http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/03/17/elxan-shahinoglu-azerbaycani-mudafie-edenler-azalir en-us 40 <p><br /> 2008-03-17 - 18:44:00</p> <p><br /> <br /> Elxan <br /> ŞAHİNOĞLU <br /> «Atlas» Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri <br /> </p> <p>Azərbaycan cəmiyyəti yenə çaşbaş qalıb.</p> <p>BMT Baş Assambleyasında martın 14-də qəbul edilən «Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində vəziyyət» haqda qətnaməni qələbə adlandıranlar da var, təxminən məğlubiyyət sayanlar da. İkincilər səsvermədə 100-ə yaxın ölkənin bitərəf qalmasıyla faktiki Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün dəstək qazanmadığını deyirlər. Daha pisi isə həmsədr dövlətlərin, yəni Qarabağ münaqişəsinin həllinə birbaşa cavabdeh olan ABŞ, Rusiya və Fransanın sənədin əleyhinə səs verməsidir. </p> <p>Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bu şəkildə dəstəklənməsinə sevinmək olarmı?</p> <p>BMT-nin Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunmasıyla bağlı bundan da güclü 4 qətnaməsi var. O qətnamələr Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsindəki həllini sürətləndirirmi? </p> <p>BMT 1996-cı ildən bu yana ATƏT-lə əməkdaşlığa dair qətnamə qəbul edir və demək olar ki, hər il Azərbaycanın Nyu-Yorkdakı təmsilçiliyi həmin sənəddə ölkəmizin ərazi bütövlüyünün vurğulanmasına nail olur. Statistikaya diqqət yetirsək, BMT-dəki qətnamələrin qəbulu zamanı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən ölkələrin artmadığını, əksinə, azaldığını görərik. </p> <p><br /> Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün lehinə səs vermiş ölkələrin sayı<br /> 2001 - 51<br /> 2002 - 41<br /> 2008 - 39<br /> <br /> <br /> 2002-ci il dekabrın 20-də BMT-də eyni adlı sənədin qəbulu zamanı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü indikindən daha çox dövlət dəstəkləmişdi. Həmin vaxt səsvermədə 191 dövlətdən 150-si ya bitərəf qalmış, ya da əleyhinə səs vermiş, 41 ölkə isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü müdafiə etmişdi. </p> <p>2001-ci ildə lehimizə səs verənlərin sayı bundan 10 ölkə çox idi - 51.</p> <p>İndi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə səs verən ölkələrin sayı 39-a enib. Biz isə sevinirik. Belə gedişatla Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən dövlətlərin sayı gələn il bir az daha azala bilər. </p> <p>Bu statistika bizə nə qazandırır? </p> <p>Ən maraqlısı odur ki, 2002-ci ildə BMT-dəki səsvermə o zamankı iqtidarı da narazı salmışdı, Milli Məclisin sədri Murtuz Ələsgərov müxalifət deputatlarının iradlarına cavab olaraq «mən də bu səsvermədən narahatam» demişdi. İndi isə hakimiyyətdə olanların hamısı diplomatik qələbədən danışır. Adətən açıqlamalarında bir-iki kəlməylə kifayətlənən Azərbaycanın BMT-dəki təmsilçisi Aqşin Mehdiyev ANS-ə müsahibəsində səsvermədən geniş söz açırdı. «Ermənistan təmsilçisi səsvermənin nəticəsindən hirslənərək zalı tərk etdi» deyən Mehdiyev sevincini gizlədə bilmirdi. Ancaq Aqşin Mehdiyevdən fərqli olaraq xarici işlər nazirinin müavini