Mirzə Xəzərin Səsi

Kütləvi İnformasiya Vasitələri rəhbərlərinə Azərbaycanda HİV/AİDS-ə qarşı mübarizə aparan təşkilatların Müraciəti

İyul ayının əvvəllərindən başlayaraq yazılı mətbuat orqanlarında, televiziya və radio kanallarında yetkinlik yaşına çatmamış bir qızın HİV daşıyıcısı olması və xəstəliyi şüurlu surətdə yayması ətrafında ictimaiyyət nümayəndələrinin iştirakı ilə geniş müzakirələr aparılmaqdadır.

Hadisələr Azərbaycanda HİV/AİDS-ə qarşı mübarizə aparan təşkilatlarda da narahatlıq doğurur. Müzakirələrə qatılan tərəflər HİV/AİDS probleminin bir çox – terminoloji, tibbi, ictimai səhiyyə, psixoloji, hüquqi və etik – aspektləri ilə hələ də tanış olmadığını nümayiş etdirir, və bu da, öz növbəsində, cəmiyyəti bir sıra yolverilməz fəsadlarla üzləşdirir. Nəticə etibarilə, son dövrdə Azərbaycan Respublikasında HİV/AİDS-lə bağlı həyata keçirilən tədbirlərin, xüsusilə də məlumatlandırma və stiqma əleyhinə aparılan işin nəticələri heçə endirilir, bir çox HİV-ə müayinəyə müraciət etmək arzusunda olan şəxslər bu addımdan çəkindirilir, HİV+ şəxslərdə cəmiyyətə qarşı etiraz və aqressiya, cəmiyyətdə isə HİV+ şəxslərə qarşı qorxu və narazılıq oyadılır, və ən başlıcası – gələcəkdə HİV-in yayılmasının qarşısının alınmasına yönəlmış tədbirlərin nəticələrinə perspektivdə mənfi təsir göstərir. HİV daşıyıcısının şəklinin və adının, yəni HİV statusunun, açıqlanması, HİV daşıyıcısı olmağına müayinə edilməmiş şəxslərə “yoluxmuş” damğasının vurulması, HİV-lə yaşayan şəxslərə qarşı etik normalar pozulması, “AİDS” və “HİV” anlayışlarının qarışdırılması, Azərbaycan qanunvericiliyində əks olunmamış İİV və QİÇS abbreviaturasından istifadə olunması, “cinayətkar” ifadəsinin cinayət isbat edilmədən işlənilməsi, ümumi vurğuların səhv düzlənməsi və 200-dən artıq şəxsin iştirak etdiyi münasıbətlərin məsuliyyətini yetkinlik yaşına çatmamış şəxsin üzərinə qoyulması, İnsan Hüquqları haqda Beynəlxalq Konvensiya, “İnsan İmmunçatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliyin (AİDS) Yayılmasının Qaşısının Alınması Haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun, “Əhalinin Sağlamlığının Qorunması Haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun və Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı dövlətlərarası müqavilələrin pozulması xüsusi narahatlıq yaradır.

Müraciətə qoşulan təşkilatlar KİV-də HİV+ şəxslərə qarşı bü cür münasibətin və HİV/AİDS probleminin bu cür işıqlandırılmasının əleyhinədir və bununla bağlı Kütləvi İnformasiya Vasitələri rəhbərlərinə, Redaktorlar Birliyi və Mətbuat Şurasına HİV/AİDS problemlərinin işıqlandırılmasını aşağıdakı prinsiplər əsasında aparmaq çağirişi ilə müraciət edir:

1. HİV/AİDS-lə yaşayan şəxslərə qarşı mətbuatda etik çərçivələrə sığmayan, stiqma və diskriminasiyaya gətirib çıxaran ifadələrə yol verilməsin.

2. HİV/AİDS-lə bağlı məsələlərin mətbuatda işıqlandırılması Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə və Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı dövlətlərarası müqavilələr nəzərə alınmaqla aparılsın.

3. HİV/AİDS haqqında məsələləri işıqlandırmağa hazırlaşan KİV nümayəndələri öncə Milli AİDS-lə Mübarizə Mərkəzi ilə və HİV-lə yaşayan şəxslərlə işləyən təşkilatlar ilə məsləhətləşmələr aparsın.