı məhkəmə qərarları ilə üz-üzə qalıb:

Nota Bene Daxili İşlər naziri Ramil Usubov və Xaricdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Nazim İbrahimov xüsusi ittiham verərək “Nota bene” qəzetinin əməkdaşı Fərəməz Novruzoğluna və baş redaktor Sərdar Əlibəyliyə cinayət cəzası verilməsini istəyiblər. Qəzetdə dərc olunmuş “Boz kardinalın Naxçıvan yürüşü” və “Ramil Usubovun növbəti şər kampaniyası” başlıqlı məqalələrdəki bəzi ifadələri şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuzu alçaldan ifadələr sayan nazirlərin bu tələbini Nərimanov rayon Məhkəməsi təmin edib. Fərəməz Novruzoğlu Cinayət Məcəlləsinin 147 və 148-ci maddələrinə əsasən iki il həbs cazasına, qəzetin baş redaktoru Sərdar Əlibəyli isə 18 aylıq islah işləri cəzasına məhkum edilib. Apellyasiya məhkəməsi bu hökmdən verilən şikayəti təmin etməyib.

“Realniy Azerbaydjan” və “Gündəlik Azərbaycan”

Qaçqın və Məcburi Köçkünlərin Hüquqlarını Müdafiə Mərkəzinin sədri kimi tanınan Tatyana Çiladze “Gündəlik Azərbaycan” və “Realniy Azerbaydjan” qəzetlərinin baş redaktoru Eynulla Fətullayevi məhkəməyə verib. Tatyana Çiladze iddia edirdi ki, jurnalist Xocalı soyqırımı ilə bağlı iki il öncə internetdə yayılmış söhbətində “Xocalıdakı qırğınların baş verməsində olmasında azərbaycanlıların da günahı var” deməklə xocalıların heysiyyatına toxunub, onları təhqir edib. Xocalı sakinlərinin şərəf və ləyaqətinə toxuna biləcək ifadə işlətmədiyini deyən E.Fətullayev Yasamal rayon Məhkəməsinin hakimi İsa İsmayılovun hökmü ilə Cinayət Məcəlləsinin 147-ci (böhtan) maddəsilə təqsirli bilinərək 2 il 6 ay azadlıqdan məhrum edilib. Apellyasiya Məhkəməsi birinci instansiyanın hökmünü dəyişməyib. Bundan bir qədər əvvəl elə Yasamal rayon Məhkəməsi (hakim İsa İsmayılov) Daxili İşlər naziri Ramil Usubovun şərəf və ləyaqətin müdafiəsi ilə bağlı Eynulla Fətullayev və “Realniy Azerbaydjan”a qarşı şikayətinə baxmışdı. Hakim E. Fətullayevi 2 il müddətinə şərti olaraq azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum etmiş, “Realniy Azerbaydjan” qəzetini 15 min manat cərimələmişdi. Şikayətçi nazirin öz tələbindən geri çəkilməsi səbəbindən Apellyasiya Məhkəməsi jurnalistə və qəzetə qarşı bu ağır cəzanı ləğv etdi. Rusiyada yaşayan azərbaycanlı iş adamı, “Krokus İnternational” şirkətinin prezidenti Araz Ağalarov da ilin birinci yarısında “Gündəlik Azərbaycan” və “Realnıy Azerbaydjan” qəzetlərinin təsisçisi və baş redaktorunun həbs olunması tələbilə məhkəməyə müraciət edib. Şikayətə məhkəmə baxışı zamanı tərəflər arasında barışıq yaranıb. E.Fətullayevin həbsindən bir qədər sonra, may ayının sonlarında ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 283-cü (milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçiliyin salınması) və 214-cü (terrora çağırış) maddələri əsasında cinayət işi başlandı. “Realniy Azerbaydjan” qəzetində dərc olunmuş bir neçə yazıda terrora çağırışlar olduğu qənaətində olan AR Prokurorluğu və MTN bu yöndə istintaqa başlayıblar. İstintaq hərəkətləri çərçivəsində “Gündəlik Azərbaycan” və “Realniy Azerbaydjan” qəzetlərinin ofisində yoxlama aparılıb. MTN-çilər qəzetin kompyüterlərini, jurnalistlərə məxsus sənədləri aparıblar. Bundan iki gün əvvəl Fövqəladə Hallar Nazirliyinin işçiləri qəzetin ofisində yoxlama aparmış, binanın texniki təhlükəsizliyi mülahizələrindən çıxış etdiklərini deyərək ofisi bağlamışdılar. MTN kompyüterləri müsadirə etdikdən sonra Azərbaycanda ən tirajlı tənqidçi qəzetlər olan “Gündəlik Azərbaycan” və “Realniy Azerbaydjan” işini dayandırdı və böyük jurnalist kollektivi işsiz qaldı. E.Fətullayevə və onun qurub nəşr etdiyi “Gündəlik Azərbaycan” və “Realniy Azerbaydjan” qəzetlərinə qarşı hökumətin basqıları dərinliyinə, ardıcıllığına görə indiyədək görünməmiş dərəcədə olub. Bu basqılar böyük bir jurnalist kollektivinin buraxdığı, ölkənin qəzet bazarında populyarlığı ilə seçilən, sərt tənqidçi bu qəzetlərin işini dayandırması ilə nəticələndi. E.Fətullayevin azadlıqdan məhrum edilməsinin hüquqi əsası yox idi. Ona qarşı irəli sürülən yeni ittihamlar da şübhəli görünür. Qəzetin ofisinin FHN tərəfindən bağlanması, bunun ardınca MTN-nin apardığı axtarış qanunların kobud pozulması, jurnalist haqlarına etinasızlıqla həyata keçirilmişdi. Ofisin hər hansı tutulması, axtarış və jurnalistlərin işlədiyi kompyüterlərin və sənədlərin götürülüb aparılması jurnalist mənbələrinin qorunması haqqında qanunvericiliyə tam etinasızlıqla edilmişdi. Jurnalist qaynaqları üçün ciddi qorxu yaradan belə əməliyyatlar yalnız KİV haqqında qanunda göstərilən iki müstəsna halda, məhkəmənin hərtərəfli əsaslandırılmış qərarı əsasında edilə bilərdi.

“Müxalifət”çilər Bayıl təcridxanasında

Millət vəkili Cəlal Əliyevin xüsusi ittihamı “Müxalifət” qəzetinin baş redaktoru Rövşən Kəbirli və şöbə redaktoru Yaşar Ağazadənın həbsi ilə nəticələndi. Şikayətçi “Müxalifət” qəzetində dərc olunmuş “A.M.A.Y. Əliyevlər ailəsinin ticarət nişanı” sərlövhəli yazıda Rövşən Kəbirli və Yaşar Ağazadənin ona böhtan atdıqlarını və ağır və ya xüsusilə ağır cinayətdə ittiham etdiklərini iddia edirdi. İşə baxan Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi M.Abdulmanafova C.Əliyevin şikayətini təmin edərək jurnalistləri Cinayət Məcəlləsinin 147.1, 147.2 maddələri ilə suçlu bilib. Rövşən Kəbirlini və Yaşar Ağazadəni 30 ay azadlıqdan məhrum edib. Məhkəmənin hökm verərkən jurnalistin bu yazısının ictimai önəmli məsələlər barədə debatlar çərçivəsində olduğunu, tənqidin hədəfinin ölkədə çox tanınan ictimai fiqurlar olduğunu nəzərə almayıb.

“Yeni Müsavat”

İş adamı, “Azərsun Holdinq” şirkətinin prezidenti Abdulbari Gözəl isə “Yeni Müsavat” qəzetinin baş redaktoru Rauf Arifoğluna qarşı məhkəmə davası açıb. Şikayətçi Cinayət Məcəlləsinin 147.2 ci maddəsi (ağır və ya xüsusilə ağır cinayətdə ittiham etməklə böhtan atma) ilə jurnalistə cinayət işi açılmasını, onun həbsə atılmasını tələb edib. İddiaya səbəb baş redaktorun bu il martın 29-da Türkiyənin “Kanal türk” televiziyasındakı çıxışı olub. Hüquq müdafiəçilərinin şikayətçi ilə görüşündən sonra A.Gözəl tələblərindən geri durub. “Müasir Müsavat” qəzetinin təsisçisi Hafiz Hacıyev də “Yeni Müsavat” qəzetinin baş redaktoru Rauf Arifoğlunun, habelə “Azadlıq” qəzetinin baş redaktoru Qənimət Zahidin Cinayət Məcəlləsinin 147 və148-ci maddələri ilə həbs olunmasını istəyib. Xüsusi ittihamçı baş redaktorların onun şərəf və ləyaqətini tapdaladığını iddia edib. Yasamal Məhkəməsi şikayəti əsassız sayaraq məhkəmə baxışına keçirilməsindən imtina edilməsi haqqında qərar qəbul edib.

Eldəniz Quliyev jurnalisti həbs etdirmək fikrindən daşınıb

Azərbaycan Ziyalıları Hərəkatının sədri Eldəniz Quliyev “Yeni Çağ” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru Aqil Ələsgərdən qarşı xüsusi ittiham qaydasında məhkəməyə şikayət edib. “Yeni Çağ” qəzetində dərc olunmuş “Qul ömrü” və “Üzürxahlıq” məqalələrində ona böhtan atıldığını, şərəf və ləyaqətinin aşağılandığını iddia edən E.Quliyev öncə baş redaktorun həbsini istəsə də, jurnalist qurumlarının işə qarışmasından sonra ziyalı baş redaktorun həbs tələbindən vaz keçib.

“Altenativ”in baş redaktoru həbs oluna bilər

Bakı dövlət Universtitenin rektoru Abel Məhərrəmov və universitetin bir qrup müəllimi “Alternativ” qəzetinin baş redaktoru Mikayıl Kərəmova qarşı xüsusi ittiham qaydasında dava açıblar. “Alternativ”də Abel Məhərrəmov və BDU haqqında tənqidi yazıların dərc olunmasından narazı qalan müəllimlərin tələbi də baş r edaktorun həbsə atılmasıdır. Məhkəmənin vaxtı dəqiqləşməyib.

