http://mirzexezerinsesi.net/articles/category/history en-us 40 <p><a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/yanvar_2.jpg','popup','width=300,height=201,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/yanvar_2.jpg"><img alt="yanvar 2" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/yanvar_2-tbn.jpg" width="251" height="168" /></a>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>BU MİNVALLA HƏLƏ NEÇƏ QARA GECƏ, HƏLƏ NEÇƏ QARA DAN VAR...<br /> &nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Qara Yanvar...<br /> Qara qanlar...<br /> Qara anlar...<br /> İyirmi iki il ötdü keçdi...<br /> Hələ... Hələ... O gecədən atasını, anasını, övladını arayan var,<br /> Qardaşını, bacısını, öz yarını arayan var...<br /> Bir gün yarım dönər deyə ocaq yanda qarıyan var...<br /> &nbsp;Ömrü keçdi bir igidin...<br /> Müstəqilik? Azalıbmı düşmənimiz, ucalıbmı heç mənimiz?..<br /> Yox... Hələ də azalmayıb, qarı düşmən canımızı az almayıb...<br /> Qara Yanvar...<br /> &nbsp;Hələ... Hələ ... Aramızda neçə-neçə qara yan var,<br /> Sarkisyan var, Köçəryan var, Lalayan var...<br /> Bu millətin dövlətini, sərvətini dədəsinin malı kimi talayan var...<br /> Qara Yanvar qanlarına batan əli yalayan var...<br /> Hələ Şuşa işğal altda, hələ Laçın işğal altda...<br /> Kəlbəcərdə, Füzulidə Samvel, Aşot, Balayan var...<br /> Xocalının alınmayıb heç qisası...<br /> Laçındakı Qara gölü erməniyə bağışlayıb Ağcabədi Ağ gölündə ceyran, cüyür ovlayan var...<br /> Qara Yanvar...<br /> Qara qanlar...<br /> Qara anlar...<br /> Amalında Allah eşqi yaşatmayan, Vətən eşqi, millət eşqi yaşatmayan,<br /> ürəyindən qara qanlar axıtmayan<br /> o anları çətin anlar...<br /> O vaxt dedik; qatilimiz sovet, rus və erməni...<br /> &nbsp;Indi kimlər hey üzümə gülə-gülə uçuruma sürür məni?<br /> Susur, dinmir kimciyəzlər...<br /> Niyə? Niyə, demirlər ki;<br /> Qara Yanvar - tamahımız, nəfsimizdi!<br /> Rüşvətxor, korrupsioner tayfamızdı, nəslimizdi!<br /> Qara Yanvar - seçkilərdə saxtalaşan səsimizdi!..<br /> Bizə düşmən lazım deyil, öz nəfsimiz bəsimizdi!..<br /> Qara Yanvar...<br /> Hələ neçə yaltaq, məddah, hələ quyruq bulayan var,<br /> Özünün saf övladını pulla, zorla vəzifəyə, kresloya pərçim edib bu rejimə calayan var...<br /> Ay maşallah, binalar da, küçələr də yaraşıqlı, bəzək-düzək,<br /> Fəxr edirik; altımızda inomarka, yanımızda amerikanka...<br /> Bəs içimiz, mənliyimiz?! Başdan-başa nəcis, təzək...<br /> Qara Yanvar...<br /> Nədən, nə üçün həlak oldu o insanlar?<br /> Onların tək amalıydı Allah, millət, dövlət, bayraq!<br /> Onlar şəhid olmadı ki, bu gün həmin bayraq altda min sifətə, cildə girib xərac yığaq, rüşvət yığaq!<br /> Onlar həlak olmadı ki, ucaldıb ən uca bayraq, əvəzində ulu xalqın mənliyini yerə yıxaq!..<br /> Qara Yanvar...<br /> Bədənimiz güllələrdən dəlik-deşik, bədənimiz xıncım-xıncım qara-qara tanklar altda!..<br /> Qanlar axdı, canlar çıxdı, kafir yağı evlər yıxdı...<br /> Bu dünəndi... Bu gün isə mənliyimiz əlil-şikəst, nəfəsimiz kəsilibdi kreditlər, banklar altda...<br /> Qara Yanvar...<br /> Keçmişlərdən danışırıq hayla-küylə...<br /> Heç bu günü arayan var?..<br /> İndi bizə əzab verən ağrılara göz yumaraq ötənlərə ağrıyırıq-<br /> Qorbaçovu, Vəzirovu qarğıyiriq...<br /> Düzdü, onlar günahkardı...<br /> Amma bu gün içimizdən gələn səsə qulağımız hələ kardı...<br /> Guya ki, biz bilmirik ki, Qara Yanvar qırğınının davamçısı başçı, nazir kreslosunda rüşvət yığan tamahkardı?..<br /> &nbsp;Guya ki, biz bilmirik ki, bu millətin baş qatili xalq gözündən pərdə asıb yumurtadan yun qırxmaqda peşəkardı?..<br /> Qara Yanvar...<br /> &nbsp;O gecədə bizi əzib qanımıza qəltan etdi erməniylə Qızıl Ordu...<br /> Çox keçmədi “müstəqillik”, “demokrat” maskasıyla cinayətkar, yaltaq-yultaq başımızda yuva qurdu...<br /> Neçə illər qədərincə lənətlədik ermənini, farsı, rusu...<br /> İndi bizi tapdalayır bu rüşvətxor, bu şərəfsiz, bu imansız cin ordusu...<br /> Qara Yanvar...<br /> Qarakənddə vertolyotda həlak olan o qeyrətli oğulların sirri qaldı qara-qara qutularda,<br /> O uçağı vuranlar da, vurduran da getdi gora qutularda...<br /> Qara Yanvar...<br /> &nbsp;Hakimiyyətin, pulun üstdə qardaşları qardaşlara qırdıran var...<br /> Qardaşını güllələyib rütbə alan, orden alan, neçə “Milli qəhrəman” var...<br /> Qara Yanvar... “Hər şeyin zamana ehtiyacı var”<br /> deyə-deyə biri yumdu gözlərini,<br /> sirləri də özü ilə dəfn eyləyib belə getdi...<br /> Qalanları iyirmi il “Bu rejim çürüyübdür, getməlidir! Biz gəlirik!” söyə-söyə vaxtı verdi yelə getdi...<br /> Qara Yanvar – Qarabağın taleyini, qara-qara maşınlarda, portfellərdə qaralayan AŞPA, ATƏT,<br /> &nbsp;iqtidarla əlbir olub o teatr-mitinqlərdə bu millətin oğulların, enerjisin hissə-hissə bada verən “müxalifət”,<br /> dün cəbhəçi, müsavatçı, bu gün yapçı, sabah mapçı maskasında baş aldadan minsifətdi...<br /> Yetər artıq aldadıldıq, yetər! Bəsdi! Kifayətdi!..<br /> Qara Yanvar... Bitməyibdi... Ruhumuzda, qəlbimizdə gəzir hələ...<br /> “Analoqu tapılmayan” “demokratiya” pambığıyla başımızı kəsir hələ...<br /> Qara Yanvar- rüşvətxor məktəbimiz, gözüqıpıq hicabımız, çılpaqlaşan, arsızlaşan dəbimizdi...<br /> Qara Yanvar – cinayətkar hakimimiz, gözüdoymaz həkimimiz, günü-gündən saxtalaşan dərmanımız, həbimizdi...<br /> Qara Yanvar...<br /> Yad əllərə, yad ciblərə qara qızıl axitmaqdan gözəl Xəzər qaralıbdı...<br /> O gecədə yatanları haqq səsiylə oyadanlar; Vahabzadə torpaq altda, qürbətlərdə haqq dərdindən Mirzə Xəzər saralıbdı...<br /> Qara Yanvar...<br /> “Qara qızıl” alveriylə bu millətin taleyini qaraldan var...<br /> Dayanmadan artır, artır cinayətlər, intiharlar...<br /> Bu minvalla hələ neçə qara gecə, hələ neçə qara dan var...<br /> Qara Yanvar...<br /> Qara qanlar...<br /> Qara anlar-<br /> Cinayətkar, rüşvətxor baş oğrular şəhidlərin məzarına gül qoyurlar...<br /> Hələ...Hələ bilmirik ki, gözümüzə kül üfürüb başımıza kül qoyurlar...<br /> Bizə təzə gor oyurlar...<br /> Qara Yanvar...<br /> Bu minvalla hələ neçə qara gecə, hələ neçə qara dan var...<br /> Amma şükür, Yaradan var... Nə yaxşı ki, bu torpağın şəhidlərin canı-dildən ağlayan var...<br /> Vətən, millət sevdasıyla aşıb-daşan, çağlayan var...<br /> Nə yaxşı ki, bu cin, iblis firqəsinin yollarını bağlayan var...<br /> Bu millətə gün verməyib od qoyanı bu dünyada olmasa da, o dünyada&nbsp; dağlayan var...</p> <p><br /> e-mail: slacin1992@rambler.ru</p> <p>&nbsp;</p> Thu, 19 Jan 2012 07:52:12 -0500 urn:uuid:8e98dffb-d758-4748-8a77-f6c76b67ef6f Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2012/01/19/sultan-lachin-qara-yanvar Əkslər Milli tariximiz Milli yaddaşımız http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/6393 <p><i></p> <p>Mən &#8220;Niş&#8221; neçə müddətdir ki, Bakıdan uzaq düşmüşəm. Həqiqətən o mədəni şəhər haqqında xatirələrim məni çox sıxır. Axı uzun müddət orada bəzi qəhrəmanlıq mənzərələrinə adət etmişdim. Doğrudan da Tehranda belə mənzərələrin olacağını təsəvvürümə gətirə bilmirdim. Çox dilxor idim. Hətta bir neçə dəfə istədim ki, tikanlı yazılardan əl çəkib yenə də o rəşadət və qeyrət meydanına gedim və orada yaşayım. Həqiqətən neçə dəfə bu fikrə düşdüm, sonra bir hadisə baş verdi və getməkdən vaz keçdim. Oxucu cənablar, yəqin bizim hissiyatımızı başa düşmürsünüz və öz-özünüzə deyirsiniz ki, bu &#8220;Niş&#8221;in də sözü qurtarıb, türklər demişkən &#8220;yarəm, yarəm&#8221; oxuyur. Mənim dərdimdən xəbəriniz olmadığı üçün sizin təsəvvürünüz düzdür. Həqiqətən Bakının elə təbii mənzərəsi vardır ki, adam onu Tehrandan üstün tutur. Oranın mürdəşir toz-torpağı adamların gözlərini kor eləyir. Öz aramızda qalsın Tehranın toz-torpağı Bakıdakından az deyil. Tehranın toz-torpağı ona görə çoxdur ki, burada bələdiyyə idarəsi yoxdur. Əgər Bakı kimi burada da bələdiyyə idarəsi olsaydı altı min ildən çox tarixi olan bir ölkə neçə müddət qabaq şəhər islahatı və müəssisələr üçün 27 milyon manat xaricdən borc edib, şəhəri elə bir hala salardı ki, Parislə rəqabət edərdi. Deyəcəksiz ki, bu, çox böyük mübaliğə oldu! Yəqin İran oxucuları üçün yazıldığından bu belə deyilmişdir. Amma bir belə sərvətlə Bakıda böyük bir bələdiyyə idarəsi olması baxmayaraq şimal küləyi əsəndə gərək evin içərisində də hər kəs götürüb üz-gözünü silsin və qulağına pambıq tıxasın. Bəs bu hansı mənzərədir ki, mənim diqqətimi cəlb eləyib? Bəli, bu mənzərə Bakı qoçularının güllə atma mənzərəsidir. Bakıda qoçu adlanan adamlara burada məşədi deyirlər. Amma güman etməyin ki, Bakı qoçuları Tehran məşədiləri kimi biqeyrətdirlər, yox! Onların dəsgahı var, hörmətləri var, cah-cəlalları var. Kim onlara salam verməsə, dərhal təpəsinə bir güllə vurarlar. Xülasə, onların cah-cəlal və qüdrətləri bizdəki &#8220;uzaq ol&#8221;, &#8220;kor ol&#8221;, &#8220;bir yerə yığışmayın&#8221; kimi olmasa da, ondan geri qalmır. Bütün Bakı varlıları başqaları üzərində üstünlük qazanmaq üçün qoçulardan istifadə edib, köməklik alırlar, onlar da öz ağalarının məqsədini yerinə yetirmək üçün küçədə, bazarda