Mirzə Xəzərin Səsi

Mirze Xezeri dusunende, onun kesme-kesli heyatini arayib-axtarib nese ortaya cixarmaq istedikde, Mirze Xezerden qabaq adama dogma bir ses, bu sesin arxasinda ise eqide, emel, leyaqet, cesaret, sedaqet, merdlik ve ilqar gelir… Mirze Xezerin sesi…. Milyonlarin umid yeri, qaranliqlarin ciragi, mudafiesiz bir milletin arxasi, dayagi…

BU SES HEC ZAMAN SUSMAZ

Heyat cox qeribedir, ele insanlar da bezen heyat kimi qeribedir ve ele qeribeliklerle dolu bu insanli heyatdan hec kes bas aca bilmir… Kimi heyati hokmran, kimi qul, kimi yaltaq, kimi xain, kimi satqin, kimi riyakar ve…. basa vurur. Bir de eqide insanlari var bu dunyada. Bu insanlar heyatda bu gun ucun yasamirlar, onlar dunen, bu gun ve sabah ucun yasayirlar. Onlar olduqlari zaman sabahlara umid de olur. Eger bir gun bu eqide insanlari olmasa yaziq sabahlara… Mirze Xezeri dusunende, onun kesme-kesli heyatini arayib-axtarib nese ortaya cixarmaq istedikde, Mirze Xezerden qabaq adama dogma bir ses, bu sesin arxasinda ise eqide, emel, leyaqet, cesaret, sedaqet, merdlik ve ilqar gelir… Mirze Xezerin sesi…. Milyonlarin umid yeri, qaranliqlarin ciragi, mudafiesiz bir milletin arxasi, dayagi… Sevimli sairimiz Bextiyar Vahabzade nece de gozel deyib: Yarpagi tez solar tek agacin da, Daldasi yoxdursa, nece solmasin? Mesheler sultani, ormanlar shahi Aslanin ozu de yalqiz olmasin! Mehz o tenha gunlerde, milletin yalqiz qaldigi illerde, bizim arxamiz idi Mirze Xezer… “Danisir Azadliq radiosu, mikrafonda Mirze Xezerdir. Sovet qosunlari butun beynelxalq qanunlari pozaraq Bakiya soxulmus ve dinc ehalini qanina qeltan elemisdir.” Yeqin bu ses hamimizin qulaqlarinda bu gun de seslenmekdedir. Televiziya partladilmis, qezetler sovet isgalcilarinin herbi senzurasi altinda, dovlet adamlarimiz leyaqetsiz, cesaretsiz.. Tenha bir millet. Yalniz umid Mirze Xezerin sesinedir. Yalniz ondan melumat ala bilirik ve ona derdimizi deye bilerik ve derdimizi dunyaya Mirze Xezerin sesi catdirir.

Mirze Xezerin sesi: eziz dinleyiciler, bir xalqi ezirler dunya susur, bir xaqin torpagini elinden alirlar qanun susur, bir xalqi tekleyib bogurlar insanliq susur… Bu ses Azerbaycanin azadliq ugrunda cirpinan inqilab sesi idi. Peren-peren salinmis bir milletin birlik, butovluk sesidir bu ses… Yene hami qulagini direyib radiyoya hesretle dinleyir. Dansir Azadliq radiosu! Mikrafonda Mirze Xezerdir!!! Eziz dinleyiciler! 1990-ci ilin yanvarin 19 dan 20 sine kecen gece Sovet qosunlari beynelxalq qanunlari pozaraq Bakiya soxularaq eliyalin bir milleti rehimsiz qirirlar ve qirginlar bu gun de davam etmekdedir. Dunya susub, ancaq Bakida isgalci sovet esgerlerinin odlu silahlari susmaq bilmir, birde ovlad itirmis gunahsiz analar susmaq bilmir: hicqirir hayqirir, nedense insan haqlarindan dem vuran olkeler de gormur bu vehseti bu dehseti. Baki kuceleri insan denizini xatirladir, herbicilerin ozbasinaliqlari, soygunculuqlari… exlaqsizliqlari.. sanki tanri da uz dondermis bu milletden… Bunu esiden Israil xalqi ele ertesi gun Xayfada izdihamli mitinq teskil edir ve Israil hokumetini mecbur edir ki, bu cinayete qarsi etirz sesini ucaltsin ve buna nail olur. Yene Mirze Xezerin qezebli sesi: Eziz dinleyiciler! Bakida zirehli masinlar altinda insanlar tapdanir, korpeler qursuna tutulur, qocalara bele rehm olunmadigi halda, qardas Turkiye dovletinin prezidenti hele ayird ede bilmir ki, bu millet onun milletinin dogma qardasidir, yoxsa ogey. Turkiye cumhuriyyetinin prezidenti Turqut Ozal hele Azerilerin sunnu ve ya siye olmasini arasdirmaqdadir… Mirze Xezerin sesinden sonra Turkiye kuceleri insan izdihamina cevrilir ve Turqut Ozal xalqdan uzur istedikden sonra qara yanvar faciesine xalqin tezyiqinden sonra etirazini bildirir. Dunya cas-bas qalib Israilin, Turkiyenin bu movqeyine. Her olke bir cur yozur bu hadiseni. Bir coxu azeri lobbisinin Israilde ve Turkiyede guclu oldugunu dusunur ve s… Qoy dozumlulukden dem vurub gizlinde antisemit movqede duran dovletler, dozumluluyu gelib Azerbaycandan oyrensinler. Ve bilsinler ki, dunyada antisemit tebligatini azeri ovladi anti-azeri tebligati kimi qebul edir. Hetta en qati azeri milletciliyinde bele antisemit hissler ola bilmez.