“24 saat”

Daha bir jurnalistin – “24 saat” qəzetinin baş redaktoru Fikrət Fərəməzoğlunun həbs olunmasını müğənni Nazpəri Dostəliyeva tələb edir. Oğlunun şəxsi həyatı barəsində “24 saat”da dərc olunmuş materialı böhtan və yalan kimi dəyərləndirən N.Dostəliyeva buna görə tənqidçi qəzetin rəhbərinə Cinayət Məcəlləsinin 147.1 maddəsilə xüsusi ittiham qaydasında cinayət işi açılmasını istəyir.

Xanlar rayonundan həbs tələbi Jurnalistlərə qarşı daha bir həbs tələbi Xanlar rayonundan gəlib. Rayonun İcra Hakimiyyətinin keçmiş işçisi Əminə Mirzəliyeva barəsində dərc olunan yazıya görə, “Kriminal aləm” qəzetinin baş redaktoru Mehralı İsgəndərovu məhəməyə verib. Xanlar rayon Məhkəməsi xüsusi ittiham qaydasında qaldırılan şikayəti baxış üçün Yasamal rayon məhkəməsinə göndərib.

Məhkəmə “Milli Yol”la fərqli davrandı

“Milli yol” qəzetinin baş redaktoru Şahin Ağabəyli həbs təhlükəsindən qurtula bilib. Səbail Rayon Məhkəməsi baş redaktora cinayət işi açılmasını istəyən Demokrat Partiyasının lideri Sərdar Cəlaloğlu və onun qardaşı Qurban Məmmədovun xüsusi ittiham qaydasında şikayətini rədd edib. Şikayətçilər jurnalistlərin həbs olunması ilə nəticələnmiş digər hallarda olduğu kimi qəzet yazısından – “Milli yol”qəzetdə dərc olunmuş “Maskası yırtılmışların isterikası” məqaləsindən narazı qalıblar. Şikayət ərizəsində baş redaktoru Cinayət Məcəlləsinin 147 (böhtan) və 148-ci (təhqir) maddələri ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi istənilsə də məhkəmə bu dəfə qəzet yazısına görə jurnalisti oğrularla, adamöldürənlərlə eyni kameraya göndərməyə əsas olmadığı qənaətinə gəlib.

QARAYAXMAYA GÖRƏ YÜKSƏK MƏBLƏĞDƏ ÖDƏNCLƏR

“Azadlıq”a qarşı iddia yağışı

Səbail rayon məhkəməsi bir neçə iddia əsasında Azadlıq qəzetini böyük məbləğdə ödənc verməyə məcbur edən qətnamələr çıxarıb. DİN-in Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin baş əməliyyatçısı Adil Ələkbərovun “Mirzə Sakiti kimlər Şərləyib”, “Hacı Məmmədov və Abbas Abbasov” məqalələrinə görə iddiası əsasında məhkəmənin qərarına əsasən qəzetin üzərinə 5.000 AZN ödənc qoyulub. Qətnamədən şikayət verilməsinə baxmayaraq hakim A.Namazov onu icraya yönəldib, “Azadlığ”ın satışdan gələn pulları alınaraq uzun müddət A.Ələkbərova ödənilib. Apellyasiya Məhkəməsi məcburi ödənci 1000 manata endirib. Ali Məhkəmə Apellyasiya Məhkəməsinin qərarını qüvvədə saxlayıb. A.Ələkbərov Azadlıq qəzetinin 2006-cı ildə həbs olunmuş yazarı Mirzə Sakitin həbs olunmasına rəhbərlik edib və Mirzə Sakitin iddiasına görə onun cibinə heroin qoyulmasını əməliyyatçının özü təşkil edib.

“Azadlıq” qəzeti Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandiri Şahin Sultanovun “Kontr-admiralın konturları” məqaləsi ilə bağlı iddiası üzrə 1000 AZN cərimələnib. Qəzet yazıdan sonra dərhal təkzib versi də məhkəmə bunu yetərincə qiymətləndirməyib, qəzeti ikinci dəfə təkzib verməyə məcbur edib. Apellyasiya Məhkəməsi ödəncin məbləğini 500 manata endirib.

“Hacıbala Abutalıbovu döyüblər” məqaləsindən narazı qalan Bakı Şəhəri İcra Hakimiyyətinin başçısı Hacibala Abutalıbovun iddiası da təmin olunub. Səbail Məhkəməsi “Azadlıq”ın üzərinə 10.000 AZN ödənc qoyulub. Apellyasiya Məhkəməsi ödəncin məbləğini 500 manata endirib.

Azərbaycan prezidentinin icra aparatının əməkdaşı Taryel Ağayevin iddiası əsasında “Azadlıq”ın üzərinə daha ağır yük qoyulub. Səbayıl məhkəməsi qəzetdən, onun baş redaktorundan və yazarından üst-üstə 65.000 AZN almaq barədə qətnamə verib. Taryel Ağayevin iddiası qəzetdə gedən “Prezident köməkçisinin korrupsiya aparatı” məqalələrinə görədir.

Qaradağ rayon İcra Hakimiyyətinin keçmiş başçısı, Yeni Azərbaycan Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü Yaqub Əliyevin iddiasını təmin edən Səbail Məhkəməsi “Azadlıq” qəzetinin üzərinə 20.000 AZN ödənc qoyub. Məhkəmə işinə səbəb “Mehdiyev Yaqub Əliyevi aldadıb?” məqaləsi olub. Apelyasiya məhkəməsi də qətnaməni qüvvədə saxlayıb.

“Azadlıq” Daxili İşlər Nazirliyinin İdarə rəisi general-mayor Həzi Aslanovun iddiası əsasında 5000 manat cərimələnib. Apellyasiya Məhkəməsi ödəncin məbləğini 1000 manta endirib. Ali Məhkəmə kassasiya şikayətini təmin etməyib. Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə şikayət hazırlanır.

Kürdəxanı Bələdiyyəsinin sədri Kamil Əliyev “Kürdəxanı Bələdiyyəsi reketçiliklə məşğuldur” məqaləsinə görə “Azadlıq” qəzetini və yazı müəllifini məhkəməyə verərək ödənc tələb etsəm də sonradan iddiasından geri duraraq barışıq sazişi imzalamağa razılıq verib.

“Azadlıq” qəzetində dərc olunmuş “Azərsun” əsgərlərimizi zəhərləyir”, “Azərsun” keyfiyyətsiz çay istehsalı ilə məşğul olur” yazılarına görə məhkəməyə müraciət edən “Azərsun” şirkətinin iddiası təmin olunub. Qəzet işgüzar nüfuzunun aşağılandığını iddia edən müəsisəyə 50 min manat ödəməlidir. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilsə də məhkəmə baxışı yubanır.

“Azadlıq” qəzetinə qarşı Müdafiə Nazirliyinin iddiası da təmin edilib. Yasamal Məhkəməsi “Müdafiə Nazirliyində ucuz ət müəmması” və “2 manat 40 qəpiklik ət haradan gətirilir?” sərlövhəli yazılardan narazı qalan nazirliyinin iddiası əsasında qəzetin üzərinə 20 000 manat ödənc qoyub. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilib.

Müdafiə Nazirliyi eyni predmetə görə “24 saat” qəzetini də məhkəməyə verib. Nazirlik Nərimanov rayon Məhkəməsindən “24 Saat”ın üzərinə 100 min manat ödənc qoyulmasını istəyib. Məhkəmə qəzeti 10 min manat cərimələyib. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilib. Həm “Azadlıq”, həm də “24 saat” qəzetlərində gedən yazılarda hərbi hissələrdə əsgərlərə “Ayşa” firmasının gətirdiyi zebr ətinin yedizdirilməsi barədə bilgilər yer alıb.

“Yeni Müsavat”

Müdafiə Nazirliyinin “n” saylı hərbi hissəsi “Yeni Müsavat” qəzetini və qəzetin əməkdaşları Rey Kərimoğlu və Səbuhi Məmmədlini məhkəməyə verib. Hərbi hissə rəhbərliyi iddia edib ki, qəzet və müxbirlər 2006-cı ilin oktyabr saylarından birində çapa gedən yazı ilə hərbi hissənin şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuzuna zərbə vurub. Hərbçilər jurnalistlərin üzərinə ödənc qoyulmasını istəyir. Dövlət Sərhəd Xidməti “Azərbaycandan İrana ABŞ kəşfiyyatçıları ötürülür” başlıqlı məqalənin dərcinə görə məhkəməyə müraciət edib. Dövlət qurumu qəzetin təkzib verməsini və həqiqətə uyğun olmayan məlumatların yayılması nəticəsində vurulmuş mənəvi ziyana görə 2.000 AZN məbləğində təzminat ödəməsini tələb edib. Məhkəmə iddianı təmin edib.

“Gündəlik Azərbaycan”

Yasamal Rayon Məhkəməsin Tatyana Çaladzenin “Gündəlik Azərbaycan” və “Realnıy Azərbaycan” qəzetlərinin baş redaktoru Eynulla Fətullayevə qarşı şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuza xələl gətirmə iddiasını təmin edib, adıçəkilən qəzetlərin üzərinə 20 min manat ödənc qoyub. Məhkəmə Eynulla Fətullayevin “Gündəlik Azərbaycan” qəzetində dərc olunan “Qarabağ gündəliyi” adlı məqaləsində Xocalı sakinlərinin şərəf və ləyaqətinə toxunulması iddiası əsasında keçirilib.

“Bakı Xəbər” dayandı

Səbayel rayon Məhkəməsi Ucar rayon İstehlak Cəmiyyətinin sədri Şahlar Ələsgərovun iddiası əsasında “Bakı Xəbər”qəzetini 4 000 AZM cərimələyib. Apellyasiya məhkəməsi cərimənin dərhal ödənilməsinə qərar verdiyindən, qəzetin bank hesabına həbs qoyulub. Maliyyə imkanları tükənən qəzet fəaliyyətini dayandırmalı olub.

“Yeni Çağ”

Azərbaycan Ziyalıları Hərəkatının sədri Eldəniz Quliyev “Yeni Çağ” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru Aqil Ələsgəri qəzetində dərc olunmuş “Qul ömrü” və “Üzürxahlıq” məqalələrinə görə məhkəməyə verib. Ona böhtan atıldığını, şərəf və ləyaqətinin ləkələndiyini iddia edən E.Quliyev qəzetin 100 000 AZN məbləğində cərimələnməsini istəyib. Səbayel Məhkəməsi iddianı qismən təmin edərək “Yeni Çağ” qəzetinin üzərinə 1000 AZN ödənc qoyulmasını, qəzetin növbəti nömrəsində yazıyla bağlı təkzib verilməsini nəzərdə tutan qətnamə çıxarıb.