dəstə-dəstə olub bir-birini gülləyə tuturlar. Gecə gündüz daş dalında, divar arxasında gizlənib bir-birini öldürüb, canlarına qəsd edənlər də onlardırlar. Azacıq pul müqabilində adamların başını qoyun kimi kəsməyə hazır olanlar da onlardır. Bəli, mənim diqqətimi cəlb edən elə bunlardır, Bakı küçələrində baş verən haman bu mənzərələrdir. Bir də görürsən dəniz kənarında gəzən qadın, kişi, uşaq bir-birinə dəydi, arvad—uşaq arasına çaxnaşma düşdü, hərə bir tərəfə qaçdı. Elə bil ki, yırtıcı bir vəhşi onlara hücum etmişdi. Soruşursan ki, nə xəbərdir? Heç kəs sənə cavab vermir, hər kəs ancaq öz canının hayındadır, onların gözü sənin əlindədir. Əgər artıq ayağın olsaydı onu səndən kirayə edib tez qaçıb canlarını bu təhlükədən qurtarardılar. Əgər çox israr edib soruşsan dilləri tutular, danışa bilməzlər. Nəhayət, məsələ məlum olur. Sənin sualının cavabında deyərlər ki, o biri küçədən mauzer səsi gəlir. Əgər qəzetlərin sabahkı nömrələrində veriləcək məlumatdan daha geniş məlumat almaq istəsəniz, səs gələn tərəfə gedin. Bakı &#8220;məşədilərinin&#8221; &#8220;qeyrətini&#8221; öz gözlərinizlə görərsiniz. İki dəstə müsəlman cavanları üz-üzə durub rəşadət və şücaətlə bir-birlərinə güllə atırlar. Onlar anlamırlar ki, bura adamların gəl-get və ümumi gəzinti yeridir. Polis gələn kimi müharibə dayanır. Çox vaxt bir neçə nəfər bu &#8220;rəşadət&#8221; meydanında qalıb xalqın nifrəti ilə üz-üzə gəlir, bəziləri də cəhalətlə dünyadan gedirlər. Mən uzun müddət Bakıda qaldığıma görə bu mənzərəyə adət etmişdim. Tehranlılara bu qəribə mənzərə təəccüblü görünər. Burada gələn kimi naxoşladım. Çünki &#8220;tərki adət be mövcibi-mərəzəst&#8221;*. İndi şükür etməliyəm ki, qeyrətli mücahidlər neçə vaxtdır ki, mən &#8220;Niş&#8221;i bu əlacsız xəstəlikdən xilas ediblər. Bakıdakı qoçubazlığı buraya da gətiriblər. Mən elə bilirdim ki, Bakıya gedib bir daha o mənzərələri görməyəcəyəm. Ona görə ki, deyirlər Bakıya çox zülmkar bir hakim təyin olunub, qoymur küçələrdə adamlara əziyyət versinlər. Bütün Bakı &#8220;məşədilərinin&#8221; bir hissəsini həbs, bir hissəsini də sürgün ediblər. Əlhəmdülillah, qeyrətli mücahidlərin bərəkətindən bundan azad oldum. Məgər oturub bu sətirləri sərbəst yaza bilməyim o möhtərəm zatlarm sayəsində deyil?!... Xüsusilə bəzilərinin faytonda oturub divanə adamlar kimi gərdənlərini çəkən görəndə Bakı qoçuları yadıma düşür, az qalır deyəm ki, &#8220;sənin o hündür, yaraşıqlı qədd-qamətinə qurban!&#8221;. Qoçularla bunlar arasında fərq budur ki, onlar öz silahlarını gizlədir və əyinlərində rəsmi paltarları da yoxdur. Bu da ondan irəli gəlir ki, Rusiyada istibdad, bizdə isə məşrutədir. Mənim halımı dəyişən budur ki, Bakı qoçuları güllə atanda yapon qoşunu Tiflisdə deyildi&#8230; Amma demək lazımdır ki, indi Rus qoşunu Qəzvindədir!...</p> <p></i></p> <p>NİŞ &#8220;İrani-nov&#8221; <span class="caps">N 168</span>, 2 aprel 1910 http://rasulzade.org/articles/2_22.html</p> Mon, 23 May 2011 14:55:00 -0400 urn:uuid:ebc38b4e-69a6-43ca-bde7-cbac7ba41371 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2011/05/23/memmed-emin-resulzade-baki-qochulari Milli tariximiz <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>20 yanvar faciəsi ilə bağlı dönüb-dönüb təkrarlanan, hakimiyyət tərəfdarlarının ağzında saqqız olan fikir var: Azərbaycan xalqı o vaxt blokada vəziyyətində idi, bu blokadanı Heydər Əliyevin Azərbaycanın Moskva nümayəndəliyindəki çıxışı yardı.<br /> H.Əliyevin çıxışı nəyi yarıb bilmirəm, o çıxış zərrə qədər də olsa, Azərbaycan xalqının mübarizəsinə, mətanətinə xeyir veribsə, vallah, eşq olsun. Amma gözə kül üfürməsinlər… Ağa durur, Ağacan durur.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Yanvar faciəsində təklənmiş, boğulan azərbaycanlılara oksigen balışı “Azadlıq” radiosu idi, Mirzə Xəzər idi. O “Azadlıq” ki, mərhum Əliyevin oğlu onun FM dalğada yayımına ötən yanvardan qadağa qoyub. “Azadlıq” radiosunu haram buyurub. Səbəb 20 il əvvəlkindən heç də fərqlənmir. Azərbaycanı o vaxtkı kimi indi də dəmir pərdələr arxasında saxlamaq istəyirlər. Mənasız və uğursuzluğu “2 + 2 = 4 kimi aydın olan bu işə hakimiyyət enerji, pul xərcləməkdən özünü saxlaya bilmir. Dünya sərhədləri yox etmək mərhələsinə girdiyi bir ərəfədə Rüstəm Zalın özü belə dirilib gəlsə, Azərbaycanı dünyadan təcrid etmək bir nakam arzu kimi Ilham Əliyevin ürəyində qalacaqdır. Azadlıqsa əbədidir – dırnaqlı, dırnaqsız.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Pul və uşaq</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Ilham Əliyevin iştirakı ilə 2009-cu ilin yekunlarına həsr edilən iclası televiziyada izlədim, səhəri gün diqqətlə onun çıxışını birbəbir qəzetdən oxudum. Böyük bir mətndə təsəvvür edin ki, bircə demokratiya sözü yox… Bir dənə də olsun insan haqları ilə bağlı fikir, söz yox. Elə hey pul, pul, pul.<br /> Onun çıxışından belə anlaşılır ki, Azərbaycanın pulu aşıb-daşır. Təki belə olsun. Amma bu çıxışlarla əlahəzrət kimə və nə mesaj ötürür? Bakıdan 10 kilometr kənara ayaq qoymaq kifayət edir ki, insanların zəlil gündə yaşadığına, kəndlərin, rayonların viranə qaldığına şahidlik edəsən. Pul olmayanda bu miskin mənzərəyə rahat izah tapmaq olur, amma sən pulumuz var, özü də lap çox deyirsənsə, vətəndaşların amansız sualları qarşısında tab gətirə bilməzsən.<br /> Rayon, kənd yollarının bərbadlığı, ordakı məktəblərin, mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin uçub tökülməsi böyük suallar yaradır. Pul varsa təqaüdlər, əmək haqları niyə bu qədər aşağıdır?</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Pulumuz çoxdursa, bəs o kimdədir, hardadır, niyə aşağılara ondan pay düşmür? Pul varsa, niyə onu qazana bilmirik?</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Pul isə həqiqətən var: Ilham Əliyevin və onun yaxın çevrəsinin cibində. Bu pul təkcə xərclənmək üçün yox, həm də xalqa yanıq vermək üçündür.<br /> Ilham Əliyevin ən böyük yanlışı onun hələ də pulun istənilən dəyərdən böyük olmasına inanmasıdır. Bu çox zərərli xasiyyətdir. Insanlar kimi dövlətlərin də hörməti, nüfuzu onların büdcəsindəki kapitala görə ölçülmür. Çox kasıb, məsələn, Gürcüstan kimi də olub dünyanı özünə valeh etdirmək mümkündür. Pul olsun, buna qarşı heç kim durmur, amma ədalət də olsun, azadlıq da. Həm də pul hər kəsdə olsun, daha doğrusu, onu halal yolla qazanmaq bacarığında olan hər kəsdə. Belədə “gördüm ki, qaz borcunuzu verə bilmirsiniz, bağışladım” minnətinə də gərək qalmaz.<br /> Əlahəzrətin çıxışının bir yeri antielmi olmaqla yanaşı çox komikdir. Məsələn o, ötən il Azərbaycanda daha çox uşaq doğulmasına işarə edərək deyir: “Vəziyyət yaxşılaşır, insanlar daha da yaxşı yaşamağa başlayırlar. Beləliklə demoqrafik artım bunun bilavasitə göstəricisidir”. Geniş izahata ehtiyac yoxdur, Ilham müəllim əhalinin rifahının artdığından onların törəmə qabiliyyətinin də yüksəldiyini söyləyir. Bizə isə iqtisadiyyat dərsində öyrədirdilər ki, inkişaf edən dövlətlərin bir çox əlamətlərindən biri də ailədə uşaqların az doğulmasıdır. Ilham müəllimin fikirlərinə inansaq, onda 11 uşaq doğan qadının sonsuz sayıldığı Afrika ölkələri inkişafın pikini yaşayır…</p> <p>&nbsp;</p> <p>"Azadlıq" qəzeti</p> Sun, 28 Mar 2010 00:31:59 -0400 urn:uuid:b806cf69-2545-4e5b-8f1a-b12f1b0fe53c Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2010/03/28/natiq-gulehmedoglu-pul-ve-azadliq Milli tariximiz Milli yaddaşımız http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/5064 <p><a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/lala3.jpg','popup','width=160,height=120,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/lala3.jpg"><img alt="lala" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/lala-tbn2.jpg" width="160" height="120" /></a></p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> 20 Yanvar hadisələriylə bağlı hakimiyyətin apardığı əsas təbliğat ondan ibarətdir ki, o vaxt Azərbaycanı informasiya blokadasından Heydər Əliyev çıxarıb. Məhz H.Əliyev Moskvadakı məlum mətbuat konfransı ilə baş verən gerçəkləri dünya ictimaiyyətinə çatdırıb. Hazırda hakimiyyətin yürütdüyü təbliğat bunun üzərində qurulub və bu təbliğatın fonunda cərəyan edən hadisələrlə bağlı başqalarının rolu unudulub. Amma 20 Yanvar hadisələrdən 20 il keçəndən sonra ALP lideri Lalə Şövkət o zamankı olaylarla bağlı maraqlı faktın üstünü açıb. Məlum olub ki, H.Əliyevin iştirak etdiyi həmin mətbuat konfransı Moskvada azərbacanlı ziyalıların 3 gün ərzində təşkil etdiyi 7 mətbuat konfransından biri olub. O dövrün hadisələrilə bağlı müəyyən detallara aydınlıq gətirmək və bu hadisələrə indiki hakimiyyətin yanaşmasına münasibət öyrənmək üçün L.Şövkətə müraciət etdik. Lalə xanımla söhbətdən aydın oldu ki, 20 Yanvar hadisələrilə əlaqədar Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində keçirilən mətbuat konfransının təşəbbüskarı, hazırda təqdim olunduğu kimi, H.