Mirzə Xəzərin Səsi

Məlahət Ağacanqızı

Bir vaxtlar Azərbaycan ATAlar SÖZü dilimdən düşmürdü. Nə iş görürdümsə ATAlar sözündən bəhrələnib edirdim. Uzun müddət “Halva halva deməklə ağız şirin olmaz” atalar sözü ilə oturub- dururdum. Qul kimi işlədim, səbr etdim , amma heç vaxt halva şirinliyindən xəbərim olmadı. Əlini ağdan qaraya vurmayanlar mənim hazırladığım HALVAnı yellənə-yellənə yeyib, mənə bir damcı da vermədilər.

Sonra “Susmaq QIZILDIR, danışmaq DƏMİR” atalar sözü 15 il ATAma od vurdu, mən isə susdum.Və başa düşdüm ki, VƏTƏNi, ATAnı, ÖZÜnü oddan qorumaq üçün danışmalısan. Danışmaq yox , lazım olanda lap qışqırmalısan. İndi mən ATAlar SÖZü üzrə ən fəal düşmənşünasam. Düzdür, mən dəyərli dostum Vasif Sadıqlı-O.Kamil kimi folklorumuzun bicliklərini təhlil etmək qüdrətinə malik deyiləm.Olsun!Necə təhlil etsəm də Vasif bəy məni nə danlayandı,nə də barmaqlarıma xətkeşlə döyən.Ünvanımı bilmir.

Nodar Dumbadze “Ağ bayraqlar”ı yazmaq üçün altı ay həbsxanada özünü dustaq edib.Və kamera yoldaşlarından heç kəs onun yazıçı olmağından şübhələnməyib.Səhv etmirəmsə Mirzağa Əliyev ölüm səhnəsini inandırıcı oynamaq üçün ağır yaralanmış itin əzablarını müşahidə edib.Həyat təcrübəsi olmayan, insanlardan uzaq olan yazıçının yazdıqları boğazdan yuxarı yazılar, aktyorun oynadığı rol isə inandırıcı olmaz. Onlar üçün fantastika, macəra yazmaq ,yalandan səhnədə qəhrəman olmaq zor deyil. Amma real həyatdan yazmaq ,səhnədəki rolunu inandırıcı oynamaq üçün insanlara qaynayıb qarışmalısan, onlar kimi yaşamalısan. Yoxsa “Bəxt üzüyü” filmindəki Moşu kimi səhərdən –axşama kimi “Xoşbaxtlığ, xoşbaxtlığ...”deməkdən başqa çarə qalmaz.

Hal-hazırda Azərbaycanda qışqırmağa malik olan yeganə YER
www.adyazar.az saytıdır. Kim nə vaxt istəyir sayta girib kefi istədiyi qədər qayçılanmadan QIŞQIRIB gedir. Araşdırma aparılsa məmləkətmizdə ən sağlam vətəndaşlar “Adyazar” ın oxucuları olar. AZADLIQ olan yerdə xəstəlik nə qələt edə bilər.

Sovet illərində bir qrup Azərbaycan şair və yazıçıları Şamaxıya gəzməyə gediblərmiş. Meşəyə girəndə ,adını yazmaq istəmədiyim, hörmət etdiyim ,çox sakit təbiətli ŞAİR katibə yaxınlaşıb deyib: “Çox xahiş edirəm, icazə verin meşənin dərinliyinə gedib qışqırım”. Şair icazə alandan sonra, meşənin dərinliklərinə gedib və doyunca qışqırıb. Yaşı yetmişi keçən ŞAİRin indiyədək üzündə körpə təbəssümü var. Çünki vaxtında içinə yığılan ağrı-acını Şamaxı meşəsinə boşalda bilib.