“Xural”

“Xural” qəzeti də cərimələnib. Müğənni Hümbətova Nüşabə Ələsgər qızının qəzetin baş redaktoru Əvəz Zeynallıya qarşı qaldırdığı mülki iddia üzrə Nərimanov rayon Məhkəməsinin çıxardığı qətnaməyə əsasən qəzet redaksiyası iddiaçıya 200 AZN ödəməli və qəzetin növbəti saylarında iddiaçının aşağılayıcı saydığı ifadələrlə bağlı təkzib verməlidir. Məhkəmə çəkişməsinə baş redaktor Əvəz Zeynallinin qəzetin 04.03.2007-ci il tarixli sayında dərc olunan “İTV “Xural”a tələ qurdu” adlı məqaləsi səbəb olub.

“Milli Yol”

Demokrat Partiyasının lideri Sərdar Cəlaloğlu və onun qardaşı Qurban Məmmədovun “Milli yol” qəzetinə qarşı iddiasını Səbayel Məhkəməsi təmin edib. Qəzetdə dərc olunmuş “Maskası yırtılmışların isterikası” məqaləsindən narazı qalan qardaşlar iddia ərizəsində yazı müəlliflərinin 20 000 AZM cərimələnməsini istəyiblər. Məhkəmə qəzetin 2 min manat məbləğində cərimələnməsini, təkzib verməsini qət edib.

İTV

“Azadlıq” qəzetinin redaktoru Rövşən Hacıbəyli İctimai Televizya rəhbərliyini məhkəməyə verib. İTV-kanalının bir illiyinə həsr olunmuş “İTV mətbuat aynasında” adlı kitabın təqdimat mərasimi zamanı telekanal nümayəndələrinin müəllifləri və onu təhqir etdiyini iddia edən jurnalist İTV-dən 50 min AZM tələb edib. Rayon və apellyasiya instansiyaları iddianı təmin etməyib. İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti rəhbərliyi “Azadlıq” qəzetinin jurnalisti Rövşən Hacıyevin redaktorluğu ilə çapdan çıxmış “İTV mətbuat aynasında” məqalələr toplusunun bu şirkətin nüfuzunu ləkələdiyi qənaətinə gəldiyindən məhkəməyə müraciət edib. İTV toplunun məhv edilməsini və yenidən yayılmasının qadağan olunmasını, habelə R.Hacıyevin kitaba görə üzr istəməsi tələbini irəli sürüb.

“Müxalifət”

Yasamal rayon Məhkəməsi Vəkillər Kollegiyasının sədri Azər Tağiyevin iddiası üzrə “Müxalifət” qəzetinin üzərinə 15 min manat ödənc qoyub. Qərardan narazı qalan qəzet redaksiyasının apellyasiya şikayətində qeyd olunur ki, məhkəmə çəkişməsinə səbəb olan yazıda heç bir təhqir elementi olmayıb, birinci instansiya məhkəməsi əsassız qərar verib. Apellyasiya şikayətinə hələ baxılmayıb.

“AMAY” firması “Müxalifət” qəzetinin üzərinə 1 milyon AZM ödənc qoyulması tələbilə məhkəməyə müraciət edib. Ticarətçilər qəzetin 24 fevral və 3 mart 2007-ci il tarixli saylarında dərc edilmiş “A.M.A.Y. – Əliyevlər Ailəsinin ticarət nişanı” sərlövhəli məqalənin onların işgüzar nüfuzunu aşağıladığını iddia edirlər. Sözügedən məqaləyə görə “Müxalifət”in baş redaktoru Rövşən Kəbirli və yazar Yaşar Ağazadə millət vəkili C.Əliyevin şikayəti əsasında 2 il 6 ay azadlıqdan məhrum edilib.

6 ayda qarayaxma ilə bağlı qanunvericiliyin tətbiqi təcrübəsinin araşdırılması aşağıdakıları ortaya çıxarıb:

1. Qarayaxma iddiaları ilə jurnalistlərə qarşı məhkəmə davaları demək olar ki, bütün hallarda ictimai fiqurlar sayıla bilən şəxslər tərəfindən qaldırılıb. Bir sıra hallarda bu birbaşa hökumətdə yüksək siyasi və inzibati vəzifə tutan şəxslər, bəzən isə hətta dövlət orqanlarının özləri olublar. Daha dərin çək-çevir obyekti olmalı olan bu iddiaçıların işlərinə baxarkən məhkəmələr heç bir halda ictimai fiqurlar, ictimai və siyasi xadimlər, toplumun daha dərindən bilməyə haqlı olduğu şəxslər və s kimi anlayışlardan bir dəfə də olsun istifadə etməyib. Qanunvericilik işgüzar nüfuz anlayışını yalnız sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslərə aid etsə də məhkəmələr nazirliklərin işgüzar nüfuzunun aşağılanması ilə bağlı qəzetlərə qarşı qaldırdığı iddiaları təmin edib, nazirliyin işgüzar nüfuzun müdafiəsi davası açmaq hüququnun olmadığı gerçəyini nəzərə almayıb.

2. Demək olar ki, iddia predmeti olan bütün yazılar ictimai maraq dairəsində olan məsələlərlə, o cümlədən siyasi xadimlərin, dövlətin yüksək vəzifəli şəxslərinin iş fəaliyyəti ilə, dövlət orqanlarının satınalmaları ilə, iri korporasiyaların fəaliyyəti ilə, dövlət işlərinin idarə olunması, ictimai və biznes sahələrində korrupsiya faktları və s. ilə bağlı olub. Buna baxmayaraq heç bir işdə məhkəmələr çəkişmə predmeti olan yazıların ictimai önəmli məsələlərlə bağlı olub-olmamasına, ictimai və siyasi debatlara qatqı sayılıb-sayılmamasına qiymət verməyib. Belə anlayışlardan məhkəmələr ümumiyyətlə istifadə etməyib.

3. İddiaçı və ya ittihamçıların ictimai fiqurlar olmasına baxmayaraq məhkəmə istisnasız olaraq bütün işlərdə sübutetmə yükünü, yəni yazılanların doğruluğunu isbat etmə vəzifəsini jurnalistlərin üzərinə qoyub. Qanunvericiliyin cinayət işlərində sübutetmə yükünü açıq-aşkar ittiham tərəfinin üzərinə qoymasına baxmayaraq məhkəmə bunu jurnalistlərdən tələb edərək jurnalistləri cinayət torətməkdə təqsirləndirilən başqa şəxslərdən fərqləndirib, onları daha ağır və qeyri-bərabər vəziyyətə salıb.

4. Bir neçə işdə isə qarayaxıcı olduğu iddia olunan ifadələrin faktlar haqqında xəbər yox, qiymətləndirici mülahizələr olmasına baxmayaraq məhkəmə jurnalistlərdən qiymətləndirici mülahizələrin doğruluğunu sübut etməyi tələb edib. Bununla jurnalislərin üzərinə çəkilməsi mümkün olmayan yük qoyan məhkəmə bu yükü çəkə bilmədiyinə görə jurnalistləri cəzalandırıb.

5. Məhkəmələr söz azadlığına müdaxilə qərarı çıxararkən heç bir halda bunun hansı təxirəsalınmaz ehtiyacdan irəli gəldiyini əsaslandırmamış, söz azadlığının cəmiyyətin yaşamında və gəlişimində oynadığı əvəzedilməz rola qiymət verməmişlər. Məhkəmələr söz azadlığı ilə bağlı işlərə baxarkən Azərbaycan Konstitusiyasının ifadə azadlığını nəzərdə tutan müddəalarına, Avropa İnsan Haqları Konvensiyasının 10-cu maddəsi (İfadə azadlığı) ilə bağlı Avropa Məhkəməsinin presedent hüququna yalnız bir neçə halda istinad ediblər. Bu hallarda belə məhkəmələr söz azadlığının müdafiəsinə yox, onun məhdudlaşdırılmasına yönələn arqumentlərdən istifadə ediblər.

6. Qarayaxma iddiaları əsasında jurnalistlər və media qurumları üzərinə yüksək məbləğdə ödənc yükləri qoyulub. Bu ödənclərin hamısı maddi zərərlərə görə yox, güman olunan mənəvi zərərlərə görə kəsilib. Ödənclərin kəsilməsi, onların məbləğləri heç bir halda əsaslandırılmayıb. Jurnalistlərin və media qurumlarının kəsilmiş ödəncləri vermək gücündə olub-olmamaları, ödənclərin yüksək məbləğlərinin onların normal işləməsinə zərər vurub-vurmadığı əksər hallarda nəzərə alınmayıb.

7. Məhkəmələr həbs qəti-imkan tədbiri seçməklə jurnalistləri həbs edərkən həm Cinayət Prosessual Məcəllənin, həm də Avropa İnsan Haqları Konvensiyasının 5-ci maddəsinin tələblərinə əməl etməmiş, cəmiyyətdə yetərincə tanınan və gələcəyi şübhə doğurmayan bu şəxslərin acınacaqlı, insan ləyaqətini alçaldan şəraitdə saxlanmalarına qərar vermişlər.