Əliyev yox, bir qrup azərbaycanlı ziyalı olub:<br /> “Bakıdan qadağa gəlmişdi ki, heç bir məlumat verilməsin”</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>- 20 Yanvar faciəsi 1990-cı ildə minlərlə azərbaycanlını Moskvadakı nümayəndəliyin qarşısına yığışmışdı. Bizim o zaman yeganə istinad yerimiz Moskvadakı nümayəndəliyimiz idi. O zaman Moskvada yaşayan heç bir azərbaycanlı buna biganə qala bilməzdi. Hamı çaşqınlıq içərisində idi. O zaman mən Moskvadakı ziyalılarla əlaqə saxlayırdım. Həmin vaxt Moskvadakı daimi nümayəndəmiz Zöhrab İbrahimov idi. Onun müavini isə Vaqif Verdiyev idi. Yanvarın 20-si səhər nümayəndəliyə gəldim. Ondan qabaq bütün ziyalılarla zəngləşib, nümayəndəliyin qarşısında toplaşdıq. Artıq bu zaman nümayəndəliyin qarşısında bir neçə xarici telekanalların nümayəndəsi var idi. Onlar məlumat gözləyirdilər. Zöhrab bəyə dedik ki, Azərbaycanda faciə baş verib, mütləq mətbuat konfransı keçirib bunu dünyaya çatdırmalıyıq. Onlar istəyərdilər ki, buna imkan versinlər. Amma Bakıdan belə bir qadağa gəlmişdi ki, hələlik heç bir məlumat verilməsin. O zaman birinci olaraq mən CNN telekanalına saat 10.30-da müsahibə verdim.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Ziyalılar Alla Axundova, Fəridə Xəlilova, Tamilla Mahmudova, professorlar – Səid Əmir oğlu Ələsgərov, Əli Cahangirov, Tofiq Qandilov, Zahid Orucov, Tofiq Məlikov, rejissor Əjdər İbrahimov, Tamerlan Bədəlov, hüquqşünas Ələsgər Tağıyev və digərləri. Bizdən başqa Moskvada Azərbaycan diasporunun bir neçə təşkilatı var idi – Ocaq, Ümid, Xalq Cəbhəsinin nümayəndələri və digərləri. Cavanlarımızdan Cəfər, Fəxrəddin Maqsudov, Rza İbadov və başqaları. Bəzilərin adları yadımdan çıxıbsa mən onlardan üzr istəyirəm. Hər halda biz hamımız bu məsələdə birgə yığılıb Zöhrab müəllimin kabinetinə toplaşmışdıq. Zöhrab müəllim başa düşdü ki, böyük faciə baş verib, imkan yaratdı, onun yanında yığışıb baş verənləri müzakirə edək. Bu zaman belə qənaətə gəldik ki, tez bir zamanda mətbuat konfransı keçirək. Və biz yanvarın 20-də iki mətbuat konfransı keçirdik. O zaman mən təşəbbüslə çıxış etdim ki, mətbuat konfransını məhz indi keçirmək lazımdır. Amma bu kiçik bir məsələdir və bunun üzərində dayanmağın yeri yoxdur. Bu gün ayıbdır demək ki, mən o zaman bir sıra işlər görmüşəm. Burada kiminsə hansısa işi gördüyünü vurğulaması olduqca bəsit söhbətdir. Orada minlərlə insan var idi, və hamısı Azərbaycan üçün yanırdılar və iş görürdülər. Hətta bizim qoca qadınlarımız tələsik əllə bayrağımızı tikirdilər. Amma, burada heç kimin məxsusi rolu ola bilməzdi. Ən böyük işi görənlər Şəhidlər Xiyabanında uyuyanlardır.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> “Dedi ki, gəlmişəm xalqa başsağlığı verəm”</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> - Lalə xanım, amma bu neçə ildə həmin olaylar zamanı Moskvada cərəyan edənlər başqa cür təqdim olunur. Bizim məqsədimiz bir növ baş verənlərə aydınlıq gətirməkdir. Bilmək istərdik ki, sonrakı mətbuat konfransları harada oldu, Heydər Əliyev onlara da qatıldımı?<br /> - Bütün mətbuat konfransları nümayəndəlikdə keçirildi. O mətbuat konfranslarının ikisində 23-də və 24-də heç mən də olmamışam, onları ziyalılarımız özləri keçirib. Biz o vaxt, Tofiq Qandilov və Alla Axundova ilə birlikdə dünya ictimaiyyətə müraciət və Bakıda baş verənlərlə bağlı bəyanat tərtib etdik. Bunu biz bütün Azərbaycan diasporu adından etmişdik. Və belə bir qənaətə gəldik ki, bunu birbaşa özümüz Amerika və bütün Qərb ölkələrinin səfirliklərinə çatdıraq. 23-ü və 24-ü biz səfirliklərdə görüşlərlə məşğul idik. Qeyd etmək lazımdır ki, həm səfirliklərdə, həm xarici mətbuatda baş verənlərlə bağlı çox ziddiyyətli, bizim xeyrimizə olmayan münasibət var idi, və bu yanvarın 13-də Bakıda ermənilərin qətliylə bağlı idi. Ona görə bu məsələyə aydınlıq gətirmək üçün bizim xarici ölkələr və mətbuatın nümayəndələri ilə bilavasitə görüşümüz çox zəruri idi. Hətta bir iki aydan sonra BBC kanalının rus bölməsinin jurnalisti Maşa Slonim o zaman hadisələrlə bağlı Xalq Cəbhəsi haqqında bir film də çəkmək arzusunda idi. O zaman həmin film üçün mərhum Dilarə xanım Əliyeva ilə müsahibə mənim evimdə çəkilmişdi. O zaman Moskvada baş verən olaylarla bağlı gerçəkliklər Azərbaycan televiziyasının “Dalğa” verilişində məndən götürülən müsahibə zamanı tam əksini tapıb. Xatırlatmaq istəyirəm ki, Youtube.com-da bununla maraqlananlar o verilişə baxa bilərlər. O zamanın qəzetlərində də indi dediklərim çap olunmuşdu. Eyni zamanda Bakıdan Elmira Əmrahqızı gələrək məndən müsahibələr götürmüşdü. Yəni hazırda mənim söylədiklərim yeni bir şey deyil.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p><br /> Heydər bəylə bağlı onu demək istəyirəm ki, yanvarın 21-də Zöhrab bəyin kabinetində ziyalıların növbəti toplantısı keçirilirdi. Və bu məqam Heydər Əliyev kabinetə girdi. Bu bizim hamımız üçün gözlənilməzdi. Açığı deyim mən Heydər bəyi o saat tanımadım. O, zahirən həddindən artıq dəyişmişdi. Çox qəhərlənmişdi. Bildirdi ki, gəlmişəm Azərbaycan xalqına başsağlığı verim. Sonradan Heydər bəy özü öz müsahibələrində bunun haqqında demişdir ki, o Zöhrəb bəylə əlaqə saxlayıb nümayəndəliyə gəlib öz başsağlığını vermək istəyirdi. O məqamda da bizim mətbuat konfransımız keçirilməli idi. Heydər bəy bu mətbuat konfransı barədə məlumatlı idi. Nümayəndəliyə qızı, oğlu və kürəkəni ilə birlikdə gəlmişdi. Həmin hadisələrlə bağlı çəkilən yeganə videonu da Heydər bəylə gəlmiş tanınmış telejurnalist Andrey Karaulov lentə almışdı. O zaman Heydər Əliyev həqiqətən də cəsarətli bir çıxış etdi və baş verənlərə siyasi qiymət verdi. Hər şeyi dəqiqliklə, olduğu kimi deməliyik. Bəli, o çıxış onun statusuna görə çox cəsarətli idi. Amma bu gün çıxıb televiziyada deyirlər ki, Heydər Əliyev çıxışında Qorbaçova it dedi, və bu böyük cəsarət idi. Yada salmaq istəyirəm ki, təhqir cəsarətin göstəricisi deyil. Bu mədəniyyət və tərbiyə ilə bağlı olan məsələdir. Və Heydər Əliyev öz çıxışında belə bir söz işlətməyib. Necə var onu da demək lazımdır. Bu təhrifdir. Hətta orada Heydər Əliyevə qarşı bir neçə tənqidi çıxışlar da oldu, mən də onları neqativ qarşıladım, çünki yeri deyildi. Bu mətbuat konfransını tam izləmək istəyənlər Youtube.com-a müraciət edə bilərlər. Heydər Əliyevlə mən orda tanış oldum. Mənim xarici jurnalistlərlə ünsiyyətim var idi və bəzi jurnalistlər istədilər ki, Heydər Əliyevdən müsahibə götürsünlər. Mən Heydər Əliyevə dedim, o da harada müsahibə verə biləcəyini soruşdu. Qərara aldıq ki, müsahibə ayın 23-də nümayəndəlikdə ayrılan otaqda verilsin. Bu gün mən o günləri bütün təfərrüatı ilə təsvir etsəm bir kitab lazım olacaq, müsahibə yox.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Yenə deyirəm, burada Heydər Əliyevin, Lalə Şövkətin və digərlərin rolu çox kiçikdir. Hamımız bunu etməli idik. Əsas rolu Xiyabanda uyuyanlar oynayıb. O tarixin qəhrəmanları onlardır. Bilirsiniz, Moskvada bu olaylar baş verəndə nümayəndəliyə bir cavan oğlan gəlmişdi. O əlindəki benzinlə özünü yandırmaq istəyirdi. Mən ona iki saat yalvarmışam ki, bunu etməsin. O, deyirdi ki, bu hadisələrə etiraz əlaməti olaraq özünü öldürmək istəyir. Ona görə də bu gün kiminsə rolundan danışanda və özüm haqqında danışanda çox xəcalət çəkirəm. Amma, bu qədər yalan da olmaz.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>“Hər şeyi olduğu kimi demək lazımdır”</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>- Neçə illərdir təbliğat onun üzərində qurulub ki, 20 Yanvar hadisələri zamanı Azərbaycanda informasiya blokadasını məhz Heydər Əliyev yarıb. Amma bəllidir ki, baş verənlərin dünyaya çatdırılmasında “Azadlıq” radiosunun müstəsna rolu var. Eyni zamanda o zaman Etibar Məmmədov da Moskvaya gedib mətbuat konfransı keçirdi və orada da həbs olundu. Bu baxımdan hazırda başqalarının haqqının danılmasını necə qiymətləndirirsiniz?<br /> - Bəli, o zaman informasiya blokadasının yarılmasında müstəsna rolu “Azadlıq” radiosu, xüsusən də Mirzə Xəzər oynayıb. O zaman biz hamımız Mirzə Xəzərə qulaq asırdıq. Məhz Mirzə Xəzər baş verənləri bütün dünyaya car çəkdi. Heydər Əliyevin çıxışının da böyük rolu olub. Çünki biri var, baş verənlərdən ziyalılar danışsın, bir də var, buna böyük siyasi təcrübəyə malik, sovet rəhbərlərindən biri olan Heydər Əliyev siyasi qiymət versin. Bu çox önəmlidir. Hər şeyi olduğu kimi demək lazımdır.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>Etibar bəy Moskvada mətbuat konfransı keçirəndə isə mən orada yox idim. Bir neçə gün işə getmədiyimdən məni təcili olaraq işə çağırmışdılar. Bizim ziyalılarımız Etibar bəyin həbs olunmaması üçün Moskvadan çıxmasına kömək etməyə çalışmışdılar. Amma Etibar bəy bəlkə də doğru olaraq bununla razılaşmamışdı, özünü qaçaq insan kimi qələmə vermək istəməmişdi. Bu gün Etibar bəylə bizim mövqelərimizin fərqli olmağına baxmayaraq mən yenə də həqiqətə istinadən demək istəyirəm ki, o vaxt Etibar bəyə bir qəhrəman kimi baxırdılar.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p> </p> <p>- O vaxt baş verənlərin dünyaya çatdırılmasında mühüm xidməti olanlardan danışdıq. Hazırda 20 ildən sonra o zamankı xidmətlərinə görə onları hansısa formada mükafatlandırıb təltif etmək düzgün olmazdımı?