Mirzə Xəzərin Səsi

Rafiq Tağı: «Bu fikirleri söyleyende bunun nardaranlıların, yaxud başqa bir müselmanın heysiyyetine toxunacağını düşünmedim»

Yazıçı Rafiq Tağının «Senet» qezetinde çap etdiyi «Avropa ve biz» meqalesi ölkede emelli-başlı ses-küy yaradıb. Bele ki, yazıçının meqalesinde Peyğemberi (e) tehqir etdiyini esas getirerek, Nardaran sakinleri R.Tağıya ölüm hökmü çıxarıb.

Qeyd edek ki, Qafqaz Müselmanları Dini Ruhani Idaresinin rehberi şeyx Allahşükür Paşazade nardaranlıların yazıçıya ölüm hökmü kesmesine münasibet bildirerek, bu qerarın Islami deyerlere zidd olduğunu deyib.

«Senet» qezetinin baş redaktoru Samir Sedaqetoğlu ise baş verenlerle bağlı müselmanlardan üzr isteyib. Ve yazı müellifi olmasa da, bu mesuliyyeti boynuna aldığını deyib.

Şübhesiz ki, Nardaran sakinlerinin qerarı cemiyyet arasında birmenalı qarşılanmır.

Xatırladaq ki, sözügeden yazı ile bağlı Respublika Prokurorluğunda R.Tağı ve «Senet» qezeti barede cinayet işi qaldırılıb. Hazırda mesele etrafında araşdırmalar aparılır.

Mesele ile bağlı meqale müellifi Rafiq Tağının fikirlerini öyrendik.

Rafiq Tağı müellifi olduğu yazıya toxunaraq bildirdi ki, burada esas meqsedi heç de Peyğemberi tehqir etmek olmayıb: «Men bu yazıda Azerbaycan insanının, psixologiya etibarile, Avropa insanı olduğunu sübut etmeye çalışmışam. Burada Avropa deyerlerinin Azerbaycan insanına doğma olduğunu göstermişem. Indi de ölkemiz Avropaya inteqrasiya edir, Avropa Şurasının üzvüyük. Eslinde bizim bu istiqametimiz düzgündür. Ve isterdim ki, bu menada Islam problemlerine de toxunum. Yeni menim şexsi fikrimdir ki, Islam Azerbaycanda müeyyen qeder tormozlayıcı funksiya daşıyır. Sebebini de göstermişem. Bu da onlara, elece de müeyyen insanlara tehqiramiz görünür. Düzdür, bu yazıda Mehemmed Peyğembere qarşı bir qeder sert ifadeler işlenilib. Bu ifadeler de insanların narazılığına sebeb olub. Amma eslinde bu, men terefden çox doğru, müsbet meramdır ki, biz avropalı olmalıyıq, Avropa deyerlerini konkret qebul etmeliyik».

Yazıçı bildirdi ki, Rusiya Avropaya üz tutduqdan sonra bu ölkenin edebiyyatı ve medeniyyeti yüksek seviyyede inkişaf edib: «Biz de nala-mıxa vurmadan, avropalı olduğumuzu etiraf etmeliyik ve bu istiqametde de getmeliyik».

Yazıçı bildirir ki, Şerq medeniyyetinin de bizim inkişafımızda rolu var, amma bununla sıçrayışa nail olmaq mümkün deyil.

Meqaleye geldikde ise, R.Tağı bildirdi ki, bu fikirleri söylemekle heç de Peyğemberi tehqir etmek niyyeti güdmeyib: «Burada men Peyğemberi tehqir etmek meqsedi güdmemişem. Sadece, ona qarşı sert ifadeler işletmişem».

O bildirdi ki, Cinayet Mecellesinde (282.1.1) dini-irqi, milli aşağılama, başqa dinleri aşağılama haqqında madde var ve bu da cinayet mesuliyyeti ve şerti ceza ile neticelenir: «Bu da minimum emekhaqqının 1000 mislinde cerime, yaxud da 2 ilden 3 ile qeder hebs cezası demekdir. Bununla bağlı mene ve baş redaktora xeberdarlıq edildi ki, bundan sonrakı yazılarda bu kimi hallar tekrarlanmasın».

R.Tağının sözlerine göre, cinayet işi qüvvededir ve mesele ile bağlı elave araşdırmalar aparılacaq.