TÖVSİYYƏLƏRİMİZ

Hökumət

1. Defamasiya iddialari əsasında həbs olunan jurnalistlərin azadlığa buraxılmasını təmin edən və söz azadlığına böyük zərbə vuran bu yararsız praktikanın aradan qaldıran addımlar atmalı,

2. Jurnalistlərin və media qurumlarının üzərinə yüksək məbləğdə ödənclər qoyan məhkəmə qətnamələrinə yenidən baxılmasını təmin etməli,

3. Hökumət jurnalist haqlarının pozulması ilə bağlı faktları tam və düzgün araşdırmalı, gərəkli ölçülər götürməli, əsassız məhkəmə hökmləri ilə jurnalistlərə vurulmuş ziyanların ədalətli kompensasiyasını təmin etməli,

4. Cinayət Məcəlləsinin qarayaxmaya, təhqirə görə cinayət cəzaları (azadlıqdan məhrum etmə, ictimai işlər, islah işləri, azadlığın məhdudlaşdırılması) nəzərdə tutan maddələrini ləğv etməli,

5. İctimai əhəmiyyətli məsələlərlə bağlı, eləcə də ictimai və siyasi fiqurlarla bağlı yazılara görə jurnalistlər üçün immunitet müəyyən olunmalı, jurnalistləri ictimai-siyasi, korrupsiya faktları ilə bağlı mövzularda yazmaqdan çəkindirən başqa əngəlləri aradan qaldırmalı,

6. Jurnalist mənbələrinin qorunmasını təmin etmək məqsədi ilə Cinayət Prosessual Məcəlləsinə, Əməlliyyat Axtarış fəaliyyəti haqqında qanuna və başqa müvafiq normativ-hüquqi aktlara jurnalistlərin evində, iş yerində və üzərində axtarış aparılmasının xüsusi şərtlərini və qaydasını müəyyən edən, jurnalistlərin öz informasiya qaynaqlarını gizli tutmaq hüququnu təsbit edən, yalnız qanunda nəzərdə tutulan müstəsna hallarda məhkəmənin əsaslandırılmış qərarı ilə buna borclu olduqlarını göstərən müddəaların əlavə olunmasını, müvafiq dövlət qurumlarının işçilərinin bununla bağlı təlimatlandırılmasını təmin etməlidir.

7. Məhkəmə hakimiyyəti qarayaxma, təhqir, özəl həyatın, işgüzar nüfuzun müdafiəsi ilə bağlı işlər üzrə Avropa İnsan Haqları Konvensiyasının 10-cu maddəsinə, Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin presedentlərində müəyyən olunmuş standartlara uyğun olan məhkəmə təcrübəsi yaradılması üçün mütərəqqi, nümunəvi qərarlar qəbul etməlidir.

8. Məhkəmələr mediaya qarşı işlərdə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin uyğun presedent hüququnu tətbiq etməli, qarayaxma işlərini qabaqcıl meyarlara uyğun çözə bilmələri üçün hakimlərə treninq-təlimlərin keçirilməsi təmin olunmalıdır.

9. Beynəlxalq təcrübə öyrənilməklə ən qısa zamanda defamasiyanı dekriminallaşdıran (mülki məsliyyət müəyyən edən) “Defamasiya haqqında” qanun layihəsi hazırlamalı, qısa zamanda qəbul etməlidir.

Bu Qanun

- ifadə azadlığına təminat verməli; - nüfuzu ləkələyən məlumatların yayılmasını önləməli; - sui-istifadə hallarını önləmək üçün şərəf, ləyaqət və işgüzar nüfuz anlayışına dəqiq tərif verməli; - mənəvi zərərin əvəzinin tam, adekvat ödənilməsini təmin edəcək kriteriyaları müəyyənləşdirməli; - defamasiyaya qarşı güclü müdafiəni təmin etməli; - dövlət qurumlarına defamasiya ilə bağlı iddialar qaldırmağı qadağan etməlidir.

BU HESABAT MEDİA HÜQUQU İNSTİTUTUNUN EKSPERTLƏRİNİN ƏMƏYİNİN MƏHSULUDUR, USAİD və AVRASİYA FONDUNUN DƏSTƏYİ İLƏ HAZIRLANIB. SƏNƏDDƏN İSTİFADƏ EDİLƏRKƏN MEDİA HÜQUQU İNSTİTUTUNA İSTİNAD EDİLMƏLİDİR

SAMİR SƏDAQƏTOĞLUNUN və RAFİQ TAĞININ APELLYASİYA ŞİKAYƏTİ ÜZRƏ HAZIRLIQ İCLASI KEÇİRİLİB

Mirzə Xəzər — Fri, 22 Jun 2007 06:16:00 -0400

2007-06-22 – 14:18:00

Bu gün Apellyasiya Məhkəməsində «Sənət» qəzetinin baş redaktoru Samir Sədəqətoğlunun və qəzetin yazarı Rafiq Tağının apellyasiya şikayəti üzrə hazırlıq iclası keçirilib. «Sənət» qəzetinin baş redaktorunun müavini Mübariz Xanağalının «Meda forum» saytına verdiyi məlumata görə, hazırlıq iclası çox az çəkib. Hakim sənədlərlə tanış olduqdan sonra iş üzrə prosesin iyunun 29-da saat 11.00-da keçiriləcəyini deyib.

Xatırladırıq ki, jurnalistlərin həbsinə «Sənət» qəzetinin1 noyabr 2006-cı il tarixli sayında R.Tağının «Avropa və biz» məqaləsi səbbə olub. S.Sədaqətoğlu və R.Tağı noyabrın 15-də həbs oluublar. Səbail Rayon Məhkəməsinin bu il mayın 4-də çıxardığı qərarla Samir Sədəqətoğlu 283.2.2 (milli, dini və irqi ayrıseçkilik) maddəsinə əsasən 4 il, Rafiq Tafiq Tağı 283.1 ( milli, dini və irqi ayrıseçkilik yaymaqda) maddəsinə əsasən 3 il azadlıqdan məhrum ediliblər.

«Media forum»

Əli Insanov hakimiyyətə xəbərdarlıq etdi

Mirzə Xəzər — Wed, 20 Jun 2007 05:30:00 -0400

20 iyun 2007

Sabiq nazirdən Fikrət Məmmədov və Məleykə Abbaszadənin ünvanına sərt ittihamlar

Sabiq səhiyyə naziri Əli Insanov dünən yenidən məhkəmə qarşısına çıxarıldı. Apellyasiya Məhkəməsində sabiq nazirin Ağır Cinayətlərə Dair Işlər üzrə Məhkəmənin 20 aprel tarixli hökmündən verdiyi şikayət üzrə hazırlıq iclası keçirildi. Xatırladaq ki, həmin hökmə əsasən, Əli Insanov mənimsəmə, rüşvət alma kimi cinayətlərdə təqsirli bilinərək 11 il azadlıqdan məhrum edilib.

Əvvəlcə onu qeyd edək ki, Əli Insanovun vəziyyəti bu iki ayda xeyli pisləşib. Sabiq nazir dünən məhkəmə zalına da əl ağacı ilə gəlmişdi.

Apellyasiya Məhkəməsində işə Salman Hüseynovun sədrliyilə baxılır. Tərəflər məhkəmə heyətilə tanış olandan sonra təqsirləndirilənlərdən vaxtilə Səhiyyə Nazirliyində beynəlxalq şöbənin müdiri işləmiş, məhkəmənin hökmü ilə üç il azadlıqdan məhrum edilmiş Aleksandr Umnyaşkinin vəkili Isaxan Aşurov vəsatətlə çıxış edərək müdafiə etdiyi şəxsin barəsindəki həbs-qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsini istədi. Hökmün Umnyaşkinlə bağlı hissəsinin biabırçılıq olduğunu deyən vəkil bildirdi ki, onun təqsiri hökmdə əsaslandırılmayıb.

Əli Insanovun vəkili Ağaveyis Şahverdinin vəsatəti isə iş materiallarındakı sənədlərin surətinin çıxarılması, prosesdə aparılan videoçəkilişin protokola əlavə olunması və sonda tanışlıq üçün tərəflərə təqdim olunması ilə bağlı oldu.

Vəkillər məhkəmənin vəsatətlərə münasibət bildirməməsinə etiraz edəndə hakim dedi ki, hazırlıq iclasının yekun qərarında vəsatətlərin hamısına birlikdə münasibət bildirəcəklər.

Məhkəmənin bu mövqeyi Əli Insanovun da etirazına səbəb oldu:

- Biz bura böyük ümüdlərlə gəlmişik. Bu ümidləri ilk dəqiqələrdən sındırmayın. Əgər vəsatətləri saxlayıb sonda kiminsə məsləhətilə həll etmək fikriniz varsa, onda məhkəməni ümumiyyətlə, dayandırın. Vəsatətləri niyə müzakirə etmirsiz? Mən buradan sizin səmimi olmağınızdan şübhələnirəm. Xahiş edirəm, qaldırılan bütün məsələlərə qanun çərçivəsində baxın.

Niyə Kərəm Həsənov məsuliyyətə cəlb olunmayıb?

Ağaveyis Şahverdinin digər vəsatəti sabiq nazirə qarşı irəli sürülmüş bütün ittihamlar üzrə onun barəsindəki cinayət işinə xitam verilməsilə bağlı oldu: - Səhiyyə obyektlərinin özəlləşdirilməsi və icarəyə verilməsi barədə sənədlərin əksəriyyətini Dövlət Əmlak Komitəsinin sədri Kərəm Həsənov, bir qismini də Fərhad Əliyev imzalayıb. Əgər özəlləşdirilməsi qanunla qadağan olunmuş obyektlərdirsə, yalnız prezidentin sərəncamı əsasında özəlləşdirilməliydisə, niyə Kərəm Həsənov həmin sənədləri imzalayıb? Niyə indi sənədləri imzalayan vəzifəli şəxs yox, Əli Insanov məsuliyyətə cəlb olunub? Rüşvət alma ilə bağlı ittiham da qərəzlidir. Nə istintaqda, nə də birinci instansiya məhkəməsində bu ittiham sübuta yetirilməyib. Iş materiallarında Əli Insanovun Vəkil Abbasov vasitəsilə rüşvət aldığı göstərilib. Amma Vəkil Abbasov nə istintaqda, nə də məhkəmədə rüşvət aldığını və Əli Insanova verdiyini deməyib. Eləcə də Akif Məhərrəmov. Məhkəmənin qərarını icra etməməklə bağlı ittihama gəlincə, 1995-ci ildə Əli Insanovun barəsində cinayət işi başlanıb. Amma sonradan bu iş sona çatdırılmayıb. 2007-ci ildə bu işi yenidən qaldırıblar. Bəs cinayət işinin baxılma müddətinin başa çatması hara getdi? Əli Insanova qarşı irəli sürülmüş ittihamların heç biri üzrə onun təqsiri sübuta yetirilmədiyindən xahiş edirik ki, onun barəsindəki cinayət işinə xitam verilsin.