<br /> - Bu, mütləq olmalıdır. İnsanlara sağlığında qiymət vermək lazımdır. Axı Mirzə Xəzərin səsi olmasaydı bu qanlı yanvar olaylarını heç kim bilməyəcəkdi. Onun rolu əvəzsizdir. Bundan başqa mərhum Elmira Əmrahqızının da xidmətlərini unutmaq lazım deyil. Onun reportajları yaddan çıxmamalıdır. Hadisələr necə olub, elə də deyilməlidir. Tarix hər şeyi onsuz da yerinə qoyacaq…</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> - Amma hal-hazırda o zaman Azərbaycanın səsini dünyaya yayan “Azadlıq” radiosunun milli tezliklərdə yayımı dayandırılıb…<br /> - Bəli, reallıq belədir. Hamı öz mənafeyindən çıxış edir, o zaman böyük rol oynamış insanlara qiymət vermək istəmir. O zaman Mirzə Xəzər, “Azadlıq” radiosu Heydər Əliyevin sözlərinin Azərbaycana çatdırmaqda da böyük rol oynayıb. Heydər bəyin tərəfdarları unutmasınlar ki, onun müsahibəsini böyük fasilədən sonra Azərbaycana və dünyaya məhz Mirzə Xəzər “Azadlıq” radiosunun vasitəsi ilə çatdırmışdı. Mən Heydər Əliyevin siyasətinə qarşı müxalifətdə olan insanam, amma həqiqətləri necə var, elə çatdırmaq lazımdır. Heydər Əliyev o zaman üçün cəsarətli çıxış etmişdir. Ondan sonra ona təzyiqlər artdı. O zaman Heydər Əliyevin üzləşdiyi informasiya blokadasından məhz Mirzə Xəzər, “Azadlıq” radiosu çıxarıb onun səsini dünyaya çatdırdı. “Azadlıq” radiosunu yenidən milli tezliyə qaytarmaq bizim borcumuzdur. Bu, həmin “Azadlıq” radiosudur ki, Azərbaycanı beynəlxalq blokadadan çıxarıb. “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan dinləyiciləri üçün qapadılmağı ən böyük ədalətsizlikdir. Həm də o tarixi xidmətlərinə görə “Azadlıq”ın fəaliyyəti bərpa olunmalıdır. Bunu Azərbaycan hakimiyyəti etməliydi. Mən bunu gözləyirdim. Amma yenə də onlardan səs çıxmadı.</p> <p> </p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Xəyal Şahinoğlu ("Azadlıq" qəzeti 21 yanvar 2010)</p> <p>&nbsp;</p> Sat, 27 Mar 2010 14:24:45 -0400 urn:uuid:342b0580-8dc2-42ef-a989-a06723c54156 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2010/03/27/lalle-shovket-o-tarixin-qehremanlari-shehidler-xiyabaninda-uyuyanlardir Milli tariximiz Milli yaddaşımız Təhlil və şərhlər http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/5063 <div style="FONT-SIZE: 22px" class="text_bashliq" align="left" ;><font color="#990000"><font size="2" face="Arial">16:08 21-01-2010 <br /> </font> </font> </div> <br /> <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="0" align="left"> <tbody> <tr> <td> <font size="2" face="Arial"></font><a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/MIRZA7.jpg','popup','width=240,height=180,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/MIRZA7.jpg"><img alt="MIRZA" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/MIRZA-tbn7.jpg" width="240" height="180" /></a> </td> <td rowspan="3" width="10"> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </tbody> </table> <p><b></b> </p> <p><b></b> </p> <p><b>Tanınmış jurnalistin öd kisəsi götürülüb</b></p> <p><strong>source: <a href="http://www.lent.az/news.php?id=21540" target="_self">http://www.lent.az/news.php?id=21540</a></strong></p> <p><font size="5" face="Arial"></font><b> <br /> </b><img src="img/p.gif" height="8" /> <br /> Tanınmış jurnalist, “Amerikanın səsi” və “Azadlıq” radiolarının Azərbaycan bölməsinin keçmiş rəhbəri Mirzə Xəzər əməliyyat olunub. Lent.az-ın “mediaforum.az” saytına istinadən verdiyi məlumata görə, M.Xəzərin həyat yoldaşı Tahirə xanım cərrahiyyə əməliyyatı yanvarın 20-də Almaniyanın Münhen şəhərindəki xəstəxanada aparıldığını bildirib. Həyat yoldaşı deyib ki, M.Xəzər hələ narkozdan ayılmayıb.</p> <p><br /> <br /> Tahirə xanımın sözlərinə görə, əməliyyat nəticəsində öd kisəsi götürülüb: “Onun əsas xəstəliyi ağciyərləri ilə bağlıdır. Onda ağır formada xroniki astma xəstəliyi var. Mirzə Xəzər 2009-cu ilin dekabr ayının 10-dan Münhen xəstəxanasındadır. Amma dünən üzərində belə bir əməliyyat keçirildi”.</p> <p><br /> <br /> Tahirə xanım hər gün övladları ilə bərabər M.Xəzərə baş çəkdiklərini söyləyib. O əlavə edib ki, Almaniyada, eyni zamanda qonşu ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılar M.Xəzərin səhhəti ilə maraqlanır və öz yardımlarını təklif edirlər: “Mən onların hər birinə öz təşəkkürümü bildirirəm”.</p> <p><br /> <br /> Mirzə Xəzər (Mikayılov Mirzə Kərim oğlu) 1947-ci il noyabrın 29-da Göyçay şəhərində doğulub. 1973-cü ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. 1974-cü ilin yanvar ayınadək Sumqayıtda vəkil işləyib. 1974-cü ilin iyununda SSRİ-ni tərk edib və İsrailə mühacirət edib.</p> <p> </p> <p><br /> <br /> 1976-cı ilin avqustunda “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan redaksiyasında işə götürülüb. 1979-1985-ci illərdə burda redaktor müavini vəzifəsində çalışıb. 1985-ci ilin oktyabr ayında ABŞ-a köçüb və Vaşinqtonda “Amerikanın səsi” radiosunun Azərbaycan bürosunun rəhbəri vəzifəsində işləməyə başlayıb. 1987-ci ilin fevralında yenidən Almaniyaya qayıdıb, “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan redaksiyasının müdiri olub. 2003-cü il sentyabrın 2-dək bu vəzifədə işləyib. </p> <p><br /> <br /> M.Xəzər mühacirətdə olduğu illərdə - 1975-ci ildə İsraildə Təl-Əviv Universitetinin SSRİ-dən gəlmiş hüquqşünaslar üçün açılan xüsusi kurslarında, 1979-cu ildə Nyu York şəhərinin Hüntər Kolecində, 1981-ci ildə Böyük Britaniyanın Folqston şəhərində xüsusi ingilis dili məktəbində, 1986-cı ildə Vaşinqtonda menecerlər üçün ixtisasartırma kurslarında, 1989-cu ildə Boston Universitetində Münhen filialının təşkil etdiyi menecerlik kurslarında təhsil alıb. </p> <p><br /> <br /> <br /> Mühacirət dövründə o, çoxlu tərcümələr edib, müxtəlif jurnallar, məcmuələr üçün tədqiqat yazıları hazırlayıb. 1970-ci illərin sonu, 1980-ci illərin əvvəllərində M.Xəzər İsveçin Stokholm şəhərində Tərcümə İnstitutunun sifarişi ilə Bibliyanı (Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid) bütövlükdə Azərbaycan dilinə çevirib. Onun tərcümə etdiyi Əhdi-Cədid (İncil) ilk dəfə 1983-cü ildə Xorvatiyada, ümumilikdə isə beş dəfə nəşr olunub. M.Xəzərin tərcüməsində Əhdi-Ətiq (Tövrat) nəşr edilməyib. <br /></p> <p align="right"><a href="http://www.lent.az/news.php?id=21540" target="_self"><strong>LENT.AZ</strong></a></p> Sat, 13 Mar 2010 00:46:32 -0500 urn:uuid:d04e8a54-694e-4f7b-b063-980b85bd41e9 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2010/03/13/mirze-xezer-emeliyyat-olunub Milli tariximiz Mirzə Xəzərin arxivi http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/4936 <p><a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/xelil_rza_22.jpg','popup','width=301,height=336,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/xelil_rza_22.jpg"><img alt="xelil_rza 2" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/xelil_rza_2-tbn2.jpg" width="205" height="229" /></a> </p> <p>Xəlil Rza Ulutürk</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>Mirzə Xəzər</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Mirzə Xəzər! And olsun sökülən dan yerinə;<br /> Dan yeri tək pakizə, saf şerimi yazıram.<br /> Bu paklığın uğrunda ölməyə də hazıram,<br /> Qalmağa da hazıram.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Görməmişəm üzünü... Təbrizim, Rzam qədər,<br /> Qardaşım Rüstəm qədər doğmamsan, yaxınımsan,<br /> Ürəyimin başında<br /> Məhəbbət axınımsan.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Sən qaldırdın səsini ən gərgin, çətin anda,<br /> Şərin qanlı əlləri<br /> Xalqımın boğazından<br /> Bərk yapışıb sıxanda!<br /> Var gücünü toplayıb<br /> Az qala Qoşqarımı, Kəpəzimi yıxanda!</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Sən ucaltdın səsini necə də müdhiş anda,<br /> Avtomatlı horilla, neandertal sürüsü<br /> Mənim telegüzgümü,<br /> Yüz yürdən partladanda.<br /> Bakı qar çovğununda... qar üstə göllənən qan,<br /> Gecələr patrul gəzir, əlində dolu naqan.<br /> Plaşının altındfa batareya işığı,<br /> Görür, yerdən qaldırmır yaralı bir uşağı.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Sən ucaltdın səsini ah, necə müdhiş anda,<br /> Yarımsatqın qəzetlər əqrəb kimi susanda,<br /> Litva bəxtiyar imiş... qanı sel-sel axsa da,<br /> Avropanı silkədi bağrından çıxan səda.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Fəryad qılan Xalqımın cınqırı da çıxmadı,<br /> Yerbəyerdən uzanan<br /> Hansı qanlı caynaqlar<br /> Hulqumunu sixmadı?</p> <p>&nbsp;</p> <p>Omba durdu “Pravda” mağaranın dibində,<br /> Azərbaycana qarşı tapancası cibində!<br /> Dilinin altında öd,<br /> Milli sülhə çağıran dadsız, duzsuz bir öyüd!</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>“Moskovski novosti”, “İzvestiya” xəyanət,<br /> Yerli “Kommunist” qəzeti yarı mərd, yarı namərd,<br /> “Litqayeta” kəmfürsət... İqor Belyayev ilan –<br /> Hər dəfə hayqıranda zəhər saçdı ağzından.<br /> Xəlil Rza zindanda... Seyid Tahir Abbas da<br /> Qandallanıblar... susur, dağ vulkanı olsa da.<br /> Etibarın qolları paslı zəncir daşıyır,<br /> Ramiz Duyğun köksündə zəlzələlər yaşayır.