Dunyada ozunu ” muselman xilaskari” sayan Iran ise Israilde Azerilerin lehine olan etiraz mitinqlerinden utanaraq, axir ki, bir hefte kecenden sonra oz etirazini bildirmete mecbur olur… Ve sonralar Azerbaycana qarsi haqsiz muharibede Iranin tutdugu movqe haminiza melumdur, bunun serhe ehtiyaci yoxdur… O zaman bizim sapi ozumuzden olan baltalar Moskvaya yarinmaq ucun “Kommunist” qezetinde Mirze Xezerin eleyhine bohtan dolu yazi derc etdiler. Qeyretli ziyalimiz shair Sabir Rustemxanli redaktoru oldugu, hemin iller min bir eziyyetle nesr etdiyi rekord tirajli “Azerbaycan” qezetinde oz obyektiv ve cesaretli meqalesini derc edir ve Mirze Xezerin kimliyini Azeri oxucusuna vaxtinda catdirdi. Indi de movqeyini deyismeyen sairimiz Sabir Rustemxanli Mirze Xezeri obyektiv qiymetlendirerek demisdir: Mirze Xezer Milli Mubarizemizin remzidir… Chetin iller, chetin gunler kechmishik. Azerbaycanin her yerinde isgalci sovet qosunlari, separatci ermeni quldurlari tepeden dirnaga qeder silahlanib gece gunduz yatmayib yeni-yeni igtisaslar toredir ve Mirze Xezer de Azadliq radiosunda gece gunduz yatmatib bu menfur isgalcilarin ic uzunu dunyaya gosterir ve milleti ayiq olmaga sesleyir. Azadliq radiosunda telefonlar susmaq bilmir. Danisir sevimli sairimiz Bextiyar Vahabzade. Mirze menim milletimi Qorbacovun emri ile fasist sovet esgeri qirir. Qorbacovun eli menim milletimin qanina boyanib. Beli sair heyatini tehlukeye ataraq bu ifadeleri isledir, bunu efire buraxan redaktorun da onunla birlikde heyatini tehlukeye atdigini yalniz redaktorluqdan az-cox basi cixan bilir. Bakida kutlevi hepsler ara vermir. Mirze Xezerin sesi de aramsiz bu ozbasinaliqlari qamcilayir..