“Ilham Əliyevi və qohumlarını ifşa etdiyimə görə məndən qisas alırlar”

Əli Insanov da vəkilinin vəsatətini dəstəklədi:

- Müdafiəçimin vəsatətini dəstəkləyirəm və bir neçə kəlmə əlavə etmək istəyirəm. 2005-ci il oktyabrın 20-də qondarma dövlət çevrilişi ittihamı ilə əsassız və qanunsuz həbs edilmişəm. Bu ittiham təsdiqlənmədiyindən sonradan iqtisadi məsələlərlə bağlı qondarma ittihamlar irəli sürdülər və əsasız hökm çıxartdılar. Bu azmış kimi, aprelin 20-də hökm oxunandan sonra birbaşa Bayıl təcridxanasına köçürülmüşəm. Orada olmazın işgəncələrinə məruz qalmışam və işgəncələr bu gün də davam edir. Bununla əlaqədar özüm və vəkillərim hüquq müdafiəçilərinə, xarici ölkə səfirliklərinə, Avropaya qədər hər yerə müraciət etmişik. Məhkəmədə Ilham Əliyev və onun qohumları, xalası oğlu, ədliyyə naziri Fikrət Məmmədovun qardaşı Cəmil Əliyev barədə ifşaedici faktlar səsləndirdiyimə görə məndən qisas alırlar. Məni əvvəllər ölüm cəzasına məhkum olunanların saxlandığı “ölüm kamerası”nda saxlayırlar. Kamerada gecələr temperatur 40-ı keçir, hava yoxdur. Ağır xəstə ola-ola məni belə bir vəziyyətdə saxlayırlar. Bu vəziyyəti hüquq mədafiçiləri Elçin Behbudov, Səadət Bənənyarlı, Novella Cəfəroğlu, Səidə Qocamanlı görüb. Belimdəki ağrılar şiddətlənib. Fikrət Məmmədov oyun qurub. Məndə olmayan xəstəlikləri müayinə etdirir, məndə ürək, şəkər xəstəliyi axtarırlar, sonra da yazırlar ki, xəstəliyi yoxdur, kamera şəraitində müalicə oluna bilər. Yaddan çıxarırlar ki, mən özüm də həkiməm. Bu qisasçılıq nə vaxta qədər davam edəcək? Bu saxta iqtidarın daha hansı çirkin əmllərindən danışım ki, qanunsuz əməllərinə son qoysunlar. Siz hakimlər mənim həbsimin əsassız və qanunsuz olduğunu bilirsiz. Xəbərdarlıq edirəm: əgər işə əvvəlki məhkəmə kimi baxsanız, tarixi cinayət törətmiş olacaqsız. Sizin qarşınızda dayanan dövlət qarşısında böyük xidmətləri olan, alnı açıq biridir. Kimlərinsə ambisiyalarına qarşı çıxmışamsa, mütləq həbsdə olmalıyam? Hüquq müdafiəçilərinə də, mətbuata da müraciət edirəm ki, mənim adımdan “xahiş edirəm” sözünü yazmayın. Mən heç kimdən xahiş etmirəm. Hüquqlarımın bərpasını tələb edirəm. Heç kimin qarşısında baş əymək fikrim yoxdur. Öz haqqımı tələb edirəm. Dövlət ittihamçısı vəkillərin vəsatətlərinə qarşı çıxmaqla yanaşı, onu da bildirdi ki, Ə.Insanovun kamera şəraitində də müalicəsi mümkündür.

“Kameram Hitlerin konslagerindən fərqlənmir”

Prokurorun dedikləri sabiq nazirin etirazına səbəb oldu:

- Dövlət ittihamçısı fikirlərimizi təhrif edir. Nə müdafiəçim, nə də mən demirik ki, xəstə olduğuma görə həbsdə saxlanıla bilmərəm. Deyirik ki, ittihamlar sübuta yetirilməyib. Mənim saxlanıldığım kamera Hitlerin konslagerindən heç nə ilə fərqlənmir. Ora qaz da buraxırlar. Siz bilmirsiz orada nə baş verir, mənə hansı işgəncələr verilir.

Ağaveyis Şahverdinin növbəti vəsatəti işin baxılması üçün yenidən birinci instansiya məhkəməsinə qaytarılması və işə baxmış hakimlərin barəsində xüsusi qərardad çıxarılmasıyla bağlı oldu. Vəkil bunu işə sifarişlə və ədalətsiz baxılmasıyla izah etdi: “Bunun nəticəsi olaraq işə baxan hakim tərkibinə yeddi dəfə etiraz verilib. Işdə olan sənədlərinə surətinin çıxarılması, fotoşəkillərin, video çəkilişlərin nümayiş etdirilməsini xahiş etsək də, vəsatətlərimiz təmin olunmayıb. Müdafiə işinin təşkili üçün normal şərait yaradılmayıb. Bu səbəbdən də Əli Insanov aclıq etməyə məcbur qalıb. MTN-də müayinə zamanı həkimlər Əli Insanovda 8 cür xəstəlik aşkar etsə də, onun müalicəsinə imkan verilmir. Əli Insanovun barəsindəki həbs-qətimkan tədbiri dəyişidirilməli və o, azadlığa buraxılmalıdır”. Vəkil başqa bir vəsatətilə tam şəkildə məhkəmə istintaqının aparılmasını, Kərəm Həsənov və Fərhad Əliyevin əlavə şahid qismində dindirilməsini istədi.

“Məmləkəti çapıb-talayanlar məni ittiham edir”

Əli Insanov vəkilinin bu vəsatətlərinə də münasibətini bildirdi:

- Əvvəlki məhkəmədə ittiham tərəfin 160-dan çox şahidi dindirildiyi halda bizim istədiyimiz şahidlərdən biri də dindirilmədi. Tələb etdiyimiz sənədlərin heç biri bizə verilmədi. Əvvəlki məhkəmədə Fatma Abdullazadə və Məleykə Abbaszadənin şahid qismində dindirilməsi barədə vəsatətlərimiz olub. Məhz Məleykə Abbaszadənin imzasıyla MTN-ə göndərilən məktub əsasında mənə qondarma ittiham verilib. Bununla əlaqədar onun çağırılmasını istəmişik. Mən məhkəmədə dedim ki, bu iki qadın Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komitəsinin vasitəsilə hər il təkcə Tibb Universitetinə qəbuldan 5 milyon dollardan çox qazanc götürür. Təhsil Nazirliyində keçirilən toplantıda da etiraf olundu ki, qəbul imtahanında 600-dən çox bal toplamış hüquq fakültəsinin xeyli tələbəsi birinci semester imtahanlarını verə bilməyib. Mən bildirdim ki, Məleykə Abbaszadə 12 bal toplamış tələbəni Tibb Universitetinə göndərib. Amma bütün bunların heç biri araşdırılmadı. Istintaq qrupunun rəhbəri Eldar Əhmədov ittiham aktına saysız-hesabsız yalan məlumatlar daxil etməklə çoxlu sayda qanun pozuntusuna yol verib. Niyə dəvət edib soruşmadılar ki, nəyin əsasında bu məlumatları ittiham aktına daxil etmisən? Hətta sıravi müstəntiqi belə çağırıb dindirmədilər. Mənə səhiyyə obyektlərinin qanunsuz özəlləşməsilə bağlı ittiham verilib. Əmlak Komitəsinin hüquq şöbəsinin müdiri də məhkəmədə gəlib dedi ki, bu özəlləşmə prosesində Əli Insanovun işi “özəlləşməyə etiraz etmirəm” məktubundan ibarət olub. Qanunsuzdursa, onda özəlləşdirməni həyata keçirənləri niyə tutmursuz? Irtica dövlətin mətbuat maşını işə düşdü ki, Əli Insanov səhiyyə obyektlərinin qanunsuz özəlləşdirilməsindən 3 milyard 464 milyon dollar gəlir əldə edib. Görün bu hakimiyyət mənimlə necə cılız mübarizə aparır. Mübahisə predmeti olan obyektlərdən birilə bağlı Apellyasiya Məhkəməsinin müvafiq qərarı var. Yuxarı instansiyanın qərarı olduğu halda Ağır Cinayətlərə Dair Işlər üzrə Məhkəmə həmin qərarı ləğv etdi. Bu cür ədalətsizlikləri insanlar görür. Dünyanı çapıb-talayanlar, bu məmləkəti çapıb-talayanlar məni ittiham edirlər, siz də göz yumursuz. Görün, mənə işgəncə verən kimdir – Fikrət Məmmədov… Bu yerdə prokuror məhkəməyə təklif etdi ki, Əli Insanova xəbərdarlıq olunsun. Əgər yenə də ittihamdan kənara çıxsa, tədbir görülsün.

Əli Insanov:

- Prokuror məndən üzr istəsin. O kimdir ki, mənim sözümü kəsir. Fikrət Məmmədov savadı az, zəif cəsarətli adamdır. Onun prokurorluqda necə işlədiyini mənə danışıblar.

Hakim:

- Əli Insanova xəbərdarlıq edilsin və protokola qeyd olunsun.

“Neyləsələr də, Əli Insanovu sındıra bilməyəcəklər”

- Deyəsən, belə getsə, mən Fikrət Məmmədovu da bura çağırmalı olacağam. Fikrət Məmmədov, qardaşın Cəmil Əliyevin talançılığı barədə danışan kimi niyə üstümə düşdün? Biçarə, əllərdə əsir olmuş Akademiya məni üzvlükdən çıxarıb. Bu, məni qətiyyən narahat etmir. Çünki mən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasından başqa, dünyanın daha dörd akademiyasının üzvüyəm. Ilham Əliyev xətircəm olsun, Əli Insanov akademik olaraq qalır. Mən Rusiyada nəşr olunan çox qiymətli bir kitabın baş redaktoru olmuşam. Məhkəmə bir nəfəri çağırıb soruşmadı ki, bu kitab Azərbaycan həkimlərinə lazım idi, yoxsa yox? Məgər o kitab həkimlərə pulla paylanıb? Hakimiyyət buradan Rusiyaya müraciət edib ki, mənim adım həmin kitabdan çıxarılsın. Mən o kitaba ön söz yazmışdım. Orada Nizami Gəncəvidən də bəhs olunurdu. 1949-cu ildə akademik Heydər Hüseyn yazdığı bir kitaba görə intihar etməyə məcbur elədilər. O akademiklə mən akademikin həyatımız necə də oxşardır. Hətta Akademiyanın prezidenti Mahmud Kərimov mənə məktub yazdı ki, ön sözdə qeyd etdiklərinizə görə bütün akademiklər sizə minnətdardır. Mənim fəaliyyətimlə əlaqədar on aydan çox yoxlama apardılar. Büdcədən bir manat mənimsəməyim barədə bir dənə də fakt tapa bilmədilər. Ölkəyə 26 milyon dollarlıq qrant gətirtmişəm. Həmin qrantdan bir manat mənimsəməyim barədə bir dənə də fakt tapmadılar. Mənim restoranım, şadlıq evim, zavodum, fabrikim, tikinti şirkətim yoxdur. Gəlir mənbəyim ixtiralarım, kitablarım olub. Mən ixtira etdiyim dərmanın Hindistanda satışından 3 milyon dollar gəlir əldə edəndə bu gün məni ittiham edənlərin çoxu şirin çaya həsrət idi. Bir balaca insafınız olsun, Quranı qarşınıza qoyun. Mən nə sizdən, nə də prezidentinizdən heç nəyi xahiş eləmirəm. Müstəqil mətbuata, hüquq müdafiəçilərinə, məni müdafiə etməyə cəsarəti çatanlara təşəkkürümü bildirirəm.