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Məhəmməd Tantəkinii gəmirir yüz canavar,<br /> Görürlər ölməyib, yox... hələ yarı canı var.<br /> Qafarlı Elmiranın qərarını saymadan,<br /> Boğazlamış Bakını “Kalaşnikov”lu nadan.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Məktəbli Larisanın çantası qan içində,<br /> Hökm eyləyir Moskva – Yaşa bu lal biçimdə!<br /> Mirzə Xəzər! Səs saldın sən bu sükut anında,<br /> Ağ bir ildırım oldun bəlkə qətrandan qara<br /> Cahan asimanında,<br /> Bir şəfa məlhəmiydi qaldırdığın səs-səda.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>-- Bu dünyada otun, suyun, torpağın da yaddaşı var,<br /> Sındırılmış bir budağın, söndürülmüş ocağın da<br /> yaddaşı var.<br /> Sən o günlər cahanda bəlkə yeganə səsim,<br /> Ey mənim təbərrikim, tutiyəm, müqəddəsim!<br /> Hayqır, qorxur səsindən qul ürəkli ağalar,<br /> Səsin eşidilməsə, haqq-ədalət boğular.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Səndən necə çəkinir bu çaqqallar sürüsü,<br /> Ayaq tozuna dəyməz generallar sürüsü.<br /> Qan dənizi yaratmış admirallar sürüsü,<br /> Muzdlu nökərləri qoy gəlsin, çəkməni öpsün.<br /> Köpsün qoy acığından mağara sakinləri,<br /> İçlərində qıvrılsın qəzəbləri, kinləri.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Sənə böhtan atdılar, özləri oldu ləkə,<br /> Partlasın qəzəbindən böhtan, ləkə xadimi.<br /> Neçə sülənən gəda – <br /> Müstəmləkə xadimi!<br /> Sənə böhtan atdılar “Kommunist”qəzetindən,<br /> Maskalanmış, sarınmış bir iblis qəzetindən.<br /> Tindən güllə atdılar... Xeyr, tutmadı səni,<br /> Qaytarıb böhtançıya tuşlayıram gülləni:</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>--Əlli manat muzd aldın, ye, boğmalan, gəbər, öl,<br /> Gəbərməsən, o muzdu Şahnəzərlə yarı böl!<br /> Henrix Borovik ilə,<br /> Belyayevlə yarı böl!<br /> Mirzə Xəzər! Səsinlə göydə ulduzlar yanır.<br /> Hər cümləndə işıqlı bir kəhkəşan saxlanır.<br /> Mirzə Xəzər! O alçaq Azərbaycan deyil, yox,<br /> Düşmənlərin hinində kor toyuqdu, las toyuq.<br /> Çaşdım, toyuq söylədim, inan, qoca tülkü də<br /> Ondan yüz qat şərəfli, ağbəxtdir bu ölkədə.<br /> Yad önündə diz çöküb hər gün sülənən gədə<br /> Yalan, böhtan qusduqca rəzilləşir get-gedə.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Mirzə Xəzər! Yamandır xəbərsizlik bəlasə--<br /> Azərbaycana qarşı Moskvanın yapdığı sükut<br /> blokadası!<br /> Ölüm blokadası!<br /> Susma! Qızıl – qırmızı qanlı imperiyanın<br /> Yerə gəlir arxası,<br /> Gəbərəcək darğası.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Səsin qulağımda yox, gözlərimin üstədir,<br /> Şəhidlər türbəsində solmayan güldəstədir,<br /> Səsin, inan, əzizdir Bəstə nigarım qədər,<br /> “Çahargah”ım, “Segah”ım, “Şur”um, “Qatar”ım<br /> qədər.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Susma! Hayqır cahana Ulutürkün səsini,<br /> Yerin-göyün səsini, haqqın səs töhfəsini.<br /> Əsirgəmə bəşərdən od saçan nəfəsini,<br /> Səsin – bahar nəsimi, Cavid, Babək, Nəsimi!</p> <p> </p> <p>Canavar zağasını dağıdır sənin səsin,<br /> Təbərrikim, tutiyəm, gülnəfəs müqəddəsim,<br /> Nu səadət, bu sərvət<br /> Qəbrədək mənim bəsim...</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Azərbaycan yaralı... yüz yerdən kəsim-kəsim...<br /> Səsinə quzu kəsim.<br /> Susma, ucalt hökmünü,<br /> Ey mənim dadirəsim.</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p>Ulutürkün vardırsa Xəzər kimi arxası,<br /> Darmadağın olacaq bizə qarşı Kremlin<br /> Sükut blokadası,<br /> Ölüm blokadası!</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p> </p> <p> </p> <p>Bakı, dördüncü gün<br /> 24 ocaq 1991</p> <p> </p> <p><br /> Mənbə: “Xəlil Rza Ulutürk – Uzun sürən gənclik” kitabı, Azərnəşr, 1993</p> <p> </p> <p> </p> <p><br /></p> Mon, 29 Dec 2008 00:34:58 -0500 urn:uuid:30d3596f-c158-4a18-a948-02c31a516d6b Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/12/29/xelil-rza-uluturkun-mirze-xezer-poemasi Milli tariximiz Milli yaddaşımız Mirzə Xəzərin arxivi Təhlil və şərhlər http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/3777 <p><br /> <a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/almas_ildirim.jpg','popup','width=181,height=181,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/almas_ildirim.jpg"><img alt="almas ildirim" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/almas_ildirim-tbn.jpg" width="181" height="181" /></a> <br /></p> <p><br /></p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>İslam SADIQ, Aslan KƏNAN <br /> <br /> 1988-ci il hadisələri təzə başlamışdı. Həmin hadisələr zamanı Amerikanın <strong>"Azadlıq" radiosunun dalğalarında Mirzə Xəzərin</strong> yanıqlı halda dediyi aşağıdakı misralara diqqət kəsildik:</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Könlümə tək kəbə yapdım səni bən,<br /> Sənsiz nedəm qürbət eldə günü bən.<br /> Sənsiz nedəm Allahı mən, dini bən,<br /> Azərbaycan, bənim tacım, taxtım oy!<br /> Oyanmazmı kor olası baxtım oy!</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Şeirin müəllifinin adı tanış olmadığından baxışlarımızda bir təəccüb hissi var idi. Bu sətirlər o vaxtdan yaddaşımıza yazıldı, dilimizin əzbəri oldu, çünki burda ürəyimizdən keçən hisslər, duyğular, arzular, istəklər qələmə alınmışdı. Neçə illəriydi ki, bizim də sinəmizi bu duyğular dimdikləyir, bu hisslər, arzular, istəklər köpürüb daşan çaylar kimi köksümüzə sığmırdı. Ona görə də bu şeir dilimizin əzbəri olmuşdu.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Ötən yüzilliyin otuzuncu illərində yazılmışdı bu şeir. 1920-ci ildə Rusiyanın Azərbaycanı qanlı caynağına alıb yenidən işğal etdiyi, milli dövlətimizi yıxıb köləlik boyunduruğunu yenidən boynumuza taxdığı bir vaxtda. Onda bu boyunduruğu boyunbağı kimi görüb sığallayanlar da varıydı, köləlik zənciri olduğunu duyub qırmağa, onu boynundan çıxarmağa can atanlar da. Birinciləri öpüb göz üstünə qoyurdular, ikinciləri gözümçıxdıya salırdılar. Yuxarıdakı sətirləri yazan Almas İldırımın adı ikincilərin sırasındaydı, sözsüz ki, onu öpüb göz üstünə qoymazdılar, qoymadılar da!</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> 1988-ci ilə qədər onun adını Azərbaycanda çox az adam eşitmiş, şeirlərini çox az adam oxumuşdu, çünki sovet ideoloqları milli düşüncəyə, milli şüura qənim kəsilmişdilər. Kölə psixologiyasını xalqın iliyinə, qanına hopdurmaq üçün milli nə varıydısa, hamısının ölümünə fərman verilmişdi. Milli oyanışın, özünüdərkin qarşısını almaq üçün hər şeyə əl atırdılar. Bu işdə pantürkçü damğası imperiya ideoloqlarının ən güclü silahıydı. "Mən türkəm" deyənin dilini kəsir, səsini batırırdılar.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> "Azərbaycanı könlümə tək kəbə yapıb", "Azərbaycan, mənim tacım, taxtım oy! Oyanmazmı kor olası baxtım oy!" deyən Almas İldırım təpədən dırnağa türküydü, varlığı azadlıq eşqilə yoğrulmuşdu. Köləliklə barışa bilmirdi. O, bir bulud kimi dolmuşdu, ildırım kimi çaxmalıydı. İldırımı ram eləmək olmur. Almas İldırımı da ram eləyə bilmədilər. Əqidəsindən dönmədi, yolundan sapmadı, fikrindən daşınmadı, sözünü dəyişmədi, türk olduğunu danmadı, Azərbaycanın boynuna taxılmış köləlik zəncirilə barışmadığını gizlətmədi. İçi od püskürdü, qələmi alov saçdı. Ona görə də izinə düşdülər, izlədilər. Bir az qabağa qaçanda badalaq vurdular, dala qalanda gözlədilər.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> 1930-cu ildə "Dağlar səslənirkən" adlı şeirlər kitabı işıq üzü gördü. Heç onun sevincini yaşamağa da qoymadılar. 2 mart 1931-ci il tarixli "Kommunist" qəzetində B.Zəngili təxəllüslü (Hüseyn Bünyadov) birisi qılıncını çəkib düşdü kitabın üstünə. Bu həmin Zəngiliydi ki, ömrü boyu cəmi 5-6 yazı yazmışdı. Əslində onları yazı yox, 37-ci il repressiyalarına hazırlıq mərhələsində məhkəməyəqədərki ittiham adlandırmaq daha doğru olar. Biri Səməd Vurğuna, biri Mikayıl Müşfiqə, bir idə Almas İldırıma oxunmuşdu bu ittihamnamələrin. Hamısının da altında "B.Zəngili" imzası. Bu Zəngilinin məqalələrini ona görə ittihamnamələr adlandırırıq ki, onlar 37-ci il repressiyasının qurbanları haqqındakı ittihamnamələrlə eyni üslubda, kəskinlikdə və ovqatda yazılmışdı.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> M.Müşfiqin ittihamnaməsindən götürülmüş aşağıdakı cümləyə fikir verin: "İstintaq müəyyənləşdirdi ki, 1926-cı ildən 1930-cu ilə qədər Almas İldırımzadə və Nəsir Quluzadə tərəfindən İsmayılzadə Mikayıl Müşfiq Qədir oğlu əksinqilabi müsavatçı ruhunda hazırlanmışdır".