Dünyanın inkişaf etmiş bir çox ölkələrində QIŞQIRMAQ istəyən insanlar üçün xüsusi meydanlar var.Ürəkləri istədikləri vaxt gedib doyunca qışqırırlar. Daha hirslərini qab sındırmaqla, arvad döyməklə, kişi söyməklə, barmaqlarını dişləməklə, saçlarını yolmaqla, üzlərini cırmaqla ... soyutmurlar. Biz isə evdə pıçıltı ilə danışsaq da, qonşu divarı döyüb əmr edir: ”Yavaş danışın, dalaşmayın !”. Nazik divarların, gərilmiş əsəblərin ucbatından ailəliklə “HİM-CİM” kursuna yazılmışıq. Başqa çarə yoxdur.Yoxsa məhəllədə biabır alarıq.Amma kiçik oğlum çox dəcəl olduğuna görə him-cim anlamır. Bir də gördün pəncərəni açıb qışqırır: ”Tüpürüm belə həyata!” .Cəza vermək istəyəndə, deyir ki, Azərbaycan dilinə tərcümə edilən sevimli filmində, sevimli qəhrəmanı elə deyirsə, demək çox yaxşı sözdür. Partapart, necə gəldi tərcümə edilən filmlərdən övladlarımızın leksikonu əcaib sözlərlə “zənginləşdiyinə” görə telerəhbərliyə valideynlər adından təşəkkür edirəm.

Diriykən, bu boyda məmləkətdə ürəyimizə yığılanları boşaltmağa bir yer yoxdursa, öləndə vəziyyətimiz çox ağır olacaq. Meyitimiz darısqal məzarda gecə-gündüz “Ürəyim sıxılr! Başım ağrıyır! Məni qıdıqlama!...” qışqıracaq. Qəribə camaatıq, vallah! Öləndən sonra ÜSYANa başlayırıq. Onun da İnkir -Minkir bir dəqiqənin içində qarşısını alır.

Son vaxtlar artan intiharlar, ürək partlamaları, faciəli hadisələr QIŞQIRMAĞA yerin olmamağı səbəbindəndir.Bir damcı səsin çıxan kimi ya səssizcə başın kəsilir, ya bədənin doğranır, ya boğazına kəndir keçrilir. Mənim vəziyyətim isə çox ağırdır. Ulu babalarım Xızı dağlarında kefi istədikləri qədər qışqırıblar, hündürdən danışıblar. İndi mənə irsən keçən QIŞQIRMAQ azarı içimə yığıldıqca şar kimi şişirəm. Artıq dözə bilmirəm! Tezliklə Xızı, ya da Şamaxı meşələrində gedib doyunca qışqırmasam ŞARa dönən canım partlaycaq. Başımda bəd fikir qurdu var- gəl edir: ” Bəlkə Azərbaycanda heç meşə qalmayıb ,onda şarını necə boşaldacaqsan ?!”.
Mənim üçün çox maraqlıdır, Odlar yurdum Azərbaycanda “GÜL- ƏYLƏN-YAN!” bayramları təşkil olunursa, niyə “GÜL- QIŞQIR-YAN!” bayramı yoxdur?! Axı, qışqırmaq üçün nə maddi vəsait lazımdır, nə də Hacıbala Abutalıbovun ora-bura qaçıb boş yerə enerji sərf etməsi. Savadlı bir adam oturub MERİN Bakının süniləşməsinə sərf etdiyi enerjini hesablamış olsa, alınan cavabdan, mən də daxil olmaqla, hamının ağzı açıq qalar.

Bu yaxınlarda şahidi olduğum bir hadisəni unuda bilmirəm:Yaşlı bir kişi üzbəüz onunla alver edən cavan oğlandan su istədi.Cavan oğlan ” Gəl özün apar. Mənim benzinim qurtarıb” deyəndə yaşlı kişi eyni ilə Merimiz kimi quş kimi uçub, su butulkasını oğlandan aldı. Görünür benzin bakı dolu idi.

Bir –iki gün əvvəl oğlum Bayqurd bağçamızdakı ağaclara dırmaşıb müxtəlif heyvan səsləri çıxarda –çıxarda qışqırırdı:
-Dostlarım gəlin! Tarzan sizi səsləyir! Meşəmiz təhlükə qarşısındadır!
Nənəsi dözməyib üstünə qışqırdı:
-Düş aşağı, yıxılarsan, qulaqlarım batdı.
Bayqurd isə daha da hündürdən qışqırmağa başladı:
-Düşmürəm!Sən öz meşəni qoruyub həyatını yaşamısan, imkan ver mən də öz meşəmi qoruyum ,həyatımı yaşayım! Yoxsa birinci sənə hücum edərik...

Məlahət Ağacanqızı

 

 

 

 

 

 

 

 

QIRMIZI 1 MAY (şeirlər)

Mən dünyaya gəldiyim gün
Böyüklər əllərində
Qırmızı bayraqlar yelləyirdi.
Uşaqlar qırmızı şarlardan yapışıb
Göyə uçmaq istəyirdi.
Anam qırmızı qan içində
Üzümə gülümsəyirdi.
Atam qırmızı qan qusa-qusa
“Kaş oğlan olaydı” deyirdi.
Dünyaya gəldiyim gün
Hər yan qıpqırmızı idi.
Bəlkə elə ona görə
Qarşıma qırmızı yalanları sevən
Qırmızı üzlü adamlar çıxdı...
Kaş məni
QIRMIZI DÜNYAdan
Uçurda bilən ,apara bilən
Qırmızı rəngli
1 May ŞARı olaydı...

 

 

ANA BƏTNİNDƏ

 

 

Doqquz ay
oğlan kimi baxıblar mənə-
Ad da tapıblar, qız da seçiblər.
Doqquz ay
atamın atası olmuşam.
Doqquz ay
hamıdan böyük olmuşam.
Doqquz ay
qonşunun kök oğlunu
Yerə vurub igid olmuşam.
Doqquz ay
ana bətnində bəylik etmişəm-
Hər nə görmüşəm
onda görmüşüəm.
Dünyaya qız gəlişim
narazı salıb hamını.
Anam deyir:
Heç bir OĞULa dəyişmərəm
QIZ balamı.

 

 

MƏNİM MOLLAM

 

 

Bu gün Doğum günümdür
Sən yanımda deyilsən.
Və hardasa
Səni tanıdığım gündən
Hər il Mayın 1-də
belə edirsən.
Doğum günümdə
Yanımda ola bilmədinsə,
Ölüm günümə də gəlmə-
Molla deyilsən!
Sən məni bir Ağac qədər
Sevə bilmədin...
Sən məni bir Çiçək qədər
duya bilmədin...
Sən məni bir Daş qədər
əzizləyə bilmədin...
Məni sevən
Ağacın kölgəsində,
Məni əzizləyən
Daşın qucağında
oturub,
Məni sevən
Çiçəyə baxa-baxa
ÖLÜM MOLLAMI
unutmağı bacardım...

 

QİSAS

 

Sən əlimlə toxuna biləcəyim
ALLAH olmalıydın,
Mən Sənə xoş xəbərlər gətirən
Bir MƏLƏK.
Sən sıxıb suyumu çıxardan
Bir KİŞİ oldun,-
Mən O KİŞİyə əzab verən
Bir qadın FƏLƏK.

 

 

ANLA MƏNİ

 

 

Gəldiyini eşidib
Səni qarşılamaq üçün
Quş kimi uçmadım...
Tez qaçıb
Sevdiyin donumu
əynimə geymədim...
Güzgünün qabağında dayanıb
Saçlarımı daramadım...
VƏ MƏN
SƏNi sevmədiyimi
anladım.
Sən anladınmı-
Məni itirdiyini?!
Necə itirdiyini?!
Nə vaxt itirdiyini?!

 

 

QADIN

 

Mən Qadın
Sən Qadın sevən.
Sev,
Oxşa,
Öyrən məni...
Yaddaşında min Qadının adı
olsa da,
Lap Qadınlardan ibarət
ordun olsa da,-
Öləcəksən mən adda
QADINın qucağında.

Məlahət Ağacanqızı

 

 

 

 

 

 

 

Deyəsən, son vaxtlar Azərbaycan büdcəsindəki kəsrlər fahişələrdən edilən cərimələr hesabına doldurulur. Mətbuatın, telekanalların böyük hay-küylə car çəkdiyi “ŞOK” xəbərlər- fahişələrin kafedə, barda “iş” başında “QƏHRƏMAN POLİSlər” tərəfindən yaxalanıb cərimə olunmaları haqqında yaydığı məlumatlardır. Yaxşı ,” ŞANLI POLİSlərin” birtərəfli işləməsini bilirik. Bəs jurnalistlər niyə birtərəfli məlumatlar yayır? Yəni, o bədbəxt fahişələr özlərini DAŞA-DİVARA satırlar? Axı ,“Hər namuslu kişinin arxasında bir namuslu qadın dayanır” sa, hər FAHİŞƏ qadının arxasında bir OĞRAŞ kişinin dayandığını da , tutulub cərimə olunduğunu da bilməliyik. Niyə “fahişə” sözünü rahatlıqla yazıb və səsləndirə bilirik ,amma “oğraş, nakişi...” sözlərini pıçıltı ilə deməyə də qorxuruq. Ən ağır və təhqirli söz FAHİŞƏdirsə və həmin söz bədənini satanlara deyilirsə, bəs VƏTƏNİ satanlara hansı söz deyilməlidir? Axı, BƏDƏN bir nəfərə aiddirsə və sahibi onu hansı cəhənnəmə itələyirsə, cavabdehi də özüdür. Amma VƏTƏN hamınındır və onu nəinki satmağa , heç bir gülünə toxunmağa heç kəsin haqqı yoxdur. Bədənini satıb qazanc əldə edənlər fahişədirsə, məsləkini, arzusunu, millətini, torpağını satanlar ondan da beşbetərdir.

 

 

Niyə “ucuz” fahişələr tutulub cərimə edilir, ”bahalı” fahişələrin şərəfinə ziyafətlər, mükafatlar təşkil edilir? Axı, kartof- soğan alverçilərinin fahişələrə verdikləri ilə “Fatıya tuman olmaz”. Neft alverçilərinin sevdikləri fahişələr niyə toxunulmazdır? Onlar o qədər qızıblar ki, saxladıqları siçan-pişiyə də medal, ad vermək eşqinə düşüblər. Əsli-kökündə ləyaqət, qürur olmayanlar, ancaq haramla qazandığı paralar hesabına “kişi maskası ” taxa bilər.

 

 

 

Tanınmış iş adamı Araz Ağalarovun böyük hay-küyə səbəb olan məşhur müsahibəsində dediyi “İlk siqnal qadından gəlməlidir...” sözləri müsahibə götürən “usta qadınların ” ağzını açıq qoyub. Yazıqlar bəlkə ömürlərində ilk dəfə qürurlu bir KİŞİ ilə rastlaşdıqlarına görə çaşıb qalıblar. Axı, əksər kişilər sünnət olan kimi, lənət şeytana, kiçik bir sexin qırmızı lentini kəsən kimi, ətrafda olan qız-gəlinə göz vurub, barmaq silkələyib “siqnal” göndərirlər .Onlar üçün qadından gələn nə “SİQNAL” əhəmiyyətlidir, nə də “QARĞIŞ” qorxuludur. Əsas məsələ istədikləri, xoşladıqları qızı-qadını “siqnalsız” zorlamaqdır. Zorlanmış, təcavüzə məruz qalan, hissləri təhqir olunan bir qadın ya ömürlük kişilərdən iyrənir, ya özünə qəsd edir, ya da küçələrə düşür.

 

 

 

Qoca qarılardan eşitdiyim bir söhbəti xatırlamağın məqamıdır: Hardasa əlli il əvvəl Xızıda bir dul qadın yetimlərini dolandırmaq üçün xırda alverlə məşğul olub. Gənc və gözəl olan qadına bir polis əməkdaşı rahatlıq verməyib. Hər dəfə qarşısını kəsib ”Ya mənimlə yatmalısan, ya da səni tutacağam” deyib. Qadını sındıra bilməyəcəyini anladıqdan sonra , “cinayət əməli” tapıb onu həbs edib. Və sorğu-sual otağında iyrənc arzusuna nail olub. Qadını azad edib. Kənd yerində o boyda “rüşvəti” gizlətməkmi olar. Heç kəs qadını dindirməyib, satdığı sarıkökü, istiotu almayıb. Ac uşaqların ağlaşması, təhqirli sözlərin atmacası qadını bezdirir. Kəndin ortasında üstünə neft töküb özünü yandırır. Polislər bir ovuc külü yeganə dəlil- sübut kimi torbaya yığıb “ŞANLI XİDMƏT”lərini başa vururlar. Qadının yiyəsiz qalan iki övladını isə yetimxanaya verirlər.