Gecələr mənim vəziyyətim lap pisləşir. Kameradakı dustaqların köməyi olmasa, səhhətim lap ağır olar. Bilsinlər ki, neyləsələr də, Əli Insanovu sındıra bilməyəcəklər. Mən döyüşə də, mübarizəyə də hazıram. Ancaq heç kimin qarşısında əyilməyəcəyəm. Təcridxananın rəisi məni türmə daxilindəki tibb məntəqəsinə də göndərmir. Çünki Ilham Əliyev icazə vermir. Çıxışımda son olaraq dövlət ittihamçısına müraciət edirəm ki, mənim barəmdə danışanda korrekt olun. Prokuror vəsatətlərə münasibət bildirərdən dedi ki, bu instansiyada yenidən məhkəmə istintaqının aparılmasına ehtiyac yoxdur.

Daha sonra Əli Insanovun oğlu Vidadi Insanovun Səhiyyə Nazirliyi və digər qurumlara qarşı torpaq və mülkiyyət tələbilə qarşılıqlı iddia ərizəsi məhkəməyə təqdim olundu. Əli Insanov yenidən söz istədi:

- Mən belə başa düşdüm ki, Məleykə Abbaszadə bura çağırılmayacaq. Bunun da səbəbi məlumdur. Çünki o, on milyonlarla dolları təkbaşına yemir axı. Məleykə Abbaszadə Heydər Əliyev Fondunun aktiv xəzinədarıdır.

Bundan sonra müşavirəyə gedən məhkəmə heyətinin qərarı gözlənildiyi kimi oldu – vəkillərin qaldırdıqları vəsatətlərin heç biri təmin olunmadı. Üstəlik Əli Insanovun oğlunun qaldırdığı qarşılıqlı iddia da rədd edildi.

Iş üzrə məhkəmə baxışı isə iyulun 3-nə təyin olundu.

(“Azadlıq” qəzeti, 20.06.2007)

«AMNİSTİ İNTERNƏŞNL» TƏŞKİLATININ HESABATINDA AZƏRBAYCANDA JURNALİSTLƏRƏ QARŞI TƏZYİQLƏR SADALANIB

Mirzə Xəzər — Wed, 23 May 2007 03:26:12 -0400

2007-05-23 - 15:53:00

Bu gün «Amnisti İnternəşnl» təşkilatı dünyada insan haqlarının vəziyyəti ilə bağlı növbəti hesabatını açıqlayıb. «Dünyada insan haqlarının vəziyyəti 2007» adlı hesabatın Azərbaycana aid hissəsində deyilir ki, ifadə azadlığı və sərbəst toplaşmaq azadlığı məhdudlaşdırılıb, polis mütəmadi olaraq kütləvi aksiyaları dağıtmaq üçün güc tətbiq edib, müxalifətyönlü jurnalistlər hücumlara məruz qalıb, jurnalistlər narkotik qəbul etməklə bağlı şübhəli ittihamlarla həbs olunub.

Hesabatda deyilir ki, iki nəfər müxalifətçi jurnalist - Fikrət Hüseynli və Bahəddin Həziyevin həyatına sui-qəsd olunub. 2006-cı ilin dekabrında isə Milli İstiqlal Partiyasının mətbuat katibi Əli Orucovun və «Azadlıq» qəzetinin keçmiş əməkdaşı Nicat Dağların döyülməsi halları baş verib.

«Azadlıq» qəzetinin əməkdaşı Mirzə Sakitin həbsi ilə bağlı hesabatda bildirilir: «Məhkəmədə onun narkotik alveri ilə məşğul olması ilə bağlı ittiham sübuta yetirilmədikdə o, narkotiklərdən qeyri-qanuni istifadədə günahkar bilinib. Baxmayaraq ki, həbs zamanı aparılan tibbi müayinə Sakit Zahidovun narkotik istifadə etmədiyini göstərib. Şahid qismində məhkəməyə çağrılan həkimlərin onun narkotik istifadəçisi olması barədə dedikləri isə yalnız vizual müayinəyə əsaslanıb».

Hesabatda Xaqani, 33 ünvanında yerləşən qəzetlərin bu binadan çıxarılması, noyabrın 24-də ANS kanalının bağlanması, sonradan isə yenidən fəaliyyətə başlaması faktlarına da toxunulur.

Hesabatın «Ədalətsiz məhkəmə narahatlıqları» adlanan fəslində isə qeyd olunur ki, «Yeni Fikir» Gənclər Hərəkatının üç lideri 2005-ci ildə ədalətsiz məhkəmə qərarı əsasında dövlət çevrilişi törətmək ittihamı ilə həbs ediliblər. Hesabata görə, R.Bəşirliyə qarşı istintaq zamanı törədilən işgəncələr araşdırılmayıb.

«Amnisti İnternəşnl» 2006-cı ilin mayında müxalifət fəalı Qədir Musayevin 7 il müddətinə həbs olunmasına da toxunur: «Belə ehtimallar var ki, ona qarşı cinayət işi qondarma xarakter daşıyır, çünki o, seçki komissiyasının üzvü olarkən seçki protokollarını imzalamaqdan imtina edib».

«Amnisti İnternəşnl»ın hesabatında həmçinin keçmiş iqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyevin, onun qardaşı Rafiq Əliyevin həbsindən danışılır, F.Əliyevə zəruri tibbi xidmət göstərilmədiyini qeyd olunur.

«Media forum»

Ferhad Eliyev onun işile bağlı hebs olunanların günahsız olduğunu ve hakimin baş prokurorun qerarlarını yerine yetirdiyini bildirdi

Mirzə Xəzər — Thu, 17 May 2007 23:37:07 -0400

«Burada oturanları buraxın, danışsam kişi deyilem»

Öten gün Ağır Cinayetlere Dair Işler üzre Mehkemede hakim Tofiq Paşayevin sedrliyile sabiq iqtisadi inkişaf naziri Ferhad Eliyev, onun qardaşı, «Azpetrol» şirketinin keçmiş prezidenti Rafiq Eliyev ve diger 17 neferin işi üzre mehkeme hazırlıq iclası davam etdirildi.

Hakim Tofiq

Paşayev aparıcı qezetlerin emekdaşlarına qenim kesilib

Mehkeme zalına evvelce zererçekmiş şexs qisminde ölkenin müxtelif bölgelerinden getirilmiş ve işe heç bir aidiyyeti olmayan «zehmetkeşler», sonra ise hakim Tofiq Paşayevin xüsusi simpatiya beslediyi metbuat orqanlarının nümayendeleri buraxıldı. Lakin ölkenin aparıcı qezetlerinden olan «Bakı-Xeber», «Yeni Müsavat», «Azadlıq», «Gündelik Azerbaycan», «Realnıy Azerbaydjan», «Ayna», «Zerkalo», «Xazri» qezetinin, hemçinin «BBS», «Azadlıq», «Amerikanın sesi» radiostansiyalarının, «Turan» Informasiya Agentliyinin emekdaşları prosese buraxılmadı. Yuxarıda adları qeyd olunmuş metbuat orqanlarının nümayendelerile yanaşı, ABŞ, Böyük Britaniya sefirliklerinin ve ATET-in Bakı Ofisinin, yerli QHT-lerin nümayendelerinin de prosesde iştirakı temin olunmadı. Bu defe de zalda boş yerin olmadığını behane getirdiler.

Qeyd edek ki, zala, iqtidar ve hakimiyyetyönümlü qezetlerle yanaşı, adları qeribe seslenen metbuat orqanlarının nümayendeleri de buraxıldı. Hemin qezetler bunlardır: «Yeni Azerbaycan», «Ses», «Iki sahil», «Kaspi», «525-ci qezet», «Zirve ve uçurum», «Qeribe hadise», «Futbol alemi», «Humanist mehkeme», «Peşe ehvalatı» ve «Xecalet».

«Cenab hakim, men uzun deyilem. Men hündürem»

«Metbuatın dostu» hakim Tofiq Paşayev bu defe de bize prosesde iştirak üçün şerait yaratmasa da, mehkeme prosesinde baş verenleri nezerinize çatdırırıq.

Prosesde iştirak etmiş şexslerden birinden aldığımız melumata göre, zalda 20-ye yaxın boş yer olub.

Iclas başlayan kimi, prosese sedrlik eden hakim T.Paşayev iş üzre mülki cavabdeh qisminde tanınan Mehrab Aşurovun nümayendesi Yunis Veliyevin öten prosesde dövlet ittihamçısı Nazir Bayramovun prosesden kenarlaşdırılması ile bağlı vesatetile bağlı qerarı elan edib. Hemişe olduğu kimi, mehkeme bu defe de müdafie terefinin qaldırmış olduğu vesatetin temin olunmadığını bildirib.

Bundan sonra fasileye meylli olan hakim T.Paşayev prosesde 5 deqiqelik teneffüs elan edib.

Qısa fasileden sonra iş üzre mülki cavabdeh qisminde keçen akademik Nizami Süleymanov da zala daxil olub. Akademik mehkemenin nezerine çatdırıb ki, hazırlıq iclasının süni şekilde uzadılması yolverilmezdir. Hakim ise, ona cavab olaraq, vekillerin çoxsaylı vesatetlerinin olduğunu ve mehz buna göre de, hazırlıq iclasının bir qeder uzun çekdiyini deyib. T.Paşayev, eyni zamanda, vekil Yunis Eliyeve de sual ünvanlayıb.