</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Görəsən, Almas İldırımla Mikayıl Müşfiqin bir-birinə bağlanması təsadüfdürmü, yoxsa B.Zəngilinin hər iki şair haqqındakı məqalələri onları bir-birinə bağlamağa əsas vermişdir. Axı həmin "İnqilab və mədəniyyət" (indiki "Azərbaycan") dərgisinin 1931-ci il 3-4-cü sayında çap etdirdiyi "Şairin andı" məqaləsində Səməd Vurğunu bəy nəslindən olmaqda günahlandırır, "Hücum" dərgisinin 1931-ci il 7-8-ci sayında çap etdirdiyi "Küləklər" məqaləsində M.Müşfiqi "öz vaxtının sürətindən geri qalmış" adlandırır, "Kommunist" qəzetinin 1931-ci il 2 mart tarixli sayında çap etdirdiyi "Dağlar səslənirkən" məqaləsində Almas İldırımın əsərlərində "meşşanlıq izi" axtarırdı: "Buna baxmayaraq, gənc cığırdaşlarımızın əsərlərində, bir növ sönüklük və meşşanlıq izi görünməkdədir". Bu da onun "məfkurəcə geri qaldığını" söyləməyə əsas verirdi: "...Almas yoldaş sənətcə bir çox gənclərimizdən qüvvətli olsa da belə, məfkurə cəbhəsində çoxlarından geridədir". B.Zəngiliyə görə, Almas İldırımın məfkurəcə geriliyi quruluşun "uğurlarını" görə bilməməsində, qızlardan və yaşıl təpələrdən ilham almasındaydı: "A.İldırım yeni həyatın bütün müvəffəqiyyətlərini qadın və qızlar üzərində görür. O, hələ də öz ilhamını qızlar və yaşıl təpələrdən almaqdadır".</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Bu cümlələr Zəngilinin qələmindən çıxmışdır, onun fikirləridir. Bəlkə də ittiham üçün başqa tutarlı əsas tapmadığından bu cür böhtana əl atmışdır. Əslində Almas İldırım gözəllərin simasında da vətəni görür, sevgi şeirlərində də Vətəni önə çəkir, onun taleyini yazırdı. Onun dərdi, qəmi qadınlar, qızlar yox, vətəndir, xalqdır. Təzəcə qol-qanadı sındırılıb qəfəsə salınmış vətən! Təzəcə boynuna boyunduruq taxılmış xalq! "O gözələ" adlı şeiri oxuyanda biz bunu aydın görürük. Şeir "O gözələ" adlansa da, burada sevginin, məhəbbətin ünvanı qız yox, vətəndir. Şair "O gözələ" üz tutub yenə yurdunun, vətəninin dərdindən, qəmindən danışır, azadlığını, dövlətçiliyini itirdiyindən ürək ağrısıyla söhbət açır:</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Kəbəm oldun, mehrabına diz qoydum,<br /> Xızrım oldun, dərgahına göz qoydum.<br /> Qərib düşdüm, torpağına üz qoydum,<br /> Bir sormadın, nədir dərdim, gözəlim?<br /> Hara getsəm arxamda bir ahım var,<br /> Yazıb baş qoymağa bir dərgahım var.<br /> Əlbət ki, mənim də bir Allahım var,<br /> Gün gəlir, hürr olur yurdum, gözəlim.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Sonuncu misradan şairin o gözələ niyə üz tutduğu, nə demək istədiyi bəlli olur. Bəlli olur ki, şair çox uzaqgörənliklə üz tutduğu gözələ yurdunun bir gün öz azadlığına qovuşacağını, rusun köləlik zəncirini qırıb atacağını deyir. Şair həmin günü görməsə də, biz gördük. Bu, onun uzaqgörənliyiydi ki, bəhrəsi bizim qismətimizə düşdü.<br /> B.Zəngili Səməd Vurğuna da, Mikayıl Müşfiqə də, Almas İldırıma da eyni böhtanlar atır, onları sovet quruluşunu, sosializmi tərənnüm etməməkdə, boynumuzdakı boyunduruğa boyunbağı, qolumuzdakı qandala qolbağı deməməkdə günahlandırırdı: "Almas İldırım böylə mövzular yazmaqdansa, bu günün tələbatından, quruluşumuzun gedişindən yazsa, daha yaxşı olur". B.Zəngili "günün tələbatı" deyəndə milləti, xalqı mütiləşdirməyi, kölələşdirməyi, öz taleyi ilə barışmağı nəzərdə tuturdu. Şairlər də, yazıçılar da milləti bunlarla barışmağa səsləməliydilər. Ona görə də hamı bu ruhda köklənməli, bu ruhda düşünməli və dinməliydi. Orkestrə qatılıb "yad" notlar vurmaq olmazdı. "Yad" notlar vuranlar dirijorun diqqətindən yayınmırdı. Belələri ya orkestrin ümumi havasına yatmalı, ya da qovulmalıydı: "Onu (Almas İldırımı - İ.S., A.K.) Proletar Yazıçılar Cəmiyyəti tərbiyə etməli, ictimai və internasional tərbiyə etməli, onun yaradıcılığındakı yenilikləri təkmilləşdirməli və nöqsanlarını aydınlaşdırmalıdır".</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Sən demə, Proletar Yazıçılar Cəmiyyəti bir tərbiyə ocağıymış və ipə-sapa yatmayan, əqidəli, məsləkli, vicdanlı, milli düşüncəli və vətənini, millətini sevən, onların azadlığını, xoş taleyini heç nəyə dəyişməyən yazarları "tərbiyə etməklə" məşğul olmalıymış.<br /> Biz bu yazıda B.Zəngilinin Almas İldırım haqqındakı məqaləsinin üstündə iki səbəbdən geniş dayandıq. Birincisi, indiyə qədər Almas İldırım haqqında yazanlardan heç kəs bu məqaləyə toxunmamışdır. Bu da onu göstərir ki, həmin məqalə çoxlarına tanış deyil. İkincisi, həmin məqalə Almas İldırımın həyatına və yaradıcılığına çox ağır zərbə vurmuşdur. Həmin məqalə çap olunan kimi, Almas İldırım Dağıstana sürgün olunmuş, müvəqqəti də olsa, vətəndən uzaqlaşdırılmışdır. Almas İldırım yaxşı bilirdi ki, bu cür işgəncələrlə, sürgünlərlə onu sındırmağa, əyməyə çalışırlar. Ancaq o nə sınır, nə əyilir, nə də əqidəsindən, məsləkindən dönürdü. Dağıstanda sürgündə olduğu vaxtda da qələmi ehtiyat bilmədən yazıb-yaradırdı. Şairi Dağıstanda da sakit buraxmır, izləyir, nə yazdığına, necə yazdığına göz qoyurdular. 1931-ci ildə 24 yaşında Dağıstandan Türküstana sürgün edilərkən "Əlvida, Bakı" adlı şeirində vətənə "can" dediyinə görə vətəndən qovulduğunu, ancaq vətənin "bu qurbana" acımadığını yana-yana, ürək ağrısıyla belə ifadə etmişdir:</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Günahım "can" dedim, sana, qovuldum,<br /> Acımadın bu qurbana, əlvida.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Təkcə bu iki misranın üstündə nə qədər düşünmək, nə qədər söz demək olar. Almas İldırım bu şeirdə vətəndən niyə qovulduğunu açıb göstərir. Biz onun "öz günahını" yaxşı anladığını bütün şeirlərində hiss edirik. "A dağlar" şeiri də başdan-ayağa şairin "günahları"yla yoğrulmuşdur:</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Of Bakı... bu ayrılıq mənə ölümdən ağır,<br /> Aləmə bahar gəldi, sənə yağmur, qar yağır.<br /> Gündüzlərin dumanlı, gecələr dilsiz, sağır,<br /> Bu boğulan səsimi varmı duyan, a dağlar?</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Bu şeirdəki dağlar vətəniydi. Şair "dağlar" deyəndə vətəni nəzərdə tuturdu. "Aləmə bahar gəldi, sənə yağmur, qar yağır" misrasında açıq-aydın Azərbaycanın işğalına işarə vururdu.<br /> Almas İldırım Türküstandan da havasını dəyişmir, qələmin ovxarını azaltmır. Türküstanda A.İldırımın hər addımını izləmək üçün Bakıdan Əkbər Ruhi adlı siyasi idarəyə işləyən bir "şair"ə xüsusi sifariş verilir. Sözsüz ki, Almas İldırım bütün bunları gözəl başa düşürdü. O gözəl bilirdi ki, 37-ci il repressiyaları başlayan kimi ilkin olaraq "ət maşını"nın ağzına atılanlardan biri olacaq. Millətin bütün gözüaçıq, şüurlu və işıqlı ziyalılarını həmin "ət maşını" gözləyirdi.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> <p>B.Zəngilinin məqalələrindən sonra Mikayıl Müşfiq 37-ci il repressiyalarını gözlədi, Səməd Vurğun təsadüf nəticəsində ölümün gözündən yayındı, Almas İldırım isə heç o günü gözləmədi. Türküstandan xəlvətcə İrana, oradan da son ümid yeri olan Türkiyəyə qaçdı. Həmin vaxt onun vətən həsrətinin ağrı-acılarını ancaq Türkiyə ovuda bilərdi. Ancaq orada az da olsa təskinlik tapa bilərdi. Belə də oldu. Türkiyə onu doğma balası kimi qucağına aldı, boyunu oxşadı, qayğısını çəkdi.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Almas İldırım Azərbaycanı o qədər ürəkdən sevirdi ki, buradan ayrılarkən iki yolu varıydı: ya ürəyini Azərbaycanda qoyub getməliydi, ya da Azərbaycanı ürəyində aparmalıydı. Birinci halda həm ürəksiz, həm Azərbaycansız yaşamaq olmazdı. Ona görə də ikinci yolu seçdi. Azərbaycanı ürəyində apardı.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Almas İldırımın bütün yaradıcılığını bir qara taleyin dastanı adlandırmaq olar. Bu dastanın qəhrəmanı da paralanmış, yaralanmış, bölünmüş, işğal olunmuş, xoşbəxtliyi əlindən alınıb qəfəsə salınmış Azərbaycandı. "Özü dərd içində boğulmuş, sevənləri diyar-diyar qovulmuş" Azərbaycan! "Qopuzu susdurulmuş", "Kamanı sındırılmış", "Tarını, sazını proletarın sevmədiyi" Azərbaycan:</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Dörd bir yana dağılmış türk soyları,<br /> Sönmüş ocaq, köçmüş, getmiş boyları.<br /> Dərdli-dərdli axar bozkır çayları,<br /> Saxlar içdən gizli ümid, güman hey,<br /> Qoca türkün düşdüyü gün yaman hey...<br /> Azərbaycan dərd içində boğulmuş,<br /> Sevənləri diyar-diyar qovulmuş.<br /> Ağla, şair, ağla yurdun dağılmış,<br /> Nerdə qopuz, nerdə qırıq kaman hey?<br /> Nerdə böyük vətən, nerdə Turan hey?</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> 25 yaşında Azərbaycana "əlvida" deyən şair bu həsrətlə cəmi 20 il yaşaya bildi. 20 il onun ürəyindəki yara için-için göynədi, korun-korun sızıldadı. Bu yaranı Almas İldırım Azərbaycandan aparmışdı. Buradan apardıqlarının üstünə də orada bir həsrət göynərtisi gəlib onun ağrı-acısını birə beş qat artırmışdı. Bunlar da onun ürəyini üzür, ömrünü güvə kimi yeyirdi. "Nərdə böyük vətən, nərdə Turan hey?" deyə-deyə hayqıran Almas İldırımın ürəyi içini didən dərdə, qəmə 20 il tab gətirə bildi.</p> <p>&nbsp;</p> <p><br /> Almas İldırım az yaşadı, kişi kimi yaşadı. Özünü tox tutdu, qəddini şax tutdu, sözünü də uca! Əqidəsini bir qarın çörəyə, ucuz şöhrətə, gərəksiz orden-medallara, yalançı təriflərə qurban vermədi. Ona görə də indi adıyla, əməlləriylə ürəklərdə yuva salıb yaşayır. Dünən adları dillərdən düşməyənlərin çoxları indi unudulub, dünən adını da bilmədiyimiz Almas İldırımın adı isə bu gün neçə-neçə dillərin əzbəridir. Nə qədər ki, Azərbaycan var, onun aşağıdakı misraları da yaşayacaq:<br /> Azərbaycan, mənim tacım, taxtım oy!<br /> Oyanmazmı kor olası baxtım oy!