Davam edir 37… daha kesgin, daha ciddi… Goresen hormetli dinleyiciler hec bir an dusundunuzmi ki, bu ses asanliqla tenha bir milletin huzuruna cixirdimi? Esla. Bu ses de sehne arxasinda mucadile edirdi ve Mirze muellim imkan vermirdi ki, Mirze Xezerin sesini bogsunlar. Cunki o bilirdi ki, bu sesi bogmaqla bir milletin haqq sesini bogacaqlar. Dusmen her yerde oldugu kimi Azadliq radiosunda da, gece gunduz bu sesi bogmaq ucun plan cizir, redaksiyanin icerisine ixtilaf yeridir, Mirze Xezeri santaj edir, onun sesini bogmaqla, Azerbaycanin qurtulus mucadilesini bogmaqa calisir, Mirze Xezer ise Azerbaycanin inqilab bayragini elinde mohkem saxlayib bir an bele sayiqligini itirmir. Mirze Xezerin sesi daha guclu, daha cesaretli ve daha umidverici seslenir. Belke de qebul edersiniz, ve meni az cox taniyanlar bilir ki, men hem eziz dinleyicilerin coxundan, hem de oxuculardan, Azadliq radiosunun sehne arxasinda bas verenleri onlardan daha cox bilirem. Ancaq en yaxsisini hec subhesiz Mirze muellim ozu bilir. Bilmirem, yeqin o bu barede metbuatda danismaz ve belke de bu onun tebietine uygun deyil. Cunki, Mirze muellim cox cesaretli ve qururlu oldugu qeder de tevezokar bir insandir. Burada bir hasiye cixmaq isterdim. Hele sovet dovru Mirze muellimin eline ermenilerin bu gun basimiza acdigi menfur planlari kecir ve derhal verlis hazirlayir, tessufler olsun radionun o zamanki bas redaktoru qorxusundan verlisi efire burxmagi qadagan edir. Az asim agrimaz basim prinsipine ustunluk vermeyi daha vacib bilir. Ancaq hemin o menfur plan Mirze muellimin tesebbusu ile Azerbaycan dinleyicilerine yazili olaraq catdirilir.

80-ci illerin axirlari, 90 ci illerin evvellerinde Azadliq radiosunun ermeni sobesinin mudiri, qati milletci, milletler arasinda nifaq toxumu sepen ve bizim milletin unvanina olmazin bohtalar ve tehqirler demekden cekinmeyen Sher Motali (Eduard Oganesyan) ile Mirze Xezerin arasinda aciq-acigina mucadile gedirdi. Men eminem ki, bundan Azerbaycan dinleyicilerinin xeberi bele yoxdur. Ve defelerle Mirze muellimle o sher motalinin munaqishesine yuksek seviyyede baxsalar da, sher motalinin havadarlari onu tez destekleyirdiler. Mirze muellim ise bu mucadileden bir addim bele geri cekilmirdi. Lev Roytmanin bir basa efire verdiyi rus dilinde Komentatori za kruqlim stolom verlisinde 1991-ci ilde Mirze Xezer hemin o ser motali ile novbeti debata cixmali oldular. Yeqin dinleyicilerin coxunun yadinda olar. Mirze muellim tebietine uygun sebr ve temkinle, elmi menbelere soykenen faktlarla hemin o sher motalin dagarcigini acib ortaya qoyur, sher motali ise soz tapa bilmediyinden basladi milli xususiyyetine xas olan enenevi xisletiyle gisqir-bagir salmaga. Mirze muellim ise sanki demir sebr numayis etdirib sakit ve profesional taktika ile onun butun ic uzunu dinleyicilerin onune qoydu. Artiq verlisi davam etdirmek mumkun olmadigi ucun, Lev Roytman birbasa efiri kesmeli oldu. Sonraki hadiseleri men eminem ki, dinleyiciler bu gunedek bilmirler. Bu ser motalinin Mirze muellimle aciq-acigina dusmenciliyi artiq kulminasiya noqtesine catmisdir. Mubarize son hedde catanda Mirze muellim kimliyini subut etmeye mecbur oldu ve ser motalini birde radioda goren olmadi. O artiq tesevvurune getire bilmediyi halda bele oyundan kenar edilmisdir. Artiq ermeni lobbisinin de aktiv fealiyyeti hec bir musbet netice vermedi.