T.Paşayev: Siz öten prosesde dediniz ki, prosesde iştirak etmek üçün ağlabatan şerait yaradılmalıdır. Ağlabatan şerait ne demekdir? Biz buna qerarsız da şerait yaratmışıq.

Y.Veliyev: Men burada «şprot» balıq kimi sıxılıb oturmuşam. Menim boyum uzundur, bilmirem ayaqlarımı hara uzadım?

T.Paşayev: Isaxan Aşurov da uzundur. Nece olur ki, o otura bilir, sizse yox?

I.Aşurov: Cenab hakim, men uzun deyilem. Men hündürem.

Bunun ardınca «Azpetrol» şirketinin keçmiş prezidenti Rafiq Eliyevin vekili Fuad Ağayev vesatetle çıxış edib. Ibtidai istintaq zamanı kobud qanun pozuntularına yol verildiyini deyen vekil, mehz bu sebebden, mehkemeden işin yeniden ibtidai istintaqa gönderilmesini xahiş edib: «Rafiq Eliyevin hüquqları Cinayet Prosessual Mecellenin 91.5.10-cu maddelerile pozulub. Ona ittiham verilib ki, guya hansısa şirketlerde vergiden yayınıb. Bunu yoxlama ile müeyyen edibler. Rafiq Eliyev ibtidai istintaq zamanı teleb edib ki, hemin şirketlerde aparılmış yoxlamaların neticeleri ona teqdim olunsun. Lakin senedler ona verilmeyib. Eldar Ehmedov senedleri Rafiq Eliyeve vermek barede qerar qebul edib. Lakin sonradan Eldar Ehmedov öz qerarını icra etmeyib. Bununla da Rafiq Eliyevin hüquqları pozulub. Nezerinize çatdırım ki, hemin senedler bu gün de Rafiq Eliyeve teqdim olunmayıb. Bu esasla da ibtidai istintaq zamanı baş prokuror işi dayandırmalı idi. Indiki merhelede ise mehkeme işi yeniden ibtidai istintaqa göndermelidir. Başqa ölkelerde bu, bele de olmalıdır. Ancaq Azerbaycanda bu mümkün deyil. Resmi senedlerde gösterilib ki, Rafiq Eliyeve tanış olması üçün 12 cild teqdim olunub. Ancaq bu bele deyil.

Qeyd edim ki, işde 2007-ci il martın 10-da 300670 saylı protokol var. 12 martda ise 300567 saylı protokol var. Eldar Ehmedovun istintaq qrupunun mentiqile yanaşsaq, martın 12-den sonra martın 10-u gelir. Ya da bele çıxır ki, Eldar Ehmedov zaman maşını icad edib». Vekilin sözlerine göre, aprelin 19-da ittiham aktı R.Eliyeve teqdim olunarken, o, protokollara qanunsuz ve esassız ittiham aktı ile tanış olduğunu ve nede ittiham olunduğunu bilmediyini qeyd edib: «5 deqiqe keçdikden sonra Rafiq Eliyeve istintaqın yekunlaşdığını bildiribler».

Bu meqamda, jurnalistlerden biri mehkeme zalını terk etmek istedikde, «azad metbuata simpatiya besleyen» hakim T.Paşayev jurnalisti mehkemeye hörmetsizlikde ittiham edib: «Mehkeme zalına buraxılmayanda jurnalistler yazır ki, zala buraxılmırlar». Hakimin nezerine çatdıraq ki, zala buraxılan jurnalistler iqtidaryönümlü metbu orqanların emekdaşlarıdır ve onlar mehkemede seslendirilen fikirleri tam teferrüatı ile qeyd ede bilmezler. Çünki bu, onların temsil olunduğu metbu orqanın kursuna uyğun deyil. Eger hakim T.Paşayev, heqiqeten de, mehkemeden reportaj hazırlanmasını isteyirse, onda yuxarıda adları qeyd olunan, mehkemeye buraxılmayan qezetlerin emekdaşlarının prosesde iştirakını temin etsin.

«Bu güne kimi mene heç kim izah ede bilmir ki, günahım nedir»

Daha sonra teqsirlendirilen şexs R.Eliyev vesatete münasibet bildirerken, arayış vermek istediyini dedi: «Saxlandığım günden ibtidai istintaq biten güne kimi ifade vermek üçün istintaq rehberliyine defelerle müraciet etmişem. Ancaq buna mehel qoyan olmayıb. Ilk günlerde mene tertib etdikleri protokolları, ekspertiza reylerini teqdim edirdiler. Men de her birine öz vesatetlerimi yazırdım ve meni dindirmelerini teleb edirdim. Onlar mecbur olub, mene Eldar Ehmedovdan cavab getirirdiler. Sonra ise heç bir cavab verilmedi. 2007-ci ilin yanvarında hansısa şirketde yoxlama aparıblar. Hemin yoxlama barede rey ise 2006-cı ilin aprelinde yazılıb. Bu nece ola biler? Bununla bağlı reyim olub ve Eldar Ehmedov dolayısı yolla öz saxtakarlığını etiraf edib. Qeyd edim ki, 76 min 4 yüz çeki 9 manat 40 qepiye vurublar, amma resmi senedlerde mebleği artıq gösteribler. Bele ki, çeklerin qiymeti 718160 manat etse de, resmi senedlerde bunu 3 milyon manat kimi gösteribler. Men Azer adlı müstentiqe dedim ki, siz sehv yazıbsınız. O ise cavabında bildirdi ki, bunu reisimiz yazıb ve o sehv ede bilmez. Bu güne kimi mene heç kim izah ede bilmir ki, günahım nedir. Bununla bağlı müraciet edende de, Eldar Ehmedov deyib ki, ittihamın mahiyyetini izah edecek. Ancaq bugüne kimi o bunu izah etmeyib. Axı nece de etsin... Ele bil, mene deyirler ki, sen Nargin adasına gedende maşınla adam vurubsan. Men bunlara izah ede bilmirem ki, Nargin adasına maşın yolu yoxdur axı...

Cenab prokurorlar, belke siz izah edesiniz, meni burada niye saxlayıbsınız? (Qeyd edek ki, dövlet ittihamçılarının mimikasından onların R.Eliyevin sualına cavab vermek iqtidarında olmadığı aydın sezilirdi-V.B.). Men indi hakimin xoşuna gelmeyen ittihamdan («dövlet çevrilişine cehd»-V.B.) danışsam, buna imkan vermeyecekler...».

T.Paşayev: Bu meseleleri araşdıracağıq.

R.Eliyev: Dünen(srağagün-V.B.) men bele bir söz işletdim ki, onları sökeceyem. Bu düzgün başa düşülmeyib.

Bunların tertib etdiyi ittiham aktı ağ parça üzerinde qara sapla işlenmiş tikişe benzeyir. Men demişem ki, hemin sapları sökeceyem. Isteyirsinizse, meni burada 15 il saxlayın. Amma bu adamları buraxın. Metbuatı zala buraxın ki, men xalqın qarşısında hesabat vere bilim. Bir neçe gün evvel sizin xoşunuza gelmeyen ittihamla bağlı...

T.Paşayev: Xoşuma gelmeyen yox, bu ittihama aid olmayan meselelerle bağlı.

R.Eliyev: Saxlanma müddetinin vaxtı bitende meni çağırdılar ve men dedim ki, artıq saxlanma müddetim bitdiyi üçün gedirem. Meni zorla saxladılar ve sonradan baş prokurorun yanına gedib, saxlanma müddetinin vaxtını saat 13:00-dan saat 18:00-a deyişdiler. Bunu sizin Vüqar Nesibov edib. Men ümumilikde, 23 cildle tanış olmuşam. Qalan 260-nı ise heç görmemişem. Amma yazırlar ki, guya men hamısı ile tanış olmuşam. Artıq hamı bilir ki, buradakı şexsleri ancaq Ferhad Eliyeve göre saxlayıblar. Isteyirsinizse, Ferhada ve mene 20-30 il iş verin, amma onları buraxın.

Men ne qazanmışamsa, hamısını temiz, halal yolla qazanmışam. Vergileri de vaxtında ödemişem. Meni ancaq xalqın qınağı narahat edir. Xahiş edirem, metbuatı - siz bilirsiniz hansı metbuatı deyirem - zala buraxın.

T.Paşayev: Burada 18 metbuat nümayendesi iştirak edir (Hakimin nezerine çatdıraq ki, o özü hemin şexslerin mehkemeden reportaj yazmadığını etiraf edib. Odur ki, onlar ancaq zalda yer doldurmaq üçün prosese buraxılıblar-V.B.).

R.Eliyev: Men istediyini yaza bilen metbuatı deyirem. Elton Quliyev demişken, bizim metbuatı buraxın. Onlar prosesde iştirak etdikden sonra, isteyirsinizse, 100 vergi müfettişini bura getirin ve menimle üzbeüz qoyun. Eger onlar ittihamda baremde deyilenleri sübuta yetire bilseler, onda üzüme tüpürsünler. Eks halda...

Men vergiden yayınmağı Milli Bankdan oğurluq kimi qiymetlendirirem. Qoy, xalq bizi oğru, quldur kimi tanımasın. Bir daha xahiş edirem, sözün esl menasında metbuatın iştirakını temin edin.

T.Paşayev: Mehkeme açıqdır ve isteyen şexs prosesde iştirak ede biler.

R.Eliyev: Beli, beli, proses heddinden artıq açıq keçirilir...

Bundan sonra R.Eliyevin diger vekili Elimerdan Sadıqov vesatetle çıxış ederek, mehkemeden işe xitam verilmesini ve müdafie üçün zeruri senedlerin suretlerinin çıxarılmasına şerait yaradılmasını xahiş etdi.

Daha sonra hakim T.Paşayev verdişinden el çekmeyerek, yeniden prosesde qısa fasile elan etdi.

Fasileden sonra vekil E.Sadıqov yeni vesatetle çıxış etdi. O, mehkemeden qanunsuz yolla elde edilmiş sübutların ittiham aktından xaric edilmesini xahiş etdi.