<br /> <br /></p> <p>"Ayna" qəzeti 15.06.2007</p> Tue, 16 Dec 2008 06:22:23 -0500 urn:uuid:311a612d-7404-488c-8ea6-224bb168be20 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/12/16/qara-taleyin-dastani-almas-ildirimin-100-illiyi-munasibeti-ile Milli tariximiz Milli yaddaşımız http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/3739 <p><a onclick="window.open('http://mirzexezerinsesi.net/files/MEResulzade_20_10_3.jpg','popup','width=90,height=120,scrollbars=no,resizable=no,toolbar=no,directories=no,location=no,menubar=no,status=no,left=0,top=0');return false" href="http://mirzexezerinsesi.net/files/MEResulzade_20_10_3.jpg"><img height="120" alt="MEResulzade%20(10)" src="http://mirzexezerinsesi.net/files/MEResulzade_20_10_-tbn3.jpg" width="90" /></a> <br /> Türkiyə hökuməti mayın 28-də Ankaradakı Cəbhəçi Əsri məzarlığında Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin banisi Məmməd Əmin Rəsulzadənin məzarının üzərində qəbirüstü abidə kompleksinin açılışını keçirəcək. Maraqlıdır ki, bütün bunlar Azərbaycan hakimiyyətinin Rəsulzadəni tarixdən silmək cəhdlərinin fonunda baş verir. Şəhərdə Rəsulzadənin büstünün qoyulmalı olduğu yerdə fəvarənin tikilməsi, Bakı Dövlət Universitetindən Rəsulzadənin adının götürülməsi hakimiyyətin bu tarixə şəxsiyyətə qarşı qısqanc münasibətinin göstəricisidir. </p> <p>Tanınmış ziyalı Mehriban Vəzirin fikrincə, M.Ə.Rəsulzadəyə qarşı vətənində bu cür münasibət utancvericidir və gələcək nəsillərə çox pis örnəkdir: “Türkiyə bizə ən doğma dövlət belə olsa, Məmməd Əmin Rəsulzadəyə abidə onun öz vətənində ucaldılmalıdır. Hakimiyyət isə bunu etmir. Halbuki hakimiyyətin çox dəyərsiz və israfçı layihələri hamının gözü qarşısında reallaşdırılsa da, Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətinə abidə qoyulmur. Bütün bunlar hakimiyyətin Azərbaycan xalqının azadlığına və müstəqilliyinə yanaşmasıdır. Belə görünür ki, Əbülfəz Elçibəyə, Məmməd Əmin Rəsulzadəyə lazimi qiymətin verilməsi indiki iqtidarın işi deyil. Arzu edək ki, günün birində Azərbaycanda bu cür tarixi şəxsiyyətlərə gərəkli dəyəri verəcək iqtidar hakimiyyətə gələrək bu işləri görəcək”. </p> <p>Tanınmış ziyalı Ibrahim Vəliyevin isə sözlərinə görə, bütün bu gərəkli addımlar Türkiyədə yox, Azərbaycanda atılmalıdır: “Tarixi şəxsiyyətlərə qoyulmalı olan abidələr onların özlərinə lazım deyil. Bütün bunlar gələcək nəsillərin örnək götürməsi, Azərbaycan tarixinin yaşaması üçün lazımdır. Amma çox təəssüf ki, Azərbaycan hakimiyyəti tariximizə bu cür münasibət bəsləməklə gələcək nəsillərin keçmişiylə tanış olmasının qarşısını alır. Bütün bu addımların isə ciddi fəsadları ola bilər”. </p> <p>Azərbaycan hakimiyyətinin bütün tariximizi H.Əliyev və onun ətrafına bağlamağa çalışdığını deyən professor Nurəddin Məmmədli hesab edir ki, tariximizin ən önəmli səhifələrindən biri olan cümhuriyyət dövrünü xalqa unutdurmaq cəhdləri M.Ə.Rəsulzadənin adınının tarixdən silinməsinə edilən cəhdlərdir: “Hakimiyyət Məmməd Əmin Rəsulzadənin real nüfuzunun Heydər Əliyevi kölgədə qoyacağından ehtiyatlanır. Əgər xatırlayırsınızsa, bir müddət əvvəl Məmməd Əmin Rəsulzadəyə qarşı hakimiyyət tərəfindən ciddi kampaniya aparılırdı. Amma həmin kampaniya başladıldığı kimi də dayandırıldı. Görünür hakimiyyət anladı ki, bu cür siyasət yürütməklə o, özünə qarşı olan nifrəti daha da artırır”. </p> <p><br /> Hikmət </p> <p>("Azadlıq" qəzeti)</p> <p> </p> <p> </p> <p> <br /> </p> Thu, 15 May 2008 06:43:13 -0400 urn:uuid:96fecc8c-76e8-428b-9cb0-e16bb492ed64 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/05/15/turkiye-hokumeti-azerbaycan-hakimiyyetini-biabir-etdi Xəbərlər Milli tariximiz http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/3324 <p>Filmin Mətbuat Mərkəzinin məlumatı</p> <p>Xəbər verildiyi kimi, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişi əsasında Azərbaycan tarixinin qəhrəmanlıq səhifələrindən biri olan Cavad xanın adı və taleyinin əbədiləşdirilməsi ilə bağlı «Cavad xan» çətin quruluşa malik tammetrajlı bədii filminin çəkilişləri davam edir. Xatırladaq ki, filmin senari müəllifi Sabir Rüstəmxanlı, quruluşçu rejissoru Rövşən Almuradlı, ikinci rejissorlar Əliqulu Səmədov və Ənvər Həsənov, quruluşçu rəssamlar Rafiq Nəsirov və Rafiz İsmayılov, geyim üzrə rəssam isə Tahir tahirovdur. Xalq artistləri Nurəddin Mehdixanlı filmin qəhrəmanı Cavad xan, Ramiz Novruz Sisianov, Amaliya Pənahova isə gürcü çariçası Dariya obrazını yaradırlar. Döyüş səhnələriylə zəngin olan filmin natura çəkilişləri martın sonundan başlayaraq Gəncə şəhərində, Xanlar rayonu ərazisindəki Quru Qobuda başlanıb. Qeyd edək ki, Quru Qobu 1803-cü ilin payızında Sisianovla Cavad xan ordusunun ilk dəfə qarşılaşdığı ərazi kimi tarixə düşmüşdür. Daha sonra çəkilişlər Zaqatala, Şəki rayonlarında və tarixi Alban məbədində aparılıb və yaradıcı heyət iyunun sonunda iki səhnə istisna olmaqla natura çəkilişlərini başa çatdıraqaq Bakıya dönüb. Qeyd edək ki, filmin uğurlu alınması və döyüş reallığını olduğu kimi əks etdirmək üçün kütləvi səhnələrdə aktyorlarla yanaşı, Dövlət Sərhəd Xidmətinin Gəncə, Şəki və Zaqataladakı hərbi qarnizonlarının zabit və əsgər heyəti də iştirak edib. Hazırda Cəfər Cabbarlı adına «Azərbaycanfilm» Kinostudiyasının povilyonlarında filmin interyer çəkilişləri aparılır. Məlumat üçün bildirək ki, povilyonlarda 8 səhnənin çəkilişləri nəzərdə tutulur. Ötən həftə hazır vəziyyətə gətirildiyi üçün «Şeyx ocağı» səhnəsinin çəkilişi tamamlandı. Dünən isə Masazır qəsəbəsindəki gölün kənarında daha iki natura çəkilişləri aparıldı. Filmin avqustun sonuna qədər povilyon çəkilişlərinin başa çatacağı gözlənilir. Sentyabrdan başlanaraq isə Rusiyanın Sank-Peterburq şəhərində «Cavad xan» filminin montajına start veriləcək. Bir daha xatırladaq ki, Azərbaycanın kino tarixində ilk dəfə olaraq kompüter qrafikasından istifadə olunan Cavad xan filmində kompüter qrafikası mütəxəsisləri Rusiyadan, operator qrupu Məhəmməd Məcidinin başçılığı ilə İran İslam Respublikasından, qrimyorlar isə Orta Asiyadan dəvət olunub. Həmçinin triyukları Kaskadyor Əlinin başçılıq etdiyi 26 nəfərdən ibarət qrup həyata keçirir. Ancaq əsas aktyorlar, xüsusilə baş rolun ifaçısı Nurəddin Mehdixanlı ən çətin tryuklarda belə özü şəxsən çəkilir.</p> <p>«Cavad xan» filminin Mətbuat Mərkəzi</p> Sun, 15 Jul 2007 08:01:00 -0400 urn:uuid:c27c093e-45eb-49e5-b9c3-3c511f45fb63 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2007/07/15/cavad-xan-filminin-pavilyon-chekilishleri-davam-edir Milli tariximiz <p>Azərbaycan xalqı böyük bir imperiyayla çoxillik çarpışması və axıtdığı çoxlu şəhid qanları bahasına 18 oktyabr 1991-də qurtuluşunu yenidən qazandı və yaratdığı ikinci respublikasını 28 may 1918-də qurulmuş və 28 aprel 1920-də rus XI ordusu süngüləriylə yıxılmış ilk milli dövlətimizin varisi elan etdi. Bəs bu ilk milli dövlətimizin rəsmi adı necə olub? Nüfuzlu çoxcildlik nəşrlərdə və dövlət sənədlərində bu ad ən müxtəlif biçimlərdə: «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC)», «Azərbaycan Demokratik Respublikası (ADR)», «Azərbaycan Respublikası (AR)», «Azərbaycan Cümhuriyyəti»&#8230; kimi işlədilməkdədir. Özümüzü varisi elan etdiyimiz bir dövlətin adını indiyədək doğru-düzgün öyrənməməyimiz və onu hərənin istədiyi kimi adlandırması bizə ayıbdır. Ona görə də, gec də olsa, bütün yanlışlıqlara son qoya biləcək danılabilməz tutarqaları heç kəslə dartışma-çəkişməyə girmədən və mövzunu siyasiləşdirmədən sevimli oxucularımıza təqdim edirəm. Birbaşa mətləbə keçərək bildirirəm ki, sadaladığım terminlərdən: lilk ikisi («Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti», «Azərbaycan Demokratik Respublikası») bütünlüklə yanlışdır; lüçüncüsü («Azərbaycan Respublikası») tərcümə xətasıdır; lyalnız sonuncusu – «Azərbaycan Cümhuriyyəti» doğrudur və tarixi gerçəkliyə uyğundur. İndisə birbaşa sübutlara keçirəm. <span class="caps">YANLI</span>ŞLIQ <span class="caps">HARADAN QAYNAQLANIR</span>? «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti» və «Azərbaycan Demokratik Respublikası» terminlərinin yanlışlığı Azərbaycan Milli Şurasının 28 may 1918 tarixli İstiqlal Bəyannaməsindən, daha doğrusu, bu Bəyannamənin düzgün yozulmamasından qaynaqlanır. «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti»nin tərəfdarları iddia edirlər ki, Bəyannamədə ilk milli dövlətimizin adı məhz belə işlədilib. Aşağıda həmin Bəyannamənin «Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin qanun və binagüzarlıqları məcməi»ndən götürərək verdiyim mətnini oxuyursunuz: «&#8230;Arayi-ümumiyyə üzərinə (ümumi razılıqla – Ə.T.) seçilmiş Azərbaycan Milli Şurası şimdi ümumə elan ediyor ki: 1. Bu gündən etibarən Azərbaycan xəlqi həqqi-hakimiyyətə (hakimiyyət haqqına – Ə.T.) malik və Şərqi və Cənubi Mavərayi-Qafqasdan (Zaqafqaziyadan – Ə.T.) ibarət Azərbaycan kamiləlhüquq (tamhüquqlu – Ə.T.) müstəqil bir dövlətdir. 2. Müstəqil Azərbaycanın şəkli-idareyi-siyasiyyəsi (siyasi idarə forması – Ə.T.) xəlq cümhuriyyəti təyin olunur. 