Ve bu basqa qeyriobyektiv movqe tutan redaksiyalarin mudirlerine bir xeberdarliq oldu. Beli Mirze muellim subut etdi ki, Azeri milletinin sebri var, ancaq sebir kesasi dasanda hec ne onun qabaginda dayana bilmez. Axi bu mubarize Mirze muellimle sher motalinin mubarizesi deyildi, bu perde arxasinda Azerbaycan ve Ermenistan mucadilesi idi ve bu mucadileden Azerbaycan qalib cixmisdir… Mirze Xezerden kusenler kimlrdir? Danisir Azadliq radiosu, mikrofonda Mirze Xezerdir… Iqtidar kusur, muxalifet kusur, Azerbaycana dusmen kesilmis ermeniler, hetta ruslar kusur. kusmeyen yalniz Azeri xalqidir. Onlar bu sesi her gun sebirsizlikle ve umidle gozleyir, yalniz bu sesden teskinlik tapir, sabaha inamla yasayirdi bu tenha millet. Mirze muellim tek jurnalist ve redaktor kimi deyil, Azadliq radiosunun Azerbaycan sobesinin mudiri kimi de hemise prinsipal, edaletli ve rehimli movqede olmusdur. Onun ise goturduyu jurnalislerin demek olar ki, hamisi kasib ve sade ailelerden cixan insanlar olublar. Onlar mehs Mirze muellimin yaninda isleyerek bir jurnalist kimi yetisib formalasib, maddi cehetden ise ozlerine ev-esik ve aile qurub hetta kasib qohumlarina bele komek edibler. Mirze muellim o qeder qaygikes insandir ki, onlarin visasini, sonra yasamaq vizalarini min bir eziyyetle duzelderdi ve xaricde yeni bir Azeri ailesini yerlesdirerdi. Onun radioda islediyi dovrde burada hami derdini demeye imkan elde edib, azad soze genis yer verilib. Azerbaycanin butun ziyalisindan tutmus fehle ve kendlisinedek bu radio vasitesiyle urek sozlerini, agrili acili derdlerini neinki soyleyib, hetta bu derdleri Azadliq radiosu vasitesiyle unvanlara catdiriblar.

Azerbaycan prezidentlerinin hamisi mehs en cetin dovurlerinde, soz demek onlara yasaq olduqu zaman mehs Mirze Xezer zamaninda Azadliq radiosundan sozlerini ve fikirlerini ifade edib, movcud olan butun partiya rehberleri oz platformalarini bu radio vasitesiyle xalqa catdiriblar. Sehid analari mehs Mirze muellimin vasitesiyle dunya azerilerini Azerbaycana destek vermeye cagiriblar. Mirze Xezerin dovrunde Azadliq radiosu sozun heqiqi menasinda Azerbaycanin musteqil ve azad radiosu olub ve her bir ailenin sakinine cevrilmisdir. Mene de Mirze muellimle birlikde olmaq, onunla yaxindan tanis olub dostlasmaq ve Azerbaycanin agrili problemlerini birlikde muzakire edib deyerli meslehetlerini dinlemek nesib olub. Butun geceni yalniz hezin mugam sedalarinin altinda, Qarabagin xilasi barede sohbet etmisik. Men bu gunedek Qarabagin real azadliq yolunu Mirze muellimden basqa bir kimseden esitmemisem. Mene ele gelir ki, Qarabagin xilas acarini hansi qapiya salmagi yalniz Mirze Xezer bilir. Redaksiyanin Munhenden Praqaya kocmesi erefesinde, yeni redaksiya yaratmaq, iscileri evle temin etmek, jurnalislerin ailelerini getirtmek ve oz shexsi heyati…butun bu cetinliklere baxmayaraq, radio bir defe de olsun verlislerini dayandirmadi. Men Mirze muellimin kecdiyi yola nezer salanda yadima Bextiyar Vahabzadenin bir misrasi dusur: Yazi gozleyirem, isteyirem ki, Bahardan doyunca hezz alim, olmur. Qaygilar dalgatek ashir basimdan, Gule baxmaga da macalim olmur. En yorgun halinda bele Mirze muellim mugam dinledikde sanki istirahet edir ve mene ele gelir ki, Mirze muellim Azeri mugamlarindan sanki guc alir. Polsada “Xudaferin” jurnalini nesr edende de Mirze muellimin tovsuyelerine hemise ehtiyacimiz olub, ve xaricde Azerbaycana qarsi informasiya blokadasini yarmaqin yollarini hemise ondan oyrenmisik ve onunla meslehetlesmisik. Indi azerbaycanda diasporadan danismaq deb dusub ve hami telesik cemiyyetler yaradib vetenden nese qoparmaq arzusundadir. Eslinde ise hec kim belkede bilmir ki, ele bu diasporani sozde yox, emelde Mirze muellimin tesebbusu ile formalasardi. Mirze muellim Azerbaycana xidmet eden xaricde yasayan bir nefer de olsun yurddasimizi diqqetden kenarda qoymazdi. Polsaya qayidanda ise ozumle getirdiyim ve Mirze muellimin illerle topladigi Azerbaycanin klasik musiqileri yazilmis kasetler bu gun de evimizin yarasigidir.