Bunun ardınca teqsirlendirilen şexs R.Eliyev Şıx qesebesinde «Azpetrol» şirketine mexsus 20 hektarlıq torpaq sahesinde kesilmiş ağaclarla bağlı açıqlama verdi: «Ittihamda deyilir ki, guya orada 107 ağac kesilib. Eslinde ise bele hal olmayıb. Mesele ile bağlı ekspertiza keçirilib. Ancaq ekspertizanın reyleri saxtalaşdırılıb. Sebail Rayon Belediyyesinin memarı Etibar Memmedov saxta akt tertib edib. Akta göre, guya biz, 20 hektar evezine, 27 hektarı hasarlamışıq. Deyilir ki, guya biz qalan erazini zebt etmişik. Axı biz oranı hasara almamışdıq. Bele olan halda, erazini nece zebt ede bilerdik?».

Qeyd edek ki, R.Eliyevin vekili F.Ağayev çıxış ederek, mehkemeden mülki ittihamların baxılmamış saxlanılmasını xahiş etdikden sonra hakim T.Paşayev prosesde fasile elan etdi.

«Ferhad Eliyevle eyni nazirlikde işlidiyime göre hebs olunmuşam»

Melumat üçün bildirek ki, günorta fasilesinden sonra da yuxarıda adları qeyd olunan metbuat orqanlarının nümayendelerinin «açıq proses»de iştirakı temin olunmadı.

Mehkemede iştirak etmiş şexslerden birinden elde etdiyimiz melumata göre, fasileden sonra teqsirlendirilen şexs Qedir Hüseynovun (Iqtisadi Inkişaf Nazirliyinin Sahibkarlığa Kömek Milli Fondunun icraçı direktor vezifesinde çalışıb-V.B.) vekili Eli Mehdiyev vesatetle çıxış etdi. Müvekkilinin günahsız olduğunu deyen vekilin bildirdiyine göre, ibtidai istintaq zamanı Q.Hüseynovun hüquqları kobud suretde pozulub. Mehz bu sebebden de, E.Mehdiyev mehkemeden müvekkilile elaqedar elan olunmuş ittihama xitam verilmesini xahiş etdi: «Qedir Hüseynov evvel dövlet çevrilişinde ittiham olunaraq, hebs edilib. Sonradan ise ona qarşı korrupsiya ittihamları ireli sürüldü. Qeyd edim ki, korrupsiya cinayetleri istitaq zamanı sübut olunmayıb. Qedir Hüseynov mehz Iqtisadi Inkişaf Nazirliyinde işlediyi üçün hebs olunub. Korrupsiya cinayetlerile bağlı müvekkilimin eleyhine bir fakt da olsun sübut olunmayıb. Lakin 2007-ci ilin mart ayının 1-de ona qarşı korrupsiya cinayetlerile bağlı ittiham ireli sürülüb. Qedir Hüseynovun sehheti normal deyil. O, xestedir. Onun xesteliyile bağlı mehkeme tibbi ekspertizası teyin olunmalıdır. Hemçinin, hesab edirem ki, müvekkilim baresinde seçilmiş hebs-qetimkan tedbiri qeyri-qanunidir. Onun haqqında elan olunmuş ittihama xitam verilmelidir».

Daha sonra çıxış eden teqsirlendirilen şexs Q.Hüseynov vekili terefinden qaldırılmış vesateti desteklediyini bildirmekle yanaşı, istintaq dövründe hüquqlarının pozulduğunu qeyd etdi. Hakimlere mehkemenin hakimiyyetin 3-cü qolu olduğunu xatırladan teqsirlendirilen şexs, cinayet işile tanış olmaq üçün ona verilmiş vaxtın az olduğunu dedi: «Mene ittihamın mahiyyeti melum deyil. Respublika Prokurorluğu deyir ki, men dövlet çevrilişine cehdde ittiham olunuram. Amma...».

Bu meqamda «metbuatın dostu» olan hakim T.Paşayev Q.Hüseynova «ittihamdan kenara çıxma» deyerek, teqsirlendirilen şexsin sözünü kesdi.

Q.Hüseynov: Ay quzu kesim...

T.Paşayev: Heç ne kesmek lazım deyil.

Q.Hüseynov: Qadan alım...

T.Paşayev: Uzun iller mesul vezifede işlemisiniz. Etikadan kenara çıxmayın.

Q.Hüseynov: «Mehman» filminde prokuror uzaq bir rayona gelir. Rayonda baş veren cinayet işlerini qaldırır. Bir cinayetkardan soruşur ki, ne üçün hebs olunmusunuz? Deyir ki, qoyun oğurlamışam.

T.Paşayev: Ittihamın mahiyyeti üzre danışın.

Q.Hüseynov: Mene danışmağa imkan vermirsiniz. Sonra da deyirsiniz ki, ittihamın mahiyyeti üzre danışın. Mene ireli sürülmüş ittihamdan melum olur ki, men hinduşka etine göre hebs olunmuşam.

T.Paşayev: Dövlet ittihamçıları ittihamı elan edende melum olacaq ki, siz hinduşka etine göre hebs olunmusunuz, yoxsa quzu etine göre.

Q.Hüseynov: Men mehz cenab Ferhad Eliyevle eyni nazirlikde işlidiyime göre hebs olunmuşam.

Bundan sonra vesatetle çıxış eden teqsirlendirilen şexs Maarif Qurbanovun vekili Sabir Isayev müdafie etdiyi şexs haqqında elan olunmuş ittihamda cinayet terkibi olmadığını esas getirerek, mehkemeden işe xitam verilmesini xahiş etdi.

F.Eliyevin vekili Ramiz Memmedov ise sabiq nazir hebs olunduqdan sonra onun teqsirsizlik prizumpsiyasının pozulduğunu bildirdi. Vekilin sözlerine göre, 2005-ci il oktyabrın 21-de MTN-in ve Respublika Prokurorluğunun yaydığı beyanatda müdafie etdiyi şexs cinayetkar aldandırılıb: «Buna baxmayaraq, Ferhad Eliyeve qarşı heç bir ciddi fakt ortaya qoyulmadı. Ibtidai istintaq zamanı defelerle baş prokurora etiraz vermişik. Lakin bu etirazlara cavab verilmeyib. Teqsirlendirilen şexs hüququndan istifade edib ifade vermekden imtina ede biler. Bu onun eleyhine çevrile bilmez. Lakin Ferhad Eliyevin ifade vermemesi onun eleyhine yöneldilib. Ferhad Eliyev qanunsuz olaraq, hebsde saxlanılır. Bunun da acı neticesi gelecekde özünü gösterecek. Buna göre de, Ferhad Eliyev derhal azadlığa buraxılmalıdır».

Sabiq nazirin diger vekili Elton Quliyev ise çıxışı zamanı cinayet materiallarında olan saxtakarlıqlardan danışdı: «Istintaq materiallarında saxtakarlıq mövcuddur. Bunun üstünü ötr-basdır etmek mümkün deyil. Qanunu pozan müstentiqler haqqında bir defe xüsusi qerar çıxarın ki, onlara ders olsun ve gelecekde bele qanunsuz hereketlere yol vermesinler. Qoy, çıxarılmış xüsusi qerar onlara sözün heqiqi menasında ders olsun».

«Hebs olunandan sonra cemi bir defe dindirilmişem ki, hemin ifadem de cinayet işinde yoxdur»

Bunun ardınca, hakim T.Paşayev çıxış üçün sözü sabiq iqtisadi inkişaf naziri F.Eliyeve verdi. Istintaq dövründe kifayet qeder qanunsuzluqlara yol verildiyini deyen F.Eliyev özünün ve diger teqsirlendirilen şexslerin nede ittiham olunduğunu bilmediyini qeyd etdi: «Istintaq dövründe çoxlu qanunsuzluqlara yol verilib. Özüm de daxil olmaqla, burada oturanların nede ittiham olunduğu mene melum deyil. Bu güne kimi bunu bize izah eden tapılmır. Bize nede ittiham olunduğumuz deyilmir. Biz sebebsiz yere burada oturmuşuq. Şer, böhtan üstünde tutulmuşuq. Burada mühakime olunanların hamısı mene göre hebs olunublar.

Hebs olunduğum günden hüquqlarım pozulur, temin olunmuş hüququm yoxdur. Istintaq dövründe müdafieçim Elton Quliyevin eli qabar olub vesatet yazmaqdan. Ancaq onların heç biri temin olunmayıb. Hebs olunandan sonra cemi bir defe dindirilmişem ki, hemin ifadem de cinayet işinde yoxdur.

2005-ci il oktyabrın 24-de fealiyyetim yoxlanılmağa başlandı. Hemin yoxlamada men de iştirak etmek isteyirdim. Lakin menim iştirakım temin olunmadı. 8 ay menim fealiyyetimle bağlı yoxlama aparıldı. Yoxlamaların neticesi haqqında mene melumat verilmedi ve yoxlama birbaşa ekspertizaya yollanıldı. Ekspertizanın reyi de heç bize düz-emelli verilmedi. Istintaq sosializm dövründe olduğu kimi aparılırdı. Ele bil, hamı yarışırdı ki, görek kim daha çox «fakt» toplayar. Indi de rayonlardan bura adamları getirib mehsul yığımının yarışını aparırlar. Hakimlerin qebul etdiyi qerarı Eldar Ehmedov hazırlayıb baş prokurora teqdim edir. Baş prokuror da öz növbesinde, hemin qerarı hakimlere qebul etdirir».

F.Eliyev çıxışının sonunda «burada oturanları buraxın, danışsam kişi deyilem» dedikde, «açıq mehkeme prosesi» aparan hakim T.Paşayev sabiq nazirin sözünü keserek, ona «gelin bele danışmayaq» dedi.

Daha sonra dövlet ittihamçıları Beşir Ceferov ve Nazir Bayramov işin mehkeme baxışına verilmesine dair vesatetle çıxış etdiler.

Mehkeme heyeti ise vesatetle bağlı qerar qebul etmek üçün müşavire otağına yollandılar.

Belelikle, mehkemenin hazırlıq iclası mayın 21-i davam edecek ve hemin gün dövlet ittihamçıları terefinden qaldırılmış vesatetle bağlı mehkemenin qerarı elan olunacaq.

Vazeh BEHRAMOĞLU

("Bakı Xəbər")