Mirzə Xəzərin Səsi

Bu yazini men "Yeni Musavat" ve "Bizim Yol"dergilerinede gondermishdim. Bashqa unvanlarida ona gore gostermishdim ki, birilerinin bu yazini onsuzda derc edeceyini dushunub ozleri derc eder. Amma yene de derc etmediler.

Bu gunlerde "Bizim yol" qazetinde Vurqun Eyyubun "Diderginler" yazisini oxudum. Bir nece gun bosh vermek istesemde, icimdeki bu hissler meni rahat buraxmir ki, buraxmir. Ona gore qerara geldim ki, mende icimi bir az boshaldim.Jurnalist savadim olmadiqi ucun qelem ehli meni yazidaki eyer-eskikliklere gore baqishlayar yeqin. Birdeki, indi onsuz da hami yazir. Vurqun Eyyubun yazisi tezadlarla dolu, iki ferqli yarya bolunmush bir yazidir.Ona gorede neyin seni narahat etdiyini anlatmaq ucun yaziya tez-tez muraciet etmek zorundasan.Baxin, yazinin basinda Vurqun Eyyub qeyd edirki: "Azərbaycandan başqa ölkələrə didərgin düşmüşlərin əksəriyyəti bir parça çörək dərdindən, hakimiyyətin yaratdığı dözülməz rejimdən, həbs təhlükəsindən başını götürüb qacib" Cox doqru fikirdir. Ancaq bunun dalinca, yazinin ashaqisinda ise, gorun "diderginler"den ne sorushur: "O zaman nədən öz ölkənizdə deyilsiniz? Nəyin naminə bu didərginlik həyatının əzablarına qatlaşırsınız?"
Ozu de bu suali Vurqun Eyyub ele bele qoymayib ha.Bu suali cixarana qeder "diderginler"e yerde-goyde qalmazin heqaretlerin yaqdirir. Men ne qeder istedim ki, sitata getirim, gordum ki, onda butun meqaleni gerek bu yazimda yerleshdirim. Ancaq nece olsa bir necesine baxin:

1. "Bir çoxlarının Avropa dəyərlərindən uzaq olmaları, saxta sənədlərlə mühacir statusu almaq istəyi, Azərbaycanda alışdıqları yalan, rüşvətxorluq, qaçaqmalçılıq, qanunlara məhəl qoymamaq ənənələrindən heç cür əl çəkə bilməmələri" ve.s.
2."Nədənsə, bizim soydaşlarımıza elə gəlir ki, Avropa ölkələrinin gözəl yaşayış şəraiti, səliqə-sahmanı, tərtəmiz küçələri, vətəndaşların polisdən, terroristdən qorxusuz həyatları, necə olubsa, göydən düşüb, Allah tərəfindən onlara ənam kimi verilib. Amma ağıllarına da gətirmirlər ki, heyranı olduqları( bəzən bunu yalançı vətənpərvərlik hissinin təsiri altında gizlətməyə çalışsalar da) bu yaşayış tərzi yağış yağanda qamış kimi göyərməyib. İnsanlar bu şəraiti uzun sürən, bir çox hallarda qanlı, davamlı mübarizələrin sayəsində, daima daxili-mənəvi naqislikləri ilə döyüşə bilmək bacarığının nəticəsində qazanıblar. Yad ölkələrə üz tutmaqdansa, vətənimizdə şəraiti dəyişmək zamanı deyilmi?"

Bunlari Vurqun Eyyub bizim haqqimizda deyib. Vurqun muellim,o birinci bendde bizim unvanimiza yapishdirmaq istediklerin var ha, guya Azerbaycanda alishmishiq el ceke bilmirik, eziyyet cekme biz onlara alisha bilmedik. Alisha bilseydik ele ordada qalardiq..Eksine onlarin eleyhine bacardiqimiz qedr mubarize apardiqda. Ancaq mubarizenin onunde geden Sizler, bizi hem fiziki ,hem de iqtisadi istismar etdiz ve nedense ordada qaldinizda.Mene ele gelir ki iqtisadi sozune teecublenmersiniz. Biz Avropaya Sizin yuxarida gosterdiyiniz sebeblerden geldik, ikinci bendde sadaladiqiniz, saydiqiniz Avropanin ustunluklerine gore yox.Neden oz vetenimizde qalib ,o ustunlukleri elde ede bilmek uqrunda mubarize aparmamaqimiza geldikde ise, yuxarida men buna ,azaciq toxundum, calishim bir az daha genish izah edim.Vetende qalib bu mubarizeni kiminle bir yerde aparcaqdiq. Vetende qalan Sizlemi? Yoxsa Qulamhuseyh Elibeyliylemi,ya belke Fazil Mustafayevlemi,Qudret Hesenquluyevlemi,Asim Mollazadeilemi,Arzu Semedbeyliylemi,isteyirsiniz bir azda gedim qabaqa, onda cixacaqam bu insanlarin teshkilatinin rehberine ,daha doqrusu muellimlerine.Bir azda gedim qabaqa cixim Etibar Memmedova,Rehime, Iskendere,belke cixdim indi senin sevmediklerine. Kimlerde bilmese Sizler yaxsh bilirsiniz ki,hele neleri ve kimleri yazmiram.Tek adlara bir yazi bes etmez.Sizler bu fealiyyeti mubarizemi adlandirirsiniz? KImler daha doqru yol secib, bu cur shertlerle mubarize aparmaqi qebul ede bilmieyib orani terk eden "didergin"-bizlermi, yoxsa qebul edib,orda qalib demeye utandiqim fealiyyetlerinin adini mubarize qoyan Sizler? Ele bu cur mubarizenin neticesidir ki, bu gun Veten bu gunde, bizde bu gundeyik. Ancaq kash zamaninda tek ele, bu adin ilkin yazdiqlarim o cur mubarizeni secmekdense, bizim bu (adin siz ne qoyursunuz,qoyun) yolu tutaydilar.Onda gun kimi aydindir ki,indi Vetn bu gunde olmayacaqdi.

Ne ise Vurqun muellim, meni cox pis yerimden vurdunuz, mende bunlari yazdim. Belkede hec duz etmedim.Bir Allah bilir ki, men hele Azerbaycanda olan indiki,siyasi durumu nezere alib cox sheyi de yazmadim..Yene de, belke duz etmedim.Bir azda yazmaq lazim idi. Ne ise,yene deyirem,yazmaqla qurtarmaz.Hem yazmaq istedikce Vetene donmemeyin gelir.Ele Didergin qalmaq isteyirsen.Ozude neinki,Avropada Vurqun muellim, lap collerde......

Men bilirem ki, yazini Azerbaycanda hec bir dergi cap etmeyecek.Cunki, musteqil deyiller.

Didərgin ARAZ AYAZ.