Yazıçı, eyni zamanda, qezetimize verdiyi açıqlamada ittihamlarla razılaşmadığını bildirdi: «Men bu ittihamla razılaşmıram. Menim seslendirdiyim ifadeler maddedeki cinayet meqsedi güdmür. Dediyim kimi, sadece, sert ifadeler alınıb. Bütün qezetler sert ifadelerle doludur. Men etiraf etmirem ki, cinayetkaram. Sadece, bir yazar kimi fikir yürütmüşem, buna da anti-fikir yürütmek olar. Fikri biri bir qeder yumşaq, o biri sert deye biler, bunun normativi yoxdur. Indi deyirler ki, menim fikrim aşıb, gelib cinayet maddesine düşüb».

R.Tağı bildirdi ki, yazıya göre qezetin baş redaktoru bütün kollektiv adından üzr isteyib: «Men de, öz növbemde, bu ifadeni yumşaq şekilde deye bilerdim. Bu fikirleri söyleyende bunun nardaranlıların, yaxud başqa bir müselmanın heysiyyetine toxunacağını düşünmedim. Amma yene de deyirem ki, burada tehqir etmek meramı güdülmeyib».

Rafiq Tağı bu meselenin tezlikle sengiyeceyine inam beslediyini bildirmekle yanaşı, eyni zamanda, müvafiq qurumlar terefinden özünün ve ailesinin tehlükesizliyinin qorunması üçün xüsusi mühafize ayrıldığını bildirdi: «Bu meseleye hökumet terefinden diqqet gösterilib. Özümün ve ailemin tehlükesizliyinin temin olunması üçün polis ayrılıb. Artıq evimizin qapısında polisler dayanır».

Şübhesiz ki, burada sözügeden meselenin daha da şiddetlenmesine çalışanlarla yanaşı, nardaranlılarla yazıçı arasında barışdırıcı mövqeden çıxış eden insanlar da var.

Nardaran ehalisi ile R.Tağı arasında barışıq yaratmaq mümkündürmü?

Dini Etiqadlar ve Vicdan Azadlığını Müdafie Komitesinin sedri Hacı Ilqar bizimle söhbetinde bu meseleye ilk reaksiya verenlerden biri olduğunu, amma helelik buna her hansı bir şerh vermek istemediyini ve bu günlerde mesele ile bağlı qezetimize geniş açıqlama vereceyini bildirdi.

Dinşünas Vaqif Celiloğlu ise bizimle söhbetinde bildirdi: «Rafiq Tağının melum meqalesinin tam metnile tanış deyilem. Onun Islamı tormozlayıcı qüvve hesab edib, hezreti Mehemmedin ünvanına sert ifadeler işletmesi, birmenalı olaraq, qebuledilen deyil. Sözsüz ki, bu, imanlı bendelerin heysiyyetine toxunur. R.Tağı, görünür, Islam tarixi, Mehemmed (e)-nin fealiyyeti barede mehdud biliklere malikdir. Eger Rafiq bey insan haqq ve azadlığını özünde ehtiva eden beynelxalq senedleri Islam ve onun qurucusu hez. Peyğemberin getirdiyi deyerlerle müqayise etseydi, emin olardı ki, hemin deyerler Rebb ve Peyğember (e) kelamlarından qaynaqlanır. Başqa sözle, men bunun yalnız onun dini biliklerinin zeifliyinden ireli geldiyini düşünürem. O ki qaldı Nardaran camaatına, hesab edirem ki, nardaranlılar müdriklik, sebr ve metanet göstererek, ona şans verecekler. Zira, «bağışlasan daha yaxşıdır» Quran ayesidir. Mehz bu ayeni rehber tutaraq, müvafiq qurumlar barışıq barede müeyyen addımlar atmalıdır. Bu bir hekim yardımı olardı. Unutmayaq ki, hekim sağlam adama yox, xesteye lazımdır».

Hacı Vaqif Celiloğlu hesab edir ki, gelecekde buna oxşar problemlerin olmaması üçün müvafiq dövlet ve dini qurumlar qabaqlayıcı tedbirler heyata keçirmelidir: «Hemin tedbirler KIV-lerde derc edilmeli ve ölke ehalisi onunla tanış olmalıdır».

Irade SARÛYEVA

(Bakı-Xəbər)