 

 

 

Daha bir fakt: 90-cı illərdə “Gənclik ”jurnalında Qubadlıda əxlaqsızlıq edən BACILAR haqqında məqalə dərc edilmişdi. Yadımdadır , redaksiyaya tənqid-təhqir dolu məktublar və zənglər daxil olurdu. Çünki həmin məqalədə təkcə “BACILAR” yox, “QARDAŞLAR” da ifşa edilmişdi. Məqalə müəllifi “bacıların” evini ən çox polislərin “ziyarət” etdiyini qeyd etmişdi. Hələ məqalədə yazmadığı bir fakt əməkdaşları şoka salmışdı: Xalalar 16-17 yaşlı bacıoğluya maşın hədiyyə ediblərmiş. Bacıoğlu da xalalarını , anasını hər səhər təzə maşını ilə yolun qırağına –“iş yerlərinə” aparıb düzüb, axşam isə gedib yığıb gətiribmiş. Ermənilər Qubadlını işğal etdikdən sonra “bacılar”dan birini hansısa komandir yanında gəzdirirmiş. Əlbəttə , yanında “bacı” gəzdirən komandirlər ucbatından biz müharibədə mütləq uduzmalıydıq. ANASInı, XALASInı yolun qırağına düzən “OĞULLAR” üzündən FAHİŞƏLƏR artmalı idi.

Hardasa 4-5 il əvvəl rəfiqəm Məhəbbət xanımla Türkiyədən qayıdanda baş verən qəribə hadisəni hələ də unuda bilmirik: Hava limanının çıxışında sərnişinləri üç qrupa ayırırdılar. Əli uşaqlı qadınlar, ərinin qoluna girənlər və subay xanımlar. Sanki, Hava limanından birbaşa KÖLƏ bazarına gedəcəkdik. Əli uşaqlı qadınların pasportları qaytarılıb, onlara “Gedə bilərsiz!” əmri verildi. Mən ayaq üstə yatan uşaqları maşına yerləşdirmək üçün tələsdim . Geriyə Məhəbbətin arxasıyca qayıtdım. Məhəbbət subay xanımların arasında yox idi. Möhkəm həyəcanlandığımı görən bir subay xanım mənə yaxınlaşıb dedi :” Rəfiqənizi polis apardı. Biz qazandığımızın yarısını polislərə paylayırıq...”- axıra kimi qulaq asa bilmədim. Ətrafa diqqətlə göz gəzdirdim və bir yekəqarın polisin, arıq, zərif Məhəbbət xanımı qarşısına salıb sanki edam etməyə apardığını gördüm. Necə “Məhəbbət!” qışqırdımsa, öz səsimdən özüm də qorxdum. Dünyanın ən sakit və tərbiyəli bir qızı olan Məhəbbət heyrətlə mənə tərəf çevrilib baxdı və dayandı.Və dünyanın ən vicdansiz və qeyrətsiz polisi də təəccüblə mənə baxırdı. Məhəbbətin para “qazanmağa” yox, para xərcləməyə getdiyini iş sənədlərindən, muzey biletlərindən öyrənən polisin “ŞANLI XİDMƏTİ” qanımızı qaraltmaqla, istirahəti burnumuzdan tökməklə tamamlandı.

 

 

Bu dünyada QADIN SEVGİSİNDƏN başqa hər şeyi bəlkə də para ilə əldə etmək mümkündür. Xoşbəxt o KİŞİdir ki, özünün də bilmədiyi- MÜQƏDDƏS QADIN SEVGİSİ ilə sevilir.