Mirzə Xəzərin Səsi

MƏHİN SALEHİ

“KƏPƏNƏK OLMAĞA ÜMİDİM ARTIB
QƏLBİMDƏ NƏYİM VAR ÜMİDDƏN ARTIQ…”

“SÖYLƏSƏM TƏSİRİ YOX, SUSSAM KÖNÜL RAZI DEYİL”.

Hamı beş illik həyatı müzakirə edir bu günlərdə. Ötən və qarşıdakı beş ilidən kimi tənqidlə, kimi təriflə, kimi ümidlə, kimi də ümidsizliklə danışır.
Bəlkə mən də bir beş ildən, keçmişdə qalan 1988-1993-cü illər kəsimindən söz açım.
... O illərdə "Gənclik" və "Ulduz" jurnalları dərc olunurdu. Həmin jurnallarda beləcə şeirlər vardı.

...Bu nəğmə hər ürəyin
Yarasını sarımaz
Sevib yarımayanlar
Nəğmədən heç yarımaz...
(S.Yusifoğlu)

***

...Nəsimi kəpənək olsaydı
Dərisini soyarmıydılar
Kəpənəyi
Nəsimi olmağa qoyarmıydılar...
...Kəpənək olmağa ümidim artıb
Qəlbimdə nəyim var ümiddən artıq...
(R.Rövşən)
O beş ildə gördüyüm məktəblilərin də, tələbə gənclərin də, müəllimlərin də SEVGİsinin İNAMının və ÜMİDinin böyüklüyünün şahidi olmuşam.

Hamı gələcəkdə müsqtəqil və güclü olacaq VƏTƏNi sevirdi, şəhidlərimizin qanının yerdə qalmayacağına, müharibədən QALİB MİLLƏT kimi çıxıb başımızı dik tutacağımıza İNAM, gələn nəsillərin Azərbaycanda gözəl həyat yaşayacağına ÜMİD vardı.
Bir qism öyrəncilər evdən verilən cib xərcliyini qısıb "Azərbaycan", "Azadlıq" qəzeti alırdılar. Və daha az qism müəllimlər də dərslərin son 15 dəqiqəsini bu qəzetlərdə yazılanları və gedən prosesləri müzakirəyə eləməyə izn verərdilər.
Musiqi dinləməyi sevənlərin də zövqü başqaydı. Çox qism gənclər Cavanşir Quliyevin "Vətən bizi yetişdirib bu ellərə yolladı" nəğməsini dinləyərdi, milli himnimizi eşidib qürurlanardı...

Üçrəngli bayrağımız masaların üstünə fəxrlə qoyulardı, kirildən haçan can qurtarıb milli əlifbamızla yazaca bilmək xiffəti vardı. Öz ana dilində danışmağa çalışan rusdillilərin kövrək ləhcəsi də şirin gəlirdi. Alminiumdan hazırlanan ilk milli qəpiklərimiz də doğmaydı, və yenə inam vardı, qızılın qarası - neftin ölkəni ağ günə çıxaracağına, bizim də samballı qara qəpiklərimizin olacağına, bu qara qəpiklər dövriyyədə qaldıqca milli manatın tez-tez dəyərdən düşməyəcəyinə...

*** *** ***

Amerikada yaşayan dostumun qızı yay tətilində Toronto şəhərindəki nənəsinin yanında qalıb, evə qayıdanda anasına belə deyib. –“ Nənə ingiliscə danışanda səsi çox pis çıxır, rusca və azərbaycanca danışanda səsi düz çıxır”.
Anası 6 yaşlı uşağa başa salmağa cəhd edib ki, nənələr ingiliscə danışanda sözlərin tələffüzü düz çıxmır, nənənin səsi pis deyil əslində.
Qızcığaz bu il birinci sinifə gedib. Təbii ki doğulub böyüdüyü Amerikada ingilis dilində daha səlis danışır. Ana-atasının səyilə azərbaycan və rus dillərinidə öyrənib. Ama uşaq hələ qavramır ki, nənə ingiliscə təmiz danışa bilmir, bu səsin əyri və düz çıxması deyil.

Və...bu nənə düz 28 il Bakıdakı məktəblərin birində ingilis dili fənnini tədris edib. Sonra isə Amerikada yaşamaq eşqinə düşüb. Ordakı oğlundan viza alan kimi ...burda bütün sənədlərini "hazırlayıb". Həmin daşdan keçən sənədlərə görə pedaqoq nənə dönüb erməni olub və azərbaycanlıların təhqirinə məruz qalıb və bu səbəbdən Azərbaycanda yaşaya bilməyərək qaçqın kimi sığınacaq alıb.
Burda bir pedaqoqun öz fənnini necə bilməsindən, bir azərbaycanlının mənəvi aşınmasından danışmaq niyyətim yoxdu.

Sadəcə onu demək istəyirəm ki, o nənə Amerikada axtardığını Azərbaycanda tapsaydı, dönüb erməni olmazdı, öz xalqına “milli azlıqları yola verməyən qəddarlar” damğası vurmazdı. (Cavanşır Quliyev də yaşamaq üçün Kiprə getdi.)

Bəli, artıq bu Vətəndə yaşanılmır.
Həmin kəsimdə yaşayan nəsil yarımadı... Haçansa bu Vətəni sevənlər, bu sevgidən, onun himnindən kövrələnlər bu musiqidən də yarımadılar.

Bu yazını yazmama səbəb Ruzigarımın bloqunda oxuduğum yazıda bir zamanlar yaşanmış Vətən sevgisinin işartılarını görməm və bir də 8-9 yaşlı bir uşağın torpaq sevgisindən təsirlənməm oldu.

Ev sahibi mənzilini satdığı üçün kirayədə yaşayan tanış ailəyə təcili çıxın deyib. Yalnızca məvaciblə dolanan, halal-harama ciddi önəm verən bu gənc ailənin 8-9 yaşlı oğlu bir gün sərasər ağlayıb. Və deyib ki, gülü əkirsən, dibçək onun evi olur, niyə bizim evimiz yoxdu, niyə bacımın öz otağı yoxdu? Mən həyət evi istəyirəm, torpaqlı ev istəyirəm, həyətimizdə gül əkmək istəyirəm....
Bu uşaq da hələ ki öz körpə qəlbində bu torpağın, bü vətənin sevgisini daşıyır və hər səhər himn oxuyur.
Heç olmazsa bu nəsil öz sevgisindən, nəğməsindən yarısaydı.
Görürsüz də, yenə iş ümidə qaldı...

P.S. Prezidentimizin andiçmə mərasimində himn səsləndi. Zaldakıların 80 faizi himnimizi oxumadılar, heç dodaqları da tərpənmədi. Sonradan-əl çalanda hamı öz çəpiyinin yanındakından daha gur çıxmasına çalışırdı.

P.P.S. Pərviz bəy deyirdi ki susma.
Budur, oktyabrın 8-dən bəri, uzun fasilədən sonra yazdım, bir faydası varmı?

Füzuli demişkən: "Söyləsəm təsiri yox, sussam könül razı deyil".