Kecen ilin ortalari Azadliq radiosunun Azerbaycan dinleyicilerini oldugu kimi, xaricde yasayan azerileri de, Mirze Xezerin isden azad edilmesi xeberi shok veziyyetine saldi. Bunu hec kim gozlemirdi. Bu gune dek hami mehettel qalib ki, nece olur ki, bizim azadligimizi elimizden aldilar. Umid yerimiz olan Azadliq radiosu indi bir cox evlerde artiq susmusdur. Menmi de 14 illik qurbet heyatimda yegane tesselli tapdigim Azadliq radiosu artiq susubdur. Inanin elinden oyuncaqlari alinmis bir korpeye donmusem. Lakin cox sevindim ki, Mirze Xezer Azerbaycana donmus, bu donus sanki anasindan ayri dusmus korpenin uzun hesretden sonra valideyinlerine qovusmasi idi. Yene sag olsun, milletimizi hesret qoymadi Mirze Xezerin sesine. Cox sevinirdim Mirze muellimin Azerbaycana donusune… Gorunur dogru deyirler ki, Azerbaycan hokumeti coxdan xalqindan ayri dusub ve onlara millete xidmet eden veten ovladlari lazim deyil, onlarin ozlerine xidmet eden … lazimdir… Uzun iller vetende olmadigimdan, meni bir mesele cox dusundurur: indi Azerbaycanda dovlet musteqilliyi gunu her il tentene ile qeyd edilir. Goresen bu bayrama Mirze Xezeri de yuksek sevyyede devet edirlermi? Axi onun bu musteqilik yolunda xidmetleri evezsizdir ve bu bayramda en serefli yerde oturmaga layiqdir. Goresen gunde zeng edib ondan komek dileyenler, indi onu bir defe de olsun arayib axtarirlarmi? Axi o da insandir, onun da komeye ehtiyaci ola biler. Bilmirem… ancaq men bilirem ki, menim milletim vefali milletdir ve hec zaman Mirze Xezeri unutmaz ve onu yalniz qoymazlar. Mirze muellim nece de ozune uygun bir texellus goturub “Xezer”. Dogurdan da Xezer kimi cosqun, Xezer kimi temkinli, Xezer kimi daxilen zengin ve Xezer kimi vefali, ele Xezer kimi basi belali…Bakimizi qoynuna alib ve ebedi Azerbaycanimiza nigahli xezer… Mirze Xezer…

Eziz dinleyiciler niye kuskun xeyala dalmisiniz? Darixmayin … Bu ses hec zaman susmaz. Bu ses Azerbaycanin musteqillik tarixinde yasayacaq bir sesdir. Bu ses Qarabagin sesidir, bu ses Zengezurun, Goycenin, Derbendin sesidir. Bu ses simalli-cenublu Azerbaycanin sesidir. Bu ses veten ugrunda doyusmus ve ebediyyete qovusmus sehidlerimizin sesidir. Eger darixsan bu ses ucun, indiki elm-texnikanin inkisaf etdiyi bir zamanda otur bir anliq internet qarsisinda, www.mirzexezerinsesi.com saitini ac ve isteyirsen sesini, isteyirsen deyimlerini, isteyirsen serhlerini hem oxuyub, hemde dinleye bilersen. Mirze Xezer gozel aile bascisi, namuslu insan, qelbi usaq qelbi kimi temiz, zengin fikir ve eqide adamdir. onu dusunurem yene, sanki sevimli sairimiz Bextiyar Vahabzade dediyi kimidir, bizim Mirze muellimimiz; Zulmetde yanan, berq vuran bir uzuyem men, Konlumde yatan bir kitabin on sozuyem men. Yox, acmamisham men hele oz konlumu ashkar, Men, men deyilem, bir ulu fikrin sozuyem men. Eziz milletim! gelin dunyada inkisaf etmis ve vetene xidmet edenlere qiymet veren xalqlardan oyrenib, deyerli ovladlarimizin biz de qiymetini vaxtinda verek ki, dunyada bize de millet desinler, toplum yox…

Elman Mustafazade Hollandiya.Amsterdam. aprel 2004-cu il ElmanMustafazade@hotmail.com,Elman_Mustafazade@hotmail.com

[2004-04-20 19:33]