Araz Əzimov səsvermə ilə bağlı açıqlamasında heç də optimist görünmürdü, «diplomatik qələbədən» danışmır, əksinə, qəzəbindən od püskürürdü. </p> <p>Araz Əzimov münaqişənin həlli ilə məşğul olan Amerika, Rusiya və Fransanın özlərini pis vəziyyətdə qoyduqlarını bildirərək «Azərbaycanın mövqeyinə bu qədər müqavimət və düşmənçilik nəfəsi ilə yanaşdıqları bizim yadımızda qalacaq. Bu qətnamə Ermənistana ciddi mesaj, həmsədrlərə ciddi xəbərdarlıq olmalıdır» deyə vurğuladı. Əzimov gələcəkdə həmsədrlərin formatının dəyişə biləcəyini də dilə gətirdi. </p> <p>Gec deyilmi?</p> <p>Biz nə ABŞ-ı, nə Rusiyanı, nə də Fransanı həmsədrlikdən uzaqlaşdırmaq iqtidarındayıq. Bakı hər üç ölkəylə isti münasibətdədir və bunlardan hər hansı biriylə münasibətlərin gərginləşməsinə hazır deyil. Bu üç ölkə BMT-də hər il keçirilən səsvermədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə səs vermir. Əgər ABŞ, Fransa və Rusiyanı bu yanaşmalarına görə həmsədrlikdən uzaqlaşdırmaq iqtəyirdiksə, məntiqlə bunu elə başlanğıcda, yəni 1990-cı illərin ortalarında etməliydik. </p> <p>Araz Əzimovun digər açıqlaması da bəzi qaranlıq mətləblərə aydınlıq gətirir: «Bu vaxta qədər həmsədrlərin verdiyi əsas prinsiplər layihəsində Kəlbəcər və Laçının qaytarılması, Laçın dəhlizinin hər iki tərəfdən istifadəsi və azərbaycanlıların Qarabağa qayıtmasına dair təkliflər yoxdur. Biz bunun üstündə dayanmışıq və dayanacağıq. Müzakirələr olmasa da, görüşlər aparılırdı və bütün dünyada həmsədrlərin dilindən əsas prinsiplər barədə söz yayılırdı. Guya ki, bu prinsiplər artıq hazırdır və yalnız qalıb Azərbaycanın buna razılıq verməsi. İndi biz bu prosesi dayandırdıq və onun istiqamətini dəyişdirdik». </p> <p>Əgər həmsədrlərin təkliflərində əvvəldən Azərbaycan üçün əhəmiyyətli prinsiplər yer almırdısa, nədən elə Əzimov və Məmmədyarov danışıqların guya ölkəmizin maraqlarına cavab verən «Praqa prosesi» çərçivəsində getməsini car çəkirdilər? </p> <p>Nəhayət, «böyük dövlətlərin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə səs verməyəcəyi əvvəlcədən bilindiyi halda BMT-dəki qətnamə rəsmi Bakının nəyinə lazım idi» sualına da Araz Əzimovun açıqlamasından cavab tapmaq mümkündür. O deyib: «Həmsədrlər prezidentlərin görüşünü təklif etməklə impuls əldə etmək istəyirlər. Biz isə hesab edirik ki, danışıqlar BMT Baş Assambleyasının qətnaməsi əsasında davam etməlidir». </p> <p>Rəsmi Bakı BMT-nin son qətnaməsini əlində rəhbər tutaraq Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləmək istəyir. Sadəcə BMT-nin qətnaməsi də işə yaramasa, hakimiyyətin yalnız iki yolu qalacaq: ya yenidən kor-peşman Minsk qrupu formatına qayıtmaq, ya da müharibə imkanlarını götür-qoy etmək! </p> <p>Fikrimcə, daha realı yenidən həmsədrlərlə uzun-uzadı danışıqlar formatına qayıtmaqdır</p> <p><br /> (Media Forum)</p> Mon, 17 Mar 2008 07:16:35 -0400 urn:uuid:20457e6f-2505-4b0a-a823-b7ebcb801d56 Mirzə Xəzər http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/03/17/elxan-shahinoglu-azerbaycani-mudafie-edenler-azalir Əkslər http://mirzexezerinsesi.net/articles/trackback/3256