3. Azərbaycan xəlq cümhuriyyəti ümum münasibati-beynəlmiləl üzvləriylə, ələlxüsus həmhüdud millətlər və dövlətlərlə dostanə qomşuluq münasibatı hüsuluna səy edəcəkdir. 4. Azərbaycan xəlq cümhuriyyəti kəndi hüdudu daxilində bilafərqi-milliyyət, din, cins və vəziyyəti-ictimaiyyə bütün vətəndaşların mülki və siyasi hüququnu təmin ediyor. 5. Azərbaycan xəlq cümhuriyyəti kəndi ərazisində yaşayan ümum millətlərə azadə tərəqqi və inkişaf üçün geniş meydan verəcəkdir. 6. Məclisi-Müəssisan (Müəssislər Məclisi – Ə.T.) dəvətinə qədər bütün Azərbaycan idarəsi başında arayi-ümumiyyə üzrə seçilmiş Milli Şura və bu Milli Şura qarşısında məsul müvəqqəti hökumət duruyor» («Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin qanun və binagüzarlıqları məcməi», 15 təşrini-sani/ noyabr 1919, ¹1, ss.6-7). Göründüyü kimi, İstiqlal Bəyannaməsində dövlətimiz sadəcə &#8220;Azərbaycan&#8221; adlandırılıb və burada «xəlq cümhuriyyəti» ifadəsi dövlətin rəsmi adının tərkib hissəsi kimi yox, sadəcə, «şəkli-idareyi-siyasiyyə» (siyasi idarə forması) olaraq işlədilib. Dediyimizin düzgünlüyü bunlarla da təsdiqlənir: 1) 28 may 1918-də dövlət hələ yaradılmamışdı ki, onun qəti bir adı da olaydı; bu gün yalnız onun yaradılması bəyan edilib. İlk vaxtlar bu dövlət sadəcə «Azərbaycan» (İstiqlal Bəyannaməsindəki kimi), yaxud «Azərbaycan hökuməti» adlanıb. Məsələn, 21 iyun 1918-də hökumətin «Dövləti bayraq təyini haqqında» qərarında deyilir: «Azərbaycan bayrağı olmaq surətiylə qırmızı parçadan yarılmış, üzərində ağ aypara və ağ səkkizguşəli yıldız olan bayraq qəbul edilsin» [«Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin qanun və binagüzarlıqları məcməi, 15 təşrini-sani (noyabr) 1919, ¹1, s.11]. Göründüyü kimi, burada dövlətin adı yalnız «Azərbaycan» kimi verilib. Hökumətin qərarlarında dövlətin rəsmi adıyla 27 iyun 1918-dən başlayaraq üzləşirik. Həmin tarixli «Post və teleqraf müamilatını ödəmək üçün Gəncə post və teleqraf kantorasına vəsait buraqılması haqqında» qərarda ilk dəfə olaraq «Azərbaycan Cümhuriyyəti» adını oxuyuruq (bax: «&#8230;Məcmə», 1919, ¹1, s.17), ancaq dövlət dəftərxanasında hələlik «Azərbaycan hökuməti» ifadəsi daha çox işləkdir; «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti» və «Azərbaycan Demokratik Respublikası» isə yerli-dibli yoxdur. 2) Bəyannamədəki «xalq» sözü «demokratik» anlamındadır və dövlətin idarə formasının demokratikliyini bildirir. Bunu sənədin rusca mətnindən də görürük: «II. Formoy politiçeskoqo ustroystva nezavisimoqo Azerbaydjana ustanavlivaetsə Demokratiçeskaə Respublika. <span class="caps">III</span>. Azerbaydjanskaə Demokratiçeskaə Respublika stremitsə ustanovitğ dobrososedskie otnoşeniə so vsemi çlenami mejdunarodnoqo obheniə, a v osobennosti s sopredelğnımi narodami i qosudarstvami&#8230;» (Sobranie uzakoneniy i rasporəjeniy pravitelğstva Azerbaydjanskoy Respubliki. 15 noəbrə 1919, ¹1, s.5). Yeri gəlmişkən, «Azərbaycan Demokratik Respublikası» söz birləşməsinin tərəfdarları da məhz rusca bu mətndəki «Azerbaydjanskaə Demokratiçeskaə Respublika» ifadəsinə söykənirlər ki, burada da dövlətin adı yox, onun siyasi idarə forması bildirilib. Belə olmasaydı bu söz birləşməsi hansı sənəddəsə dövlətin adı kimi bircə dəfə də varsa yenə üzə çıxardı! 3) M.Ə.Rəsulzadə «Əsrimizin Səyavuşu» əsərinin «Azərbaycan Cümhuriyyəti» bölümündə yazır: «Burada (Azərbaycanda – Ə.T.) Avropada tətbiq olunmayan həqiqi bir xalq cümhuriyyəti qurulmuşdu. Azərbaycan xalq cümhuriyyətində vətəndaşlar arasında siyasi bərabərlik bərqərar olmaqla bərabər, sosial ədalətsizliyin zərərli nəticələri də aydın tərzdə dəyişdirilirdi» (Bakı: «Gənclik», 1991, s.41). Sanki İstiqlal Bəyannaməsini oxuyursan! Buradakı «Azərbaycan xalq cümhuriyyəti» də dövlətin rəsmi adı kimi yozulacaq?! 4) 28 may 1918-dən üzübuyana ilk milli dövlətimizin gerbini əvəz edən (gerbə vaxt çatmamışdı) möhür və ştamplarda, dövlət əhəmiyyətli rəsmi sənədlərdə heç yerdə «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti» (rusca mətnlərdəsə: «Azerbaydjanskaə Demokratiçeskaə Respublika») adı işlədilməyib! Bircə örnək varsa ortaya qoyulsun!! Ancaq onların hamısında 1918-in iyunundan 1920-nin aprelinədək yalnız «Azərbaycan Cümhuriyyəti» (rusca mətnlərdə: «Azerbaydjanskaə Respublika», fransızca mətnlərdə: «Republique d’Azerbaidjan») işlədilib. Yenə bildiririk ki, rəsmi sənədlərdə «Azərbaycan hökuməti-cümhuriyyəsi» («Azərbaycan Cümhuriyyəti hökuməti») və «Azərbaycan hökuməti» ifadələri özəlliklə Cümhuriyyətin ilk çağlarında sıx-sıx işlədilib, ancaq onları da dövlətin rəsmi adı kimi götürmək olmaz. DÖVLƏTİN ÖZÜNÜ VƏ <span class="caps">TAR</span>İXİNİ <span class="caps">YARADANLAR YALNIZ</span> «AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİ»Nİ <span class="caps">TANIYIRLAR</span> Yeni qurulmuş Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyiniDünya birliyinin tanımasında həlledici rol oynamış Azərbaycan Parlamanının sədri Əlimərdan bəy Topçubaşov (1862-1934) 1918-in noyabrında İstanbuldan Antanta dövlətləri nümayəndələrinə göndərdiyi məşhur Memorandumunu «Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin üzvü, fövqəladə nazir-səfir» kimi imzalamışdı. Birinci milli dövlətimizin ilkin tarixini yaradanlar elə bu dövləti quranların özləri oldu, onlarsa həm dövlətdə, həm də özlərinin tarix əsərlərində «Azərbaycan Cümhuriyyəti» adını əbədiləşdirdilər. Cümhuriyyətin fəal qurucularından olan Rəhim bəy Vəkilov’un (1897-1934) «Azərbaycan Cümhuriyyətinin yaranma tarixi» adlı oçerki ilk milli dövlətimizin ilk tarixidir. «1920-ci il üçün Azərbaycan Cümhuriyyətinin ünvan-təqvimi. Bakı, 1919» adlı rusca sorğu kitabında verilən və 1998-də Bakıda «Azərbaycan Respublikasının yaranma tarixi» adıyla ana dilimizdə də nəşr edilən bu oçerkdə dövlətin rəsmi adı yalnız «Azərbaycan Cümhuriyyəti» (rusca: «Azerbaydjanskaə Respublika») kimi çəkilib. Milli dövlətçiliyimizin banisi və Cümhuriyyətin azman qurucusu – böyük Məhəmmədəmin Rəsulzadə’nin (1884-1955) «Azərbaycan Cümhuriyyəti: keyfiyyəti-təşəkkülü və şimdiki vəziyyəti» adlı kitabı Cümhuriyyət tarixini işıqlandıran ikinci mühüm əsərdir. İlk milli dövlət quruluşumuzu yalnız «Azərbaycan Cümhuriyyəti» adlandıran M.Ə.Rəsulzadə Türkiyədə (1923, 1990) və Azərbaycanda (1990) bir neçə yol nəşr edilmiş həmin «Azərbaycan Cümhuriyyəti» kitabında, məsələn, yazır: «&#8230;Azərbaycan Cümhuriyyəti düvəli-müttəfiqənin (müttəfiq dövlətlərin – Ə.T.) və bütün dünyanın nəzəri-diqqətini cəlb ilə beynəlmiləl bir həyatə giriyordu. 12 kanuni-sani (yanvar – Ə.T.) 1920 tarixində iniqad edən (yığılan, gerçəkləşən – Ə.T.) düvəli-müttəfiqə Şurayi-Alisi Azərbaycan Cümhuriyyətini bilfel (felən, de-fakto – Ə.T.) tanıdı» (Bakı: «Elm», 1990, s.57). Xatırladım ki, bu xəbər Azərbaycanda bayram edilmiş, 14 yanvar Azərbaycanda qeyri-iş günü elan olunmuşdu. Baş nazir Nəsib bəy Yusifbəyli (1881-1920) «Azərbaycan vətəndaşlarına» müraciətində bu münasibətlə demişdi: «Müstəqil həyata və kəndisini idarəyə müqtədir olduğunu göstərən millət kəndi iradəsiylə hürr və demokratik yeni Azərbaycan Cümhuriyyətinin təsis və davamına təntənəli surətdə müvəffəq oldu» (Cəmil Həsənov. Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində. 1918-1920. Bakı: Azərnəşr, 1993, ss.326-327). Bunu da bildirməliyəm ki, ilk milli dövlətimizin rəsmi adı onun mətbuat orqanı olan türkcə «Azərbaycan» qəzetindəki bütün rəsmi sənədlərdə «Azərbaycan Cümhuriyyəti», rusca «Azerbaydjan» qəzetindəkilərdəsə «Azerbaydjanskaə Respublika» kimi göstərilib. Burayadək yazdıqlarımızdan oxucunun özü də artıq nəticə çıxara bilər ki, «Azərbaycan Respublikası» termini də məhz rusca sənədlərin yanlış çevrilməsindən qaynaqlanır. İLK <span class="caps">PULLARIMIZIN V</span>Ə MARKALARIMIZIN ÜSTÜNDƏ DƏ «AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİ» <span class="caps">YAZILIB D</span>övlətin rəsmi adının göstərildiyi ən inanılmış sənədin pul və poçt markası olduğunu kimsə dana bilməz. İlk Cümhuriyyətimiz çağında buraxılmış bütün əskinas və poçt markaları üzərindəsə yalnız bir ad oxuyuruq – türkcə (ərəb qrafikasında) «Azərbaycan Cümhuriyyəti», rusca «Azerbaydjanskaə Respublika», fransızca «Republique d’Azerbaidjan»! Onların heç birində «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti», yaxud «Azərbaycan Demokratik Respublikası» adıyla üzləşmirik. Dediyimin gerçəkliyini Cümhuriyyətin buraxdığı pul və markaların yuxarıdakı şəkilləri əyani təsdiqləyir. (Cümhuriyyət pullarının özünü mənə təqdim etmiş Rəhim Rəhimli’yə və onların hamısının şəkillərini tapmaqda yardımçım olmuş İsmayıl Calallı’ya minnətdarlığımı bildirirəm). Beləliklə, yazılanlara yekun vururuq: 1918-1920-ci illərdə yaşamış ilk milli dövlətimizə rəsmən yalnız «Azərbaycan Cümhuriyyəti» deyilib və başqa adlandırmaların hamısı yanlışdır! 5 dekabr 2004. («Ulu Xudafərin» jurnalı, 12/2004, ¹1, ss.35-38).</p> Sat, 26 Feb 2005 08:38:00 -0500 urn:uuid:444269a7-936a-4d8d-8f60-df72fa86369e Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2005/02/26/edalet-tahirzade-azerbaycan-cumhuriyyeti-ilk-milli-dovletimizin-resmi-adi Milli tariximiz