Mirzə Xəzərin Səsi

Hicran xanım salam,

Bütün suallarınıza cavab yazmağa çalığdım. Əgər əlavə sualınız olsaç yazın.

Hörmətlə,

Mirzə Xəzər

28.04.2008

O illərdə Qərb mətbuatı və Qərb jurnalistləri bütövlükdə ermənilərin tərəfini tuturdu. Bunun bir neçə səbəbi var idi: 1) erməni diasporasının təcrübəli, təşkilatlı və güclü olması, azərbaycanlıların xaricdə fəaliyyətinin demək olar sıfır dərəcəsində olması; 2) 1988-ci il Sumqayıt hadisələrindən ermənilərin güclü təbliğat üçün məharətlə istifadə edə bilməsi; 3) və din məsələsi – yəni ermənilərin xristian azərbaycanlıların isə müsəlman olması.

Xüsusilə 1988-1992-ci illərdə bu təbliğat müharibəsində “Azadlıq” radiosunun xüsusi yeri vardır. Eduard Ohanesyanın başçılıq etdiyi erməni redaksiyası qatı daşnak ideolojisinə sadiq qalaraq, ifrat millətçi ruhda verilişlər yaymaqla erməni təbliğatına xidmət edirdi. Bu təbliğatı zərərsizləşdirmək üçün mənim başçılığım altında Azərbaycan redaksiyası əlindən gələni edirdi. Biz, Azərbaycanın mövqeyini təkcə ölkə daxilində deyil, xaricdə də yaymağa çalığırdıq. Mənim Almaniya televiziyaları ilə bir neçə müsahibəm, eləcə də Britaniya və Amerika mətbuatında bir sıra müsahibələrim yayılmışdı. İki redaksiya arasında mübarizə bununla bitmirdi. 1988-1989-cu illərdə bu mübarizə radiostansiyanın rus redaksiyasının studiyalarında qızğın şəkildı davam edirdi. Rus redaksiyasının studiyalarında mənimlə Eduard Ohanezan arasında müntəzəm dəyirmi masa atışmaları olmuşdur. Vəziyyət elə dərəcəyə çatırdı ki, erməni tərəfi məni hədələməkdən də çəkinmirdi. 1989-cu ildə erməni redaksiyasının həftədə 1 dəfə rus dilində 30 dəqiqəlik proqram yaymaq barədə menecerlərdən icazə aldığını öyrəndim. Amerikalı müdirlərlə görüşüb Azərbaycan redaksiyasına da eyni imkanın verilməsini tələb etdim. Ermənilərin güclü müqavimətinə baxmayaraq, mənim bir neçə ay bu iş uğrunda apardığım mübarizə müsbət nəticələndi və tezliklə Azərbaycan redaksiyasının dalğalarında həftədə bir dəfə şəxsən mənim rus dilində hazırladığım və apardığım 30 dəqiqəlik veriliş həm Azərbaycanda, amma daha çox Moskvada və Rusiyanın müxtəlif bölgələrində yayılmağa başladı.

Mənim rəhbərliyim altında Azərbaycan redaksiyasının o dövrdəki fəaliyyəti erməniləri çox narahat etməyə başladı. 1989-cu ilin sentyabr ayında o zaman Amerika Dövlət Departamentində işləyən amerikalı alim Pol Qobl (Paul Goble) Münxendə radioda olarkən mənimlə görüşən zaman xəbərdarləq etdi ki, ermənilər Yerevanda və Vaşinqtonda xüsusi monitərinq qrupları yaradıblar. Bu qrup Yerevanda “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan redaksiyasının verilişlərini lentə yazır və tərcümə edərək dərhal Vaşinqtona ötürürdü. Vaşinqtondakı erməni lobbi qrupları da bu tərcümələri yubanmadan Amerika Konqresinə, Dövlət Departamentinə və radiolara rəhbərlik edən The Board for İnternational Broadcasting-ə çatdırırdı. Paul Goble efirə verdiyim verilişlərin erməni lobbisini hiddətləndirdiyini bildirərək mənə ehtiyatlı olmağı məsləhət gördü. Mən isə buna məhəl qoymayaraq işimə davam etdim.

1990-cı il yanvar faciəsindən sonra mənə rus dilində veriliş yaymaq imkanı vermədilər. Bu da yanvar faciəsi zamanı efirə verdiyim verilişlərdən ötrü mənə verilən cəzalardan biri idi. 20 yanvar verilişləri həm Moskva rəhbərliyini, həm də erməniləri çox narahat edirdi.

1990-cı il yanvarın 22-də SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsi (KGB) efirə verdiyim verilişləri rus dilinə tərcümə edərək sərt bir etiraz məktubu ilə birlikdə SSRİ-nin Vaşinqtondakı səfirliyi vasitəsilə radionun rəhbərliyinə təqdim etdi. Bir neçə gün sonra SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin xususi nümayəndə heyəti Vaşinqtona gedib orada mətbuat konfransı keçirdərək Azərbaycan redaksiyasının yanvar faciəsi zamanı efirə verdiyi verilişlərə kəskin etirazını bildirdi. Amerikalılar təşviş içində idilər. Lakin mən, verilişlərin dayandırılmasına qətyyətlə qarşı çıxaraq bütün məsuliyyəti boynuma götürdüm və verilişimiz davam etdi.

1990-cı ilin fevral ayında Amerikanın bütün xarici radiostansiyalarına, o cümlədən “Azadlıq” radiosuna nəzarət edən BİB (Board for İnternational Broadcasting) Vaşinqtonda xüsusi qrup yaradaraq yanvar faciəsi zamanı efirə verdiyim bütün proqramlar araşdırmağa başladı. “Azadlıq” və “Azad Avropa” radiolarının Baş Müfəttişi (İnspector General) isə özü müstəqil istintaq aparmağa başladı. Mənim görüşən zaman “hamı məsuliyyəti sənin üstünə atır, bəs özünü müdafiə etmirsən” deyərək məndən amerikalı menecerlerə qarşı ifadə verməyi gözləyən İnspector General-a cavabəmda mən, bütün məsuliyyəti boynuma götürdüm və lazm gələrsə ərizəmi yazıb işdən çıxmağa hazır olduğumu bildirdim. “Bəs belə bir hadisə indi baş verərsə siz, nə cür hərəkət edərdiniz” sualına “mən eynən indiki kimi hərəkət edərdim” deyə cavab verdim. İki ay sonra mənə bildirildi ki, töhmət verilib, amma işdən çıxartmamışlar. Lakin 13 il sonra radiostansiyanın rəhbərliyi məni işdən çıxartmaq üçün məhz 1990-cı ildə yanvar faciəsi zamanı efirə verdiyim verilişləri, mənə verilən töhməti mənə qarşı dəlil kimi istifadə etdilər.

(Mirzə Xəzər)

Dunya Azerbaycan Aydinlar Birliyinin yaradilmasi istiqametinde atdiginiz bu ilk addim meni cox sevindirdi. Cox necib ve vacib bir teshebbusdur. Umidvaram bu Birlik musteqil olub, Veten ve milletin taleyi ve aqibeti kimi yuksek amala qulluq ederek, her cur siyasi axindan, siyasi eqideden, iqtidar-muxalifet ve menfeet didishmesinden uzaq qala bilecekdir. Size bu ishde imkanlarim daxilinde yardim etmeye haziram.

Ugurlu olsun!

Hormetle,

Mirze Xezer

11.04.2008

Salam hormetli Mirze muellim!

Men "Azadliq radiosunda" Sizin dilinizden azerbaycanlilarin haqq sesinin
butun dunyaya beyan olunmasini hemise izlemisem ve bu gun de Sizin
fealiyyetinizi izleyirem, bir vetenperver ogul kimi Sizinle fexr edirem.

Hüseyn Hüseynov,

24 